abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari

PPT 38 стр. 1,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 38
powerpoint presentation reja: 1.abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari 2. yusuf xos hojibning, unsurul maoliy kaykovus, ahmad yugnakiylar faoliyatida ta’lim-tarbiya masalalari. 3. muhammad ibn muso al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari 4. abu nasr forobiyning ta’limiy-axloqiy qarashlari 5. abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi sharq pedagogik ta’limotida ta’limiy –axloqiy qarashlar abu rayhon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari abu rayhon beruniy (973–1048): beruniy ilmni insoniy komillik sari yo‘l deb bilgan. unga ko‘ra, bilim olish har bir insonning burchidir. u o‘z asarlarida bilimni tarqatish, ilmiy haqiqatni izlash va kamsitishdan yiroq bo‘lishni targ‘ib qilgan. axloqiy jihatdan, beruniy insonni halollikka, rostgo‘ylikka va tafakkur erkinligiga undagan. абу али ибн сино(980-1037)ҳам бола тарбияси ва тарбия усуллари ҳақида қимматли фикрларини билдирган. болани тарбиялаш оила, ота-онанинг асосий мақсади ва вазифасидир. ўз камчиликларини тузатишга қодир бўлган ота-она тарбиячи бўлиши мумкин. юсуф …
2 / 38
лардан бери халқларни, жумладан, ёшларни ҳаётга, амалий фаолиятга тайёрлашда муҳим қўлланма бўлиб келмоқда. у шарқ маърифатчилик фикри тараққиётида инсон камолотинн шакллантиришда муҳим ўринни эгаллайди.у ёшларга ўзини уч нарсадан: кўзни ёмон назардан, қўлни ёмон ишдан, тилни ёмон сўздан сақлашни тавсия этади. муҳаммад тарағай мирзо улугбек (1394-1449)марказий осиё халқлари илм–фани ва маданиятини жаҳон миқёсига олиб чиққан марказий осиёда педагогик фикр тараққиётига муносиб ҳисса қўшган улуғ сиймолардан биридир. у аввало ёш авлоднинг ақлий ва маърифий тарбиясига катта аҳамият бериб, уларни дунёвий билимларини эгаллашга даъват этди. фақат ривожланган фан ва маданият инсон тафаккурининг комил топишини таъминлашга ишонди. алишер навоий (1441-1501) ўзининг бадиий асарларида комил инсон образларини яратиб, таълим-тарбня тўғрисидаги фикрларини ифодалаган бўлса, маърифий асарларида комил инсонни шакллантиришнинг мазмуни, йўллари, усулларини баён этади. алишер навоий ўз даврининг илғор, маърифатпарвар алломаси сифатида исломдаги таълим-тарбия ақидалари, ўзидан илгари ўтган мутафаккирларнинг карашларини анъанавий тарзда давом эттирди. айниқса, инсон камолотида илм-фаннинг ўрни, ақл-идрокнинг аҳамияти, ақлий тарбиянинг мохиятини ёритиб берди. …
3 / 38
ятли кечиши учун тарбия берувчининг ўзи тарбияли бўлмоғи шарт”, дейди. форобий (873-950) ўз асарларида таълим-тарбиянинг муҳимлиги, унда нималарга эътибор бериш зарурлиги, таълим-тарбия усуллари ҳақида фикр юритади. “фозил одамлар шаҳри”, “бахт ва саодатга эришув тўғрисида”, “ихсо ал-улум”, “илмларнинг келиб чиқиши”, “ақл маънолари тўғрисида” асарлар муаллифи. у таълим - тарбияга биринчи бўлиб таъриф берган олим. маърифат - тарбияланувчининг хоҳиши ва иродасини керакли йўналишда бошқариш санъатидир, дейди форобий. * ғарб мутафаккирларидан янамос коменский(1592-1670)ўз даврининг илғор ғояларига таянган ҳолда “ҳаммани ҳамма нарсага ўргатиш” тўғрисида даъват билан чиқди. унинг “буюк дидактика” деган катта рисоласи назарий педагогиканинг илк асарларидан ҳисобланади. я.а.коменский болаларда камтарлик, мўмин-қобиллик, шафқатлилик, покизалик, хушмуомалалик, меҳнатсеварлик хислатларини тарбиялашни ахлоқий тарбиянинг асоси деб билади. я.а.коменский интизомнинг аҳамияти жуда катталигини кўрсатди. бунинг исботи учун у чехларнинг “интизомсиз мактаб бамисоли сувсиз тегирмондир”, деб мақомини келтиради. коменский фикрича, тарбиянинг уч босқичи ва уч вазифаси мавжуд: 1. ўзини ва теварак атрофидаги оламни билиш (ақлий тарбия). 2. ўз-ўзини бошқариш (ахлоқий …
4 / 38
унинг машаққатли меҳнатини таърифлаб шундай дейди: “ҳали етилмаган ва фикри хаёли тарқоқ бўлган ўттиз ёки қирқта таълим олувчининг онгини бутун дарс давомида машғул қилиб туриш учун педагог ўз сўзлари ва берган масалалари тўғрисида кўп бош қотириши, сердиққат бўлиши керак.” буюк рус адиби лев николаевич толстой (1828-1910) педагог фаолияти ва фазилатини қуйидагича таъкидлайди: “...агар ўқитувчи фақат ишига ҳавас қўйган бўлса, у яхши ўқитувчи бўлади. агар ўқитувчи болага фақат отаси ва онаси каби ҳавас қўйган бўлса, у олдинги ўқитувчидан яхшироқ бўлади. борди-ю, иккала хислатни ҳам мужассамлаштирса, у ҳолда у мукаммал ва маҳоратли ўқитувчи бўлади”. тарихий манбаларнинг кўрсатишича, қадимги юнонистонда ўз хўжайинининг болаларини сайр қилдирган, эҳтиёт қилган тарбиячини, яъни ёрдамчиларини “педагог” (бола етакловчи) деб аташган. кейинчалик эса, махсус ўқитилган ва педагогликни ўзига касб қилган кишиларни педагог деб атай бошлашган. тарихан шундай бўлиб чиқдики, педагогика асосан болаларни, ёш авлодни тарбиялаш ҳақидаги фан сифатида тараққий этди. педагогиканинг бош масаласи тарбиядир. тарбиядаги кенг маъно таълим, ривожланиш, …
5 / 38
тга эга. тарбия - аниқ мақсад асосида ёш авлодни ҳар томонлама ўстириш, унинг онги, хулқ-атвори ва дунёқарашини таркиб топтириш жараёни. таълим - таълим олувчиларни назарий билим, амалий кўникма ва малакалар билан қуроллантириш, уларнинг билиш қобилиятларини ўстириш ва дунёқарашларини шакллантиришга йўналтирилган жараён. билим - шахснинг онгида тушунчалар, схемалар, маълум образлар кўринишида акс этувчи борлиқ ҳақидаги тизимлаштирилган илмий маълумотлар мажмуи. билимлар - бу одамларнинг ижтимоий - сиёсий амалиёт жараёнида тўпланган умумлашган тажрибасидир. кўникма - шахснинг муайян фаолиятни ташкил эта олиш қобилияти. кўникма - бу ўзлаштириб олинган билимлар асосида амалга ошириладиган ва амалий жиҳатдан мақсадга мувофиқ ҳаракатларга тайёрликда ифодаланган онгли фаолият. малака - онгли ҳатти - ҳаракатнинг автоматлаштирилган таркибий қисми ҳамдир. малака бир ҳатти - ҳаракатнинг ўзини бир хил шароитларнинг ўзида кўп марта такрорлаш натижасида ҳосил қилинади. маълумот - таълим-тарбия натижасида ўзлаштирилган ва тизимлаштирилган билим, ҳосил қилинган кўникма ва малакалар ҳамда таркиб топган дунёқараш мажмуи. ривожланиш - шахснинг физиологик ва интеллектуал ўсишида намоён …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari"

powerpoint presentation reja: 1.abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari 2. yusuf xos hojibning, unsurul maoliy kaykovus, ahmad yugnakiylar faoliyatida ta’lim-tarbiya masalalari. 3. muhammad ibn muso al-xorazmiyning ilmiy merosi va uning didaktik qarashlari 4. abu nasr forobiyning ta’limiy-axloqiy qarashlari 5. abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari sharq uyg’onish davrida pedagogik fikrlarning rivojlanishi sharq pedagogik ta’limotida ta’limiy –axloqiy qarashlar abu rayhon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari abu rayhon beruniy (973–1048): beruniy ilmni insoniy komillik sari yo‘l deb bilgan. unga ko‘ra, bilim olish har bir insonning burchidir. u o‘z asarlarida bilimni tarqatish, ilmiy haqiqatni izlash va k...

Этот файл содержит 38 стр. в формате PPT (1,9 МБ). Чтобы скачать "abu rayxon beruniy va abu ali ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abu rayxon beruniy va abu ali i… PPT 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram