abu rayhon beruniy

PPTX 8,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1460112805_62067.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: abu rayhon beruniy abu rayhon beruniy www.arxiv.uz 1 beruniy ilmiy masalalarda ham, tarixiy voqea hodisalarga, o’z zamondoshlariga baho berishda ham o’ta xolislik va haqqoniylik bilan fikr yuritgan. islom karimov www.arxiv.uz reja: abu rayhon beruniy hayoti abu rayhon beruniy ijodi beruniy jahon astronomiya va geografiya fani olimi baʼzi asarlarining yaratilish tarixi uning qoldirgan merosi fanga qo’shgan hissasi beruniyning yaratgan asboblari beruniy izidan www.arxiv.uz abu rayhon beruniy hayoti beruniy 973 yil 4 sentyabrda xorazmning qiyot (kat) shahrida dunyoga kelgan. dastlabki ta’limni ona shahrida olgan, mashhur olim abu nasr ibn ali iroqdan ilmi nujum, riyozat kabi fanlardan dars oladi. u 17 yoshida ilk astronomik kuzatishlarni o‘tkazadi. u 150 dan ortiq ilmiy asarlar yozadi. buyuk bobokalonimiz 1048 yil 13 dekabrda g’aznada vafot etgan. «berun» yoki «birun» so‘zi «tashqari» degan ma’noni anglatadi. www.arxiv.uz abu rayhon beruniy ijodi ma'lumotlarda yozilishicha uning 152 ta kitobining nomi na'lum. bizgacha ulardan 27 tasigina yetib kelgan. uning …

i uzunligining asriy o’zgarishlarini belgilashda, quyosh apogeyasi (avji) uzoqligini aniqlashda qadimgi va o’ziga zamondosh bo’lgan astronomlarga qaraganda ancha aniq natijalarga erishgan. www.arxiv.uz beruniy 1029 ta yulduzning hoordinatalari va yulduz kattaliklari qayd etilgan jadvalini tuzgan. www.arxiv.uz fanga qo’shgan hissasi beruniy dorishunoslik, meteorologiya, fizika kabi fanlarga ham hissa qo’shgan. masalan, buloq va quduq suvlarining yuqoriga ko’tarilishi va favvora bo’lib otilib chiquvchi buloqlar gidrostatikasini tushuntirishda beruniy o’z zamonasidan ancha ilgari ketib, bu boradagi uydirmalarni inkor etadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz biologiya sohasida qo’shgan hissasi olim biologiya sohasida tabiiy tanlanish haqida qimmatli fikrlar aytgan. u tabiiy tanlanish bo’yicha avval insonning ongli faoliyatini tasvirlab beradi, keyin “tabiat ham shunday qiladi, lekin u farqiga bormaydi, chunki uning harakati ongsizdir”, degan xulosaga keladi. matematiga qo’shgan xissasi beruniy o’z zamonasining ulkan matematiklaridan biri bo’lgan. uning matematika faniga qo’shgan hissasi muhim ahmiyatga ega. beruniy asarlarida geometriya, arifmetika, algebra, sonlar azariyasi va trigonometriya tushunchalari ma’lum tartib bilan ta’riflagan. olim arifmetika va algebrasining …

hasida meridinlar yo’nalishini aniqlash uchun “hind doirasi”ni ixtiro etgan. bir qancha astrolyabiya konstruksiyalarini, diametri 7,5 m bo’lgan va o’sha zamonda eng yirik hisoblangan “devoriy kvadrant”ni yasagan. www.arxiv.uz beruniy yaratgan globusi beruniy o’rta osiyo va umuman yaqin sharqda birinchi ilmiy globuslardan birini bunyod etgan. bu globusda aholi yashaydigan joylar aniq ko’rsatilgan va buning yordamida ularning geografik koordinatlarini aniqlash mumkin bo’lgan. www.arxiv.uz baʼzi asarlarining yaratilish tarixi beruniy tibbiyotga bagʻishlangan „saydana“ asarida mingdan ortiq dorivor moddalar nomini 30 tilda yozib chiqqan. oʻzining birinchi astronomik tajribalarni 16 yoshda kot shahrida boshlagan alloma, joʻrjonda nafaqat astronomiya va boshqa tabiiy fanlar bilan shugʻullandi, balki tarix va din tarixi bilan ham qiziqdi. olimning muhim asarlaridan biri „qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar“ uning joʻrjon saroyida xizmat qilgan davrida yaratiladi. 1000-yili tugallagan bu asar muallifning koʻp qirrali olim ekanini namoyish etdi va unga katta shuhrat keltirdi. www.arxiv.uz “hindiston tarixi”asari u hindistonda boʻlajak asari „hindiston tarixi“ uchun maʼlumot yigʻdi va uni …

a — 10 ta; astrologiklari — 21 ta; turli fanlar (fizika, mineralogiya, adabiyot, tarix va boshqalar) — 38 ta; turli tillardan tarjima asarlar — 21 ta. beruniyning bu asarlaridan atigi 30 ga yaqini bizning kunlargacha yetib kelgan. www.arxiv.uz beruninyning tabiiy hodisalarini tadqiq etishi beruniy taraqiy etish va yo’q bo’lishga sabab bo’lgan tabiiy hodisalarni qadqiq etar ekan, allohning yaratuvchilik qudratini inkor etmaydi. olim tabiatda qotib qolgan narsa yo’q, “dunyodagi hamma narsa ma’lum vaqtdan keyin bir holatdan ikkinchi holatga o’tib turadi”, degan nuqtai nazarda turadi. www.arxiv.uz beruniy izidan beruniyning boy ilmi nerosi o’zbekiston va indam tashqarida chuqur o’rganilmoqda. uning asarlari lotin, fransuz, italyan, nemis, ingliz, fors, turk tillariga tarjima qilinmoqda. beruniy haqida “o’zbekfilm” studiyasi ijodkorlari 2 qismdan iborat “abu rayhon beruniy” filmini yaratganlar (1974). uyg’un “abu rayhon beruniy” pyessisini yozgan (1973). o’zbekiston fa sharqshunoslik instuti, toshkent texnika universiteti, metro bekati uning nomi bilan ataladi. www.arxiv.uz 17 amerakalik fan tarixchisi sarton abu rayhon …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abu rayhon beruniy"

1460112805_62067.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: abu rayhon beruniy abu rayhon beruniy www.arxiv.uz 1 beruniy ilmiy masalalarda ham, tarixiy voqea hodisalarga, o’z zamondoshlariga baho berishda ham o’ta xolislik va haqqoniylik bilan fikr yuritgan. islom karimov www.arxiv.uz reja: abu rayhon beruniy hayoti abu rayhon beruniy ijodi beruniy jahon astronomiya va geografiya fani olimi baʼzi asarlarining yaratilish tarixi uning qoldirgan merosi fanga qo’shgan hissasi beruniyning yaratgan asboblari beruniy izidan www.arxiv.uz abu rayhon beruniy hayoti beruniy 973 yil 4 sentyabrda xorazmning qiyot (kat) shahrida dunyoga kelgan. dastlabki ta’limni ona shahrida olgan, mashhur olim abu nasr ibn ali iroqdan ilmi nujum, riyozat kabi fanlardan dars oladi. u 17 yoshida ilk astronomik kuzatishlarni o...

Формат PPTX, 8,6 МБ. Чтобы скачать "abu rayhon beruniy", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abu rayhon beruniy PPTX Бесплатная загрузка Telegram