elektron kalitlar va tranzistorlar

DOCX 22 pages 307.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 307.2 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

bt va mt da yasalgan kalit sxemasining uzatish xarakteristikasini, ttm integral sxemasini, mdya tranzistorlardagi mantiqiy elementlarni tadqiq etish. ims optronlarni tadqiq etish. bt da yasalgan kalit sxemasining uzatish xarakteristikasini tadqiq etish. ishning maqsadi: bipolyar tranzistorli sodda kalit sxemasida statik rejimlarni va o‘tish jarayonlarini tajriba yo‘li bilan o‘rganish. 1. qisqacha nazariy ma’lumotlar. elektron kalitlar impulsli hamda raqamli mantiqiy qurilmalarda asosiy element hisoblanadi. elektron kalit yuklama zanjiriga ulanib, tashqi boshqaruv signali ta’sirida davriy ravishda ulash va ajratishni amalga oshirib turadi. buda kalitning chiqishidagi signal bir-biridan yetarlicha farq qiluvchi ikkita diskret qiymatga ega bo‘ladi. bu xossasi ularni bul algebrasidagi funksiyalarini amalga oshiruvchi asosiy mantiqiy element (me) sifatida qo‘llash imkonini beradi. kalit asosan ikki elementdan tashkil topgan bo‘lib, bular qayta ulanuvchi (que) va yuklama (yue) elementlardir. kalit (invertor) tuzilishining umumlashgan sxemasi ushbu 5.12.1.-rasmda berilgan. a) b) 5.12.1– rasm. bt da yasalgan kalit sxemasi: a) kalit (invertor) umumlashtirilgan sxemasi; b) bt asosidagi sodda elektron kalit …

2 / 22

bayi em va rk ko‘rinishdagi yuklama qarshiligidan tashkil topgan zanjir boshqariluvchi zanjir hisoblanadi. boshqaruvchi (baza) zanjir boshqaruv signali manbayi ukir va unga ketma-ket ulangan qarshilik rb dan tashkil topgan. bt elektron kalit shartiga ko‘ra berk rejimda yoki to‘yinish rejimida ishlashi kerak. kirishga manfiy qutbli signal berilsagina tranzistor berk rejimga o‘tadi. ma’lumki, berk rejimda tranzistor toklari 𝐼𝐸 ≈ 0; 𝐼𝐾 = 𝐼𝐾0; = −𝐼𝐾0; ga teng bo‘ladi. bu yerda «—» belgisi baza toki aktiv rejimdagi baza toki yo‘nalishiga teskari yo‘nalishda oqib o‘tishini bildiradi. kalit rejimida ik0 toki qoldiq tok deb ataladi. u juda kichik bo‘lganligi sababli, chiqish kuchlanishi uchiq manba kuchlanishi em qiymatiga yaqin bo‘ladi. 𝐸𝐶𝐻𝐼𝑄 = 𝐸𝑀 − 𝐼𝐾0𝑅𝐾 ≈ 𝐸𝑀; ya’ni manba zanjiridan yuklama uzilishiga mos keladi (kalit uzilgan). agar ukir musbat qutbga va yetarlicha katta qiymatga ega bo‘lsa, u holda tranzistor aktiv yoki to‘yinish rejimiga o‘tadi, ya’ni ochiladi (kalit ulangan). yuklama zanjirida tok oqib o‘tadi, kalit chiqishidagi kuchlanish …

3 / 22

orning uchala elektrod toklari odatda mikroamper ulushlaridan ortmaydi. a) b) 5.12.2. - rasm. tranzistorning statik xarakteristikalarida kalit ishchi nuqtalari. qoldiq tok hamda qoldiq kuchlanish kalitning asosiy statik parametrlaridir. bt ning kalit rejimi katta diapazondagi tok va kuchlanish impulslarining o‘zgarishi bilan ta’minlanadi. shu sababli, kalitning statik parametrlari grafik va analitik usulni qo‘llash yordamida aniqlanadi. bunda bizga kalitda qo‘llanilayotgan tranzistorlarning chiqish (5.12.2a-rasm) hamda kirish (5.12.2b-rasm) xarakteristikalari kerak boladi. chiqish xarakteristikalar oilasida b nuqta (bu yerda uke=em ) va a nuqta (bu yerda ik = ek/rk) larni tutashtirib, ab yuklama chizig‘ini chizamiz. shunda d nuqta to‘yinish chegarasini hamda c nuqta ukb = 0 bo‘lganda boshlanadigan berk rejim chegarasini beradi. yuqoridagilarga asosan kalit rejimda ishlash uchun tranzistorli kaskad ishchi nuqtasi yoki d nuqtadan chaproqda, yoki c nuqtadan o‘ngroqda joylashishi lozim. bu nuqtalar oralig‘ida kaskad tranzistorning to‘yinish rejimidan berk rejimga o‘tish holatida yoki aksincha bo‘ladi. tranzistor bu holatda qanchalik kam vaqt tursa, kalitning tezkorligi shunchalik …

4 / 22

bazaning to‘yinish toki deb ataluvchi ibto‘y qiymatgacha oshirish kerak. bu vaqtda unga mos keluvchi kollektor toki kollektorning to‘yinish toki ikto‘y, kuchlanish esa to‘yinish kuchlanishi uke,to‘y yoki qoldiq kuchlanish, uke to‘y = uqol = em — ik,to‘y rk deb ataladi. ma’lumki, tranzistorli kalit sxemasi ikkita turg‘un statik holatga ega bo‘lishi shart, bularda tranzistor to‘yinish rejimida (ochiq holatda) yoki berk rejimda (yopiq holatda) bo‘ladi. kremniyli tranzistor kalit sxemalarida tranzistorning yopiq holatiga aktiv rejimning boshlang‘ich sohasi mos keladi. bir turg‘un holatdan boshqasiga o‘tishda tranzistor aktiv yoki invers rejimlarda ishlaydi. tranzistorli kalit statik holatlarning parametrlari qu‘yidagilardan iborat: · tu– ulanish vaqti; · tf– ulanishda old front davomiyligi, o‘chirilishda (uzilishda) esa tso‘r ; · uto‘y–to‘yinish kuchlanishi ik tes– teskari tok. tranzistorning berk rejimi chiqish kuchlanishi qiymati (uto‘y=-ek+ik tes r) ning yuqoriligi bilan xarakterlanadi. to‘yininsh rejimida kollektor toki ik to‘y =( ek– uto‘y) / rk chiqish kuchlanishi esa uchiq=uto‘y. tranzistorli kalitning ulanishda o‘tish jarayonining parametrlari: tu– …

5 / 22

ki berk rejimda (yopiq holatda) bo‘ladi. kremniyli tranzistor kalit sxemalarida tranzistorning yopiq holatiga aktiv rejimning boshlang‘ich sohasi mos keladi. bir turg‘un holatdan boshqasiga o‘tishda tranzistor aktiv yoki invers rejimlarda ishlaydi. 5.12.3– rasm. bt da yasalgan elektron kalit uzatish xarakteristikasini o‘lchash prinsipial sxemasi. tranzistorning o‘chirilishidagi (uzilishidagi) o‘tish jarayoni chiqish kuchlanishi kesimi (orqa front) bilan tugallanadi. ushbu jarayon davomiyligida bazada to‘plangan noasosiy zaryad so‘ruvchilar to‘liq so‘rilganda (qyu=0) orqa front hosil bo‘lishi tugaydi deb baholash mumkin. real sxemalarda chiqish kuchlanishi kesimining katta qismi tranzistorning berk rejimida hosil bo‘ladi. tranzistorli kalitning baza zanjiridagi kondensatorni jadallashtiruvchi kondensator deb ataladi. u baza toklarinig qisqa vaqt davomida yuqori qiymatga ko‘tarish uchun xizmat qiladi. tranzistorli kalit tezligini shuningdek, kollektor va baza orasiga ularning potensiallarini bir-biriga nisbatan belgilovchi va tranzistorni chuqur to‘yinishda saqlovchi diod ulash bilan oshirish mumkin. bunday tranzistorli kalitlar to‘yinmagan deb ataladi. laboratoriya ishini elektron stendda bajarish uchun mp37 tranzistoridan foydalaniladi. 2. laboratoriya ishini bajarish tartibi. 2.1. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektron kalitlar va tranzistorlar"

bt va mt da yasalgan kalit sxemasining uzatish xarakteristikasini, ttm integral sxemasini, mdya tranzistorlardagi mantiqiy elementlarni tadqiq etish. ims optronlarni tadqiq etish. bt da yasalgan kalit sxemasining uzatish xarakteristikasini tadqiq etish. ishning maqsadi: bipolyar tranzistorli sodda kalit sxemasida statik rejimlarni va o‘tish jarayonlarini tajriba yo‘li bilan o‘rganish. 1. qisqacha nazariy ma’lumotlar. elektron kalitlar impulsli hamda raqamli mantiqiy qurilmalarda asosiy element hisoblanadi. elektron kalit yuklama zanjiriga ulanib, tashqi boshqaruv signali ta’sirida davriy ravishda ulash va ajratishni amalga oshirib turadi. buda kalitning chiqishidagi signal bir-biridan yetarlicha farq qiluvchi ikkita diskret qiymatga ega bo‘ladi. bu xossasi ularni bul algebrasidagi funksiya...

This file contains 22 pages in DOCX format (307.2 KB). To download "elektron kalitlar va tranzistorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: elektron kalitlar va tranzistor… DOCX 22 pages Free download Telegram