ishsizlikning kelib chiqish sabablari va namoyon bo`lish shakllari.

DOC 10 pages 68.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

ishsizlikning kelib chiqish sabablari va namoyon bo`lish shakllari. reja: 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni 2. ishsizlikning sabablari va turlari 3. ishsizlikning asosiy mezonlari va ko’rsatkichlari 4. ishsizlikning tabiiy darajasi. a. ouken qonuni 5. ishsizlikni himoya qilish borasida davlat tadbirlari 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni ishsizlik muammolari tadqiqisiz mehnat bozori va ijtimoiy-mehnat munosabatlarini to’la tasavvur etib bo’lmaydi. ishsizlik – bu, bozor iqtisodiyotining ajralmas xususiyatidir. ishsizlik muammosini o’rganishdan asosiy maqsad - aholining ish bilan bandligini oshirish orqali mamlakat ishlab chiqarishini kengaytirish va aholi turmush darajasini yanada yaxshilashga aloqador tadbirlar ishlab chiqishdan iborat. jamiyatdagi ishsizlik darajasini pasaytirish uchun qo’shimcha ish joylarini yaratish, ularni ishga tushirish aholining tabiiy o’sishidan orqada qolmasligi kerak. ma’lumki, o’zbekiston dunyo hamjamiyati davlatlari o’rtasida aholisining jadal o’sib borayotganligi bilan ajralib turadi. respublikamiz aholisi soni har yili o’rtacha 550-600 ming kishiga, mehnatga layoqatli aholi soni esa 250-300 ming kishiga ko’paymoqda. bunday vaziyat o’z navbatida aholining ish bilan bandligini oshirish …

2 / 10

fuqarolar tushuniladi. mana shu asosiy shartlarga rioya qilgan holda, turli mamlakatlarda fuqaroni ishsiz shaxs deb e’tirof etish uchun qo’shimcha shartlar talab qilinadi. masalan, amerika qo’shma shtatlarida so’nggi bir hafta mobaynida ish bilan band bo’lmagan, so’nggi to’rt hafta davomida ishga joylashishga (bevosita ish beruvchiga yoki ish bilan ta’minlash davlat xizmatiga murojat etish orqali) harakat qilgan, mehnat qilish qobiliyatiga ega bo’lgan fuqarolar ishsiz shaxs deb e’tirof etiladilar. yaponiyada ishsiz shaxs deb so’nggi bir hafta davomida bir soat ham ishlamagan, buyuk britaniyada esa, so’nggi bir hafta mobaynida ishlamagan, shu davr mobaynida ish qidirgan yoki kasalligi tufayli ish qidirish imkoniyatiga ega bo’lmagan fuqarolar tushiniladi. ayrim malakatlarning qonun hujjatlariga binoan ishsiz deb,ishdan bo’shatilgan va mehnat stajiga ega bo’lganlar tushuniladi. o’zbekiston respublikasining «aholini ish bilan ta’minlash to’g’risida»gi qonuniga binoan «… ishsiz shaxs deb, mehnatga qobiliyatli (o’n olti yoshdan boshlab to pensiya bilan ta’minlash huquqini olgunga qadar), ishga va ish haqiga (mehnat daromadiga) ega bo’lmagan, ish qidiruvchi …

3 / 10

mehnat organida qaytadan ro’yxatdan o’tib turishi va mehnat organlari tomonidan taklif qilingan maqbul ishni qabul qilish holatlari tasdiqlaydi. to’rtinchi shart – fuqaro barcha tegishli hujjatlarni taqdim qilgan holda mahalliy mehnat organida ish qidiruvchi shaxs sifatida ro’yxatdan o’tishi lozim. ishsizlik tushunchasiga aniqlik kiritib, shuni ta’kidlash kerakki, ishsizlar – bular shunday kishilarki, ular mehnat bozorida o’z xizmatlarini faollik bilan taklif qiladilar, ish qidiradilar, bu narsa ish bilan bandlikning iqtisodiy munosabatlarini tartibga solishda davlat tomonidan hisobga olinishi darkor. ba’zan «ishsizlar» tushunchasining xalq xo’jaligida ish bilan band bo’lmagan mehnatga qobiliyatli aholi sifatida keng ma’noda talqin qilinishi maqbul emas, chunki u faol ish qiridayotganlarni ham, ish qidirmayotganlarni ham, shuningdek, haq to’lanadigan ish o’rnini egallash uchun da’vogarlik qilayotgan, lekin unga o’zining kasb-malaka jihatidan yaroqli, sog’lig’i, ichki uyushqoqligi bilan mos kelishiga yordam bermayotgan shaxslar ham kiritilardi. xmt sandartlariga ko’ra, ishsizlar sirasiga muayyan yoshga yetgan, hisobot davri mobaynida ishsiz bo’lib, darhol ishga tushishga tayyor bo’lib turgan va faollik …

4 / 10

am muayyan oylar mobaynida ishsizlik bo’yicha nafaqa olib turadi, shundan keyin nafaqaning miqdori kamaytirildi yoki uni to’lash mutlaqo to’xtatiladi. ishsizlik darajasi – mehnat bozorining hozirgi paytdagi ahvoli haqida va unda muayyan vaqt mobaynida ro’y bergan o’zgarishlar to’g’risida tasavvur beradigan asosiy ko’rsatkichdir. ishsizlik darajasi (n) davrning boshi (yoki oxiri)dagi ahvolga ko’ra tegishli sanada ishsizlik maqomiga ega bo’lgan kishilar sonining (i) ana shu sanadagi iqtisodiy faol aholi soniga (f) nisbati sifatida aniqlanadi: iqi/f*100% ishsizlik darajasi ko’pchilik mamlakatlarda iqtisodiyotni rivojlantirishning eng muhim ijtimoiy omillaridan biri sifatida qaraladi. 2. ishsizlikning sabablari va turlari iqtisodchi olimlar o’rtasida ommaviy ishsizlikning haqiqiy sabablari qandayligi to’g’risida turlicha qarshiliklar mavjud. ma’lumki, j.m.keyns «…ishsizlikning davosi sifatida ish haqini pasaytirish g’oyasini qat’iy inkor etib, o’ziga investisiyalar, davlat xarajatlari va sof eksportdan tashqarii iste’mol xarajatlarini – bunda ham so’nggi – umumiy talabning asosiy qismini ham qamrab oladigan umumiy talabdan kelib chiqadi». fikrimizcha, o’zbekistonda ishsizlikning paydo bo’lishi va o’sish tarixi aynan keyns qarashlarining …

5 / 10

ashuvi tufayli birmuncha kamayadi. demak, o’zbekistonda ishsizlik o’sishining asosiy sababi – eng avvalo ishlab chiqarishning qisqarishidir. iqtisodiy o’sish dinamikasi bilan ishsizlik o’rtasidagi aloqa uzviy bog’liq ko’rsatkichlardir. qoidaga ko’ra, g’arb iqtisodchilari iqtisodiy o’sish sur’atlarini aholi ish bilan bandligining o’sish sur’atlari bilan, tanazzulni esa ishsizlik darajasining o’sishi bilan bog’laydilar. haqiqatdan ham, industrial turdagi normal ishlayotgan bozir iqtisodiyotida iqtisodiy o’sish doimo tarmoqlarning rivojlanishi va kengayishini, demak, ish bilan bandlikning ortishini anglatadi. shunday bo’lsada, rivojlanayotgan mamlakatlarda bunday bog’liqlik ko’zga ochiq tashlanmaydi. masalan, ko’pgina rivojlanayotgan mamlakatlarda sanoatning tez o’sishi ish bilan bandlikning muvofiq kengayishini keltirib chiqarmadi. iqtisodchilar bu hodisani sanoatdagi o’sish sur’atlaridan ancha yuqori bo’lgan urbanizasiya sur’atlari hamda qishloqdan shaharga ko’chib kelayotgan aholi malakasining pastligida deb izohlaydilar. aholining ish bilan bandlik dinamikasi, yaim bilan ishsizlik o’rtasidagi bevosita aloqaning tasdiqlanmasligi dastlabki qarashda mantiqan zid hodisadir. ikkita dalil kishini hayratga soladi: birinchidan, ishsizlikni yaimning o’sishiga qiyosan ilgarilovchi qisqarishi; ikkinchidan, ish bilan bandlikning kamayishi bilan birga ishsizlikning qisqarishi. …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishsizlikning kelib chiqish sabablari va namoyon bo`lish shakllari."

ishsizlikning kelib chiqish sabablari va namoyon bo`lish shakllari. reja: 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni 2. ishsizlikning sabablari va turlari 3. ishsizlikning asosiy mezonlari va ko’rsatkichlari 4. ishsizlikning tabiiy darajasi. a. ouken qonuni 5. ishsizlikni himoya qilish borasida davlat tadbirlari 1. ishsizlikning ijtimoiy - iqtisodiy mazmuni ishsizlik muammolari tadqiqisiz mehnat bozori va ijtimoiy-mehnat munosabatlarini to’la tasavvur etib bo’lmaydi. ishsizlik – bu, bozor iqtisodiyotining ajralmas xususiyatidir. ishsizlik muammosini o’rganishdan asosiy maqsad - aholining ish bilan bandligini oshirish orqali mamlakat ishlab chiqarishini kengaytirish va aholi turmush darajasini yanada yaxshilashga aloqador tadbirlar ishlab chiqishdan iborat. jamiyatdagi ishsizlik darajasi...

This file contains 10 pages in DOC format (68.5 KB). To download "ishsizlikning kelib chiqish sabablari va namoyon bo`lish shakllari.", click the Telegram button on the left.

Tags: ishsizlikning kelib chiqish sab… DOC 10 pages Free download Telegram