radioelektronikaning nazariy asoslari

PPTX 17 pages 1.4 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

visokoeffektivnie sistemi sjatiya media kontenta televizionnix programm, otsenka kachestva i ix sposobi dalneyshego sovershenstvovaniya radioelektronikaning nazariy asoslari 13-ma’ruza. aloqa kanalining asosiy elementlari phd., a.berdiyev tret kafedrasi mudiri radiotexnik vositalar quyidagi sohalarda keng qo‘llaniladi: – radiouzatish, radiotelegrafiya, radiolokatsiya, – radionavigatsiya, radioastrofizika, radiorazvedka va h.k. har qanday radioaloqa tizimi asosan uchta asosiy komponentdan iborat: radioqabul qilish qurilmasi, radiouzatgich qurilmasi, antennalar tizimi. 📶 radioqabul qilish qurilmasi (radioqabul qilgich) bu qurilma — aloqa kanalining yakuniy bo‘g‘ini bo‘lib, signalni tabiiy yoki sun'iy manbadan qabul qilib, uni tushunarli shakldagi signalga aylantiradi. agar axborot elektromagnit to‘lqinlar orqali uzatilsa, u holda bu qurilma radioqabul qilgich hisoblanadi. 📌 klassifikatsiyasi: maqsadga ko‘ra: radiouzatish, professional ish uslubiga ko‘ra: telegrafik, telefoniy, televidenie, h.k. modulyatsiya turiga ko‘ra: am, fm, pm, impulsli sxemaga ko‘ra: detektorli, to‘g‘ridan-to‘g‘ri kuchaytiruvchi, regenerativ, supregeterodin, raqamli quvvat manbai: avtonom, tarmoqqa ulangan, universal o‘rnatilish holati: statsionar, mobil, ko‘chma 📡 aloqa kanalining asosiy elementlari tarix 1895-yil 7-may — a.s. popov birinchi radioqabul …

2 / 17

oritmik yondashuvlar qo‘llaniladi. 🔹 sezuvchanlik (chuvstvitelnost, sensitivity) radioqabul qurilmasining eng past foydali signalni qabul qilib ajrata olish qobiliyati. bu parametr quyidagi ifoda orqali aniqlanadi: s — sezuvchanlik, n — kirishdagi shovqin kuchi (noise power), g — qabul tizimining umumiy kuchaytirish koeffitsienti. yaxshi sezuvchanlik — kam signal darajasida ham ishonchli qabul qilish imkonini beradi. tanlab olish (izbiratelnost, selectivity) qabul qilgichning kerakli chastotadagi foydali signalni yaqin chastotadagi shovqin va ortiqcha signallardan ajratib olish qobiliyati. selektivlik ifodasi: 2. radioqabul sifat ko‘rsatkichlari afoydali — foydali signal amplitudasi, aaralashma — aralashuvchi signal amplitudasi. 🎯 yuqori selektivlik – yaqin kanallarda ishlaydigan boshqa radiostansiyalar fonida to‘g‘ri signalni ajratish imkonini beradi. 3. detektorli radioqabul qilish qurilmasi —detektorli radioqabul qurilmasi eng sodda struktura bo‘lib, asosiy vazifasi — yuqori chastotali modulyatsiyalangan signalni past chastotali foydali signalga aylantirishdir. tarkibiy qismlar: rezonansli kontur: l va c1 elementlari bilan tashkil etiladi, chastota tanlanadi: detektor (diod, vd): tashuvchi signal ustidagi modulyatsiyani ajratadi (detektsiyalash). …

3 / 17

ulyatsiyalangan signal detektsiyalangan. 📌 muhim tarixiy xulosa: ana shu birlamchi detektorli qabul qilgichlar radiohavaskorlik harakatining boshlanishiga zamin yaratdi, bu esa keyinchalik ko‘plab yuqori malakali radio muhandislar va olimlarni yetishtirdi. 2. detektorli radio qabul qilgichni o‘zingiz yasashingiz mumkin zamonaviy varianti uchun tavsiyalar: diod: d2a, d310 (yuqori chastotali sanoat diodlari) telefon (naushnik): yuqori qarshilikli g‘altak: dielektrik silindrga (⌀ 50–100 mm, uzunlik 10–15 sm) → 0.3–0.5 mm diametrli 300 burama sim kondensatorlar: 20 pf – 455 pf oralig‘ida o‘zgaruvchan yoki statsionar kondensatorlar filtr kondensatori: ≈10 nf antenna: uzunligi ≈10 metr bo‘lgan har qanday mis sim 🛠 ushbu detektorli qabul qilgich elektr manbaisiz ishlaydi, ya’ni signal energiyasi faqat antenna orqali qabul qilingan radio to‘lqindan olinadi. detektorli radioqabul qurilmalarining sanoatlashtirilishi 1920-yillarda sssrda sanoat miqyosida detektorli radiopriyom qurilmalari ishlab chiqarila boshlandi. bu qurilmalar elektr ta’minoti yo‘q hududlar uchun muhim vosita bo‘lgan. "komsomolets" modeli 1940-yillarning oxirigacha qo‘llanilgan. 📸 1929-yil va 1940-yil namunalari to'g'ridan-to'g'ri kuchaytiruvchi qabul qiluvchining strukturaviy …

4 / 17

iopriyom (pryamogo usileniya) vujudga keldi. to'g'ridan-to'g'ri kuchaytiruvchi radio qabul qiluvchilar:a - batareyalik bi-234 (1934), b – tarmoqdan quvvat oluvchi si-235 (1935) ⚙ texnik cheklovlar asosiy kamchiligi: kam izolyatsiyalash xususiyati (izberatelnost) ya’ni, yaqin chastotalardagi signal aralashuvlarini samarali ajrata olmaydi. bu holat faqat kuchli uzun to‘lqinli yoki o‘rta to‘lqinli stansiyalar signallarini qabul qilish imkonini beradi. ushbu sabablarga ko‘ra sanoat miqyosida bu turdagi qabul qurilmalari ishlab chiqarilmaydi. radiohavaskorlar tomonidan o‘rganish va tajriba uchun ishlatiladi. didaktik va laborator amaliyotlar uchun mos. umumiy ta'rif: supergeterodinli qabul qurilmasi – bu kiruvchi signalni doimiy oraliq (intermediate) chastotali signalga aylantirib, aynan shu chastotada kuchaytirishga asoslangan tizimdir. ushbu tamoyilni 1918-yilda amerikalik muhandis e. armstrong taklif qilgan. avvalgi lampalarning past sifati bu tamoyilni to‘liq amalga oshirishga to‘sqinlik qilgan bo‘lsa-da, ekranli lampalar va pentodlar (5 elektrodli) paydo bo‘lgach, u asosiy qabul usuliga aylandi. 📡 supergeterodinli radioqabul qurilmasi supergeterodin qabul qiluvchining strukturaviy sxemasi: 1 - yuqori chastotali kuchaytirgich (uvch), 2 – aralashtirgich …

5 / 17

qabul qilish imkoniyati oshadi. kam elementli sozlash mexanizmi – qulaylik yaratadi. akslangan kanalning paydo bo'lishining sababini tushuntiruvchi spektral diagramma 📐 akslangan (zerkal) chastotaning matematik asoslari 📡 superegheterodin prinsipining asosi: superegheterodin qabul qilgichning maqsadi – yuqori chastotali tashuvchi signalni quyi oraliq chastotaga (fₚᵣ) aylantirish: bu yerda: fc — foydali (qabul qilinadigan) signal chastotasi fg — geterodin (mahalliy generator) chastotasi fpr — oraliq (intermediate) chastota aralashtirgich chiqishida: bu degani, ikki chastota paydo bo‘ladi: fg−fc=fpr fg+fc (odatda filtr bilan yo‘qotiladi) foydali signal bilan bir qatorda, yana bir signal mavjud bo‘lishi mumkin, u ham fp ni hosil qiladi. bu signal — akslangan (zerkal) chastota deb ataladi: zerkal chastotani bostirish talabi (matematik shart) kirish filtrining sezuvchanligi (q faktori) zerkal signalni bostirishi uchun quyidagi kamida 60 db sig'im kerak (odatda): amaliy misol: aytaylik: fg=10.7 mhz fpr=455 khz shunda: foydali signal: fc=fg−fpr=10.245 mhz zerkal signal: fz=fg+fpr=11.155 mhz zerkal chastota — bu superegeterodin sistemalarning muhim kamchiligi. u …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radioelektronikaning nazariy asoslari"

visokoeffektivnie sistemi sjatiya media kontenta televizionnix programm, otsenka kachestva i ix sposobi dalneyshego sovershenstvovaniya radioelektronikaning nazariy asoslari 13-ma’ruza. aloqa kanalining asosiy elementlari phd., a.berdiyev tret kafedrasi mudiri radiotexnik vositalar quyidagi sohalarda keng qo‘llaniladi: – radiouzatish, radiotelegrafiya, radiolokatsiya, – radionavigatsiya, radioastrofizika, radiorazvedka va h.k. har qanday radioaloqa tizimi asosan uchta asosiy komponentdan iborat: radioqabul qilish qurilmasi, radiouzatgich qurilmasi, antennalar tizimi. 📶 radioqabul qilish qurilmasi (radioqabul qilgich) bu qurilma — aloqa kanalining yakuniy bo‘g‘ini bo‘lib, signalni tabiiy yoki sun'iy manbadan qabul qilib, uni tushunarli shakldagi signalga aylantiradi. agar axborot elektromag...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "radioelektronikaning nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: radioelektronikaning nazariy as… PPTX 17 pages Free download Telegram