abu rayxon beruniy hayoti va faoliyati

PPTX 15 sahifa 683,6 KB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 683,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

педагогика тарихи mamun akademiyasini yuzaga kelishida qaysi mutafakkirlar ilmiy ijodiy faoliyati katta ahamiyatiga ega bo`lganini tavfsifi reja: beruniy qoldirgan ilmiy merosi. beruniy asarlari. ta’lim-tarbiyaga oid fikrlari. 5. abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni. 995 yilgacha beruniy astronomiya, geografiya, geodeziyaning amaliy masalalrini hal etish bilan birga, sharqda birinchi bo’lib yer va osmon globusini yasadi va astronomiyaga oid bir necha kitob yozdi («kartografiya», «globus yasash kitobi», «erdagi joylarning uzunlama va kenglamalarini aniqlash haqida maqola» va boshqalar). beruniy hali juda yosh olim bo’lishiga qaramay, kot shahrida 994-995 yillarda astronomik kuzatishlar o’tkazgan. bu kuzatishlar uchun o’zi astronomik asboblar ixtiro etgan. образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень sharqda birinchi bo’lib yer va osmon globusini yasadi va astronomiyaga oid bir necha kitob yozdi: «kartografiya» «globus yasash kitobi» «erdagi joylarning uzunlama va kenglamalarini aniqlash haqida maqola» 994-995 yillarda qoraxoniylar samoniylar davlatiga qarshi hujum qiladilar. urganch amiri ma’mun i …

2 / 15

a urganchda «ma’mun akademiyasi» nomli ilmiy markaz tashkil etiladi va u yerda musulmon sharqining yirik olimlari faoliyat ko’rsatadi. beruniy bir necha yil kamyob metallar va qimmatbaho toshlar ustida kuzatishlar va tajribalar olib boradi va keyinchalik ana shu tadqiqotlari asosida «mineralogiya» asarini yaratadi. ma’mun akademiyasidagi ko’plab olimlar qatori beruniy ham g’aznaga olib ketiladi va u yerda ko’p qiyinchiliklar bilan o’z ijodini davom ettiradi. beruniy bu yerda o’zining «xorazmning mashhur kishilari», «tahdid nihoyot al-amokin li tashih masofot al – masokin», («turar joylar orasidagi masofani tekshirish uchun joylarning oxirgi chegaralarini aniqlash», ya’ni «giodeziya») asarini yaratdi. bu asarda geografiya va astronomiya fanlari bilan bir qatorda paleontologik kuzatishlar natijalari ham bayon qilingan. beruniy xorazm tili bilan birga so’g’diy, forsiy, suryoniy, yunon, qadimgi yahudiy tillarini, hatto qadimgi hind tili sanskritni ham o’gangan. u yunon klassik ilmi, astranomiya, geografiya, botanika, matematika, geologiya, tarix, entografiya, falsafa va filologiya- dan ham chuqur bilim oladi. beruniy astiranomiya, geografiya, geodoz- ning …

3 / 15

xqiqi molil hind min maqulatin fil aqli av marzulatin», ya’ni «hindlarning aqlga sig’adigan va sig’maydigan ta’limotlarini aniqlash kitobi» bo’lib, aytishga qulay bo’lishligi uchun qisqacha «tahqiqu mo - mil hind» - («hindistonga oid tadqiqlar» yoki «hindiston») deb yuritiladi. “saidona” asari sharqdagi dorivor o’simliklar haqida. “xorazmning mashxur kishilari”. “munajjimlik san’atidan boshlang’ich tushunchalar” bir qancha fanlar yuzasidan boshlang’ch tushunchalar. “hindiston” hind madaniyatiga oid asar. “al-qonun al-masudiy” astranomiyaga oid (masud qonuni). ”mineralogiya” kamyob metallar va qimmatbaho toshlar haqidagi asar. abu rayhon beruniyning asarlari. beruniy astronomiyaga oid «al – qonun al-mas’udiy» («mas’ud qoununi») nomli yirik asarini shox mas’udga bag’ishlaydi. olimlar bu asarni matematika va astronomiyaga oid ungacha yozilgan barcha asarlardan yuqori qo’yadilar. o’sha asr olimlaridan biri yoqutning yozishicha: «mas’ud qonuni» kitobi matematika va astronomiya bo’yicha ungacha yozilgan hamma kitoblar izini o’chirib yuborgan deydi. beruniy yana «qimmatbaho toshlarni bilib olish bo’yicha ma’lumotlar to’plami» («mineralogiya»), «dorivor o’simliklar haqida kitob», «kitob as saydona fi – t-tibb» kabi asarlarni …

4 / 15

rga e’tibor berish kerakligi o’qtiriladi: o’quvchini zeriktirmaslik bilim berishda bir xil narsani yoki bir xil fanni o’rgatavermaslik uzviylik, izchillik tahlil qilish va taqqoslash ma’lumdan noma’lumga, yaqindan uzoqqa, soddan qiyinga qarab borish takrorlash yangi mavzularni qiziqarli, asosan, ko’rgazmali bayon etish beruniy fan sohasidagi yodgorliklarni, ilmiy bilimlarga oid qoldirilgan barcha boyliklarni qunt bilan o’rganishga da’vat etadi. olim ilm toliblariga qalbni yomon illatlardan, inson o’zi sezishi mumkin bo’lmagan holatlardan, qotib qolgan urf-odatlardan, hirsdan, behuda raqobatdan, ochko’zlikdan, shon-shuhratdan saqlanishi zarurligini o’qtirgan. beruniy til va adabiyot, tarix, geografiya, geodeziya, biologiya, mineralogiya fanlari, tibbiyot va dorishunoslik, fizika, falakiyot ilmiga oid tadqiqotlarini o’zi targ’ib etgan nazariya hamda kuzatishlar natijasida amaliyotda sinab ko’rib, fanda haqiqat ustivor turishini ta’kidladi. beruniyning inson kamolotida axloqiy tarbiyaning muhim o’rnini ta’kidlashini uning yuqorida qayd etilgan «o’tmish avlodlardan qolgan yodgorliklar», «hindiston», «mineralogiya», «kitob as - saidona», «al – qonuni al - mas’udiy», «giodeziya» va boshqa asarlarida ko’ramiz. abu rayhon beruniy ezgu tilakka yetishga to’sqinlik …

5 / 15

biya ishlarini takomillashtirishda ham katta ahamiyatga ega. image1.jpeg image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"abu rayxon beruniy hayoti va faoliyati" haqida

педагогика тарихи mamun akademiyasini yuzaga kelishida qaysi mutafakkirlar ilmiy ijodiy faoliyati katta ahamiyatiga ega bo`lganini tavfsifi reja: beruniy qoldirgan ilmiy merosi. beruniy asarlari. ta’lim-tarbiyaga oid fikrlari. 5. abu rayxon beruniyning ilmiy merosi va uning pedagogika fan taraqqiyotidagi o’rni. 995 yilgacha beruniy astronomiya, geografiya, geodeziyaning amaliy masalalrini hal etish bilan birga, sharqda birinchi bo’lib yer va osmon globusini yasadi va astronomiyaga oid bir necha kitob yozdi («kartografiya», «globus yasash kitobi», «erdagi joylarning uzunlama va kenglamalarini aniqlash haqida maqola» va boshqalar). beruniy hali juda yosh olim bo’lishiga qaramay, kot shahrida 994-995 yillarda astronomik kuzatishlar o’tkazgan. bu kuzatishlar uchun o’zi astronomik asboblar ixti...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (683,6 KB). "abu rayxon beruniy hayoti va faoliyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: abu rayxon beruniy hayoti va fa… PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram