abu rayxon beruniyxorazim ma’mun akademyasi raysi

PPTX 14 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

abu rayxon beruniy xorazim ma’mun akademyasi raysi abu rayxon beruniy xorazim ma’mun akademyasi raysi hstp 708- gurux talabasi abdukarimova layloning fan va texnalo’giyalar fanidan mustaqil ishi abu rayxon beruniy haqida abu rayhon muhammad ibn ahmad al-beruniy(4-sentyabr, 973-yil, kat (hozirgi qoraqalpogʻistonning beruniy tumani), xorazm, – 13-dekabr, 1048-yil, gʻazna) — islom oltin davrining zabardast xorazmlik qomusiy allomalaridan biri. gʻarb tillarida uning ismi aliboron deb ham atalgan. al-beruniy nomi forscha „birun“ („chet“ degan maʼnoni anglatadi) soʻzidan olingan boʻlib, u afrigʻiy xorazmshohlarpoytaxti kat shahrining chekka tumanida tugʻilgan[2][3].beruniy o'z hovlisida turli gullarni parvarishlashni yoqtirgani uchun unga "rayhon" laqabini ham berishadi. astronomiya va geografiyaga qo’shgan hissasi beruniyning boy ilmiy merosi hali toʻla oʻrganilmagan. beruniy yirik olim abu nosir ibn iroqdan evklid geometriyasi, ptolemeyningastronomik taʼlimotlari boʻyicha dars olgan. 995-yilgacha u astronomiya, geografiya, geodeziya amaliy masalalarini hal etish bilan birga yer va osmon globusini yasadi hamda astronomiyaga oid bir necha kitoblar yozdi. olimning ana shunday asarlaridan biri „geodeziya“ …

2 / 14

ishlar va ijodiy kamolot davri boʻldi. oʻzining ilk astronomik tajribalarni 16 yoshida katshahrida boshlagan alloma, joʻrjonda nafaqat astronomiya va boshqa tabiiy fanlar bilan shugʻullandi, balki tarix va din tarixi bilan ham qiziqdi. olimning muhim asarlaridan biri „qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar“ uning jurjon saroyida xizmat qilgan davrida yaratiladi. 1000-yili tugallagan bu asar muallifning koʻp qirrali olim ekanini namoyish etdi va unga katta shuhrat keltirdi. umuman, beruniy joʻrjonda 10 dan ortiq asrlarini bitishga muyassar boʻldi. xorazmning yangi hukmdori abu abbos maʼmun ibn maʼmun beruniyni oʻz saroyida katta izzat-hurmat bilan qabul qiladi. maʼmun rahnamoligida vujudga kelgan ilmiy markazda faoliyat koʻrsatish bilan birga siyosiy jarayonlarda ham xorazmshohning yaqin maslahatchisiga aylanadi. xorazmning mahmud gʻaznaviy tomonidan bosib olinishi beruniy hayotini xavf ostiga qoʻydi. asarlari al-beruniyning aksariyat asarlari arab tilida boʻlsa-da, u „kitob at-tafhim“ni fors va arab tillarida yozib, bu ikkala tilda ham yoza olish mahoratini koʻrsatgan[8]. beruniyning 65-qamariy/63-shamsiy yilgacha (427/1036-yil oxiri) yozilgan adabiy asarlari roʻyxatida 12 …

3 / 14

iy, iqtisodiy, harbiy qudratga erishgan xorazmshoxlar davlati mamlakatni birlashtirish, unda tartib oʻrnatish boʻyicha tadbirlarni boshlab yuborgan. kun tartibida davlat ichki va tashki siyosatini olib borishda mafkuraviy masalalarni hal qilish turgan. ali ibn maʼmun (997—1010) dono va zukko maslahatchilarga muhtoj boʻlgan. uning baxtiga togʻasi, abu nasr ibn iroq oʻz davrining oʻta bilimdon olimi boʻlgan. 1004-yilning boshida ibn iroq taklifi bilan beruniy gurganjga qaytib kelgan; maʼmun saroyida ilm ahli uchun yaxshi sharoit yaratib berilgan. oʻzbekiston respublikasi prezidentining "xorazm maʼmun akademiyasini qaytadan tashkil etish toʻgʻrisida"gi farmoni (1997-yil 11 noyabr) oʻzbekistonning ilmiy salohiyatini yuksaltirish, uning jahon ilmiy hamjamiyatidagi oʻrnini mustahkamlash, mintaqalarda fanni yanada rivojlantirish hamda isteʼdodli va fidoyi olimlarni qoʻllabquvvatlash, yuqori intellektual muhit yaratishdagi milliy anʼanalarni rivojlantirishda quyilgan muhim qadam buldi. 1997-yil noyabr oyida akademiyaning tarkibida arxeologiya, tarix va falsafa, til va adabiyot, biologiya muammolari boʻlimlari tashkil qilinib, 9 ilmiy mavzu boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib borildi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png …

4 / 14

ifat, ma’naviyat, falsafa, millat, yoshlar. iim-fanni yuksak ma’naviyatga ega bo'lgan insonlar yaratadi. ularning shakllanishi va rivojlanishi mamlakat va millat_taraqgiyotining ko'rsatkichi hisoblanadi. shu ma’noda ix-xii asrlarda tashkil topgan xorazm ma’mun akademiyasi bu zaminning o'z davriga xos taraqgiy qilganligini, u yerdan yetishib chiqgan mutafakkirlar esa xalq tafakkuri, dunyogarashi, intilishi, ma’naviyati va madaniyatining hosilasi edi. ma’mun akademiyasi fagat on uch (1004-1017 yy.) yil faoliyat ko'rsatgan bo'lsa ham unda tadgigot ishlarini olib borgan olimlar tomonidan ilm, fan va madaniyat sohasida qo‘lga kiritilgan kashfiyotlar o'rta_ osiyoning jahon sivilizatsiyasining gultoji sifatida bugungi kungacha butun insoniyatga xizmat ilib kelmogda. ‘akademiyaga rahbarlik qilgan abu rayhon beruniy (973-1048) ensiklopedik olim sifatida shakllandi va fanning ko'pgina sohalarida izlanishlar olib bordi. beruniyning hozirga qadar ma’lum bo'lgan, fanning turli sohalari bo'yicha yozgan, asarlari soni hagida quyidagi ma’lumot keltirilgan: 1) astronomiya bo'yicha 70 ta, bulardan umumiy astronomiya bo'yicha 37, kometalar va meteorlar bo'yicha 6 ta, astronomiya asboblar hagida 9 ta, astrolog tangidiga bag‘ishlangan …

5 / 14

abu rayxon beruniyxorazim ma’mun akademyasi raysi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abu rayxon beruniyxorazim ma’mun akademyasi raysi"

abu rayxon beruniy xorazim ma’mun akademyasi raysi abu rayxon beruniy xorazim ma’mun akademyasi raysi hstp 708- gurux talabasi abdukarimova layloning fan va texnalo’giyalar fanidan mustaqil ishi abu rayxon beruniy haqida abu rayhon muhammad ibn ahmad al-beruniy(4-sentyabr, 973-yil, kat (hozirgi qoraqalpogʻistonning beruniy tumani), xorazm, – 13-dekabr, 1048-yil, gʻazna) — islom oltin davrining zabardast xorazmlik qomusiy allomalaridan biri. gʻarb tillarida uning ismi aliboron deb ham atalgan. al-beruniy nomi forscha „birun“ („chet“ degan maʼnoni anglatadi) soʻzidan olingan boʻlib, u afrigʻiy xorazmshohlarpoytaxti kat shahrining chekka tumanida tugʻilgan[2][3].beruniy o'z hovlisida turli gullarni parvarishlashni yoqtirgani uchun unga "rayhon" laqabini ham berishadi. astronomiya va geografiy...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (1,5 МБ). Чтобы скачать "abu rayxon beruniyxorazim ma’mun akademyasi raysi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abu rayxon beruniyxorazim ma’mu… PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram