4gazlar molekulyar nazariyasi

PPT 29 pages 3.7 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o roli fiziki v professionalnoy podgotovke ofitsera mavzu 4 gazlar molekulyar nazariyasi mashg‘ulot 4/1 ideal gaz molekulyar-kinetik nazariyasi o‘quv savollari molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari mendeleyev-klapeyron tenglamasi 3. molekulyar-kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi o‘quv-tarbiyaviy maqsad: kursantlarni mkn ning asosiy qoidalari bilan tanishtirish, mendeleyev-klapeyron tenglamasi va mkn ning asosiy tenglamasini o‘rganish. mustaqil tayyorgarlikka vazifa: obshaya fizika dlya vvuzov, ch. 1. – m.: voenizdat, 1970, § 11, s. 162-173. kelgusi mashg‘ulot mavzusi: m. 4/2. gazlarda kechadigan jarayonlar bo‘yicha masalalar yechish (amaliy). molekulyar fizika – har xil agregat holatdagi moddalarning xususiyatlarini, ularning molekulyar tuzilishi asosida tekshiradigan fizikaning bir bo‘limi. har qanday modda molekulalar deb ataluvchi alohida zarrachalardan tuzilgan bo‘lib, molekulalar esa o‘z navbatida atomlardan tashkil topgandir. levkipp (eramizdan oldingi v asr) demokrit eramizdan oldingi 460-370 yillar atom – muayyan kimyoviy elementning barcha xususiyatlarini o‘zida saqlagan eng mayda zarrasi. molekula – muayyan moddaning barcha kimyoviy xossalariga ega bo‘lgan va mustaqil ravishda mavjud bo‘la oladigan eng mayda …

2 / 29

etilgan. bolsman maksvellning elektromagnit maydon nazariyasini rivojlantirish va ommalashtirish sohasida ko‘p ishlar qildi. tabiatan kurashchi bo‘lgani holda u issiqlik hodisalarini molekulyar nuqtai nazardan talqin etish zarurligini qat’iy himoya qildi va molekulalar borligini inkor etuvchi olimlar bilan bo‘lgan kurashning asosiy qiyinchiligini o‘ziga oldi. 1. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari 1. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari mkn ning to‘g‘riligini tasdiqlaydigan hodisalar: - moddalarning mexanik bo‘linishining mumkinligi. - gazlarning kengayishi va siqilishi. - suyuqliklarda moddalarning erishi. -suyuqliklarning oqish qobiliyati. - elektron mikroskoplarda molekula va atomlarning tasvirini olinishi. 1. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari -diffuziya hodisasi (bir-biri bilan chegaradosh ikki modda molekulalarining xaotik harakati natijasida o‘zaro aralashib ketish hodisasi). -broun harakati (suyuqlik yoki gazlarda muallaq holatdagi qattiq va erimaydigan zarrachalarning uzluqsiz xaotik harakati). 1. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari 1. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari robert broun (1773-1858) albert eynshteyn (1879-1955) marian smoluxovskiy (1872-1917) jan batist perren (1870-1942 1. molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari - molekula tezligining o‘lchanilishi (shtern tajribasi). …

3 / 29

masi molekulyar fizikada sistema holatini xarakterlaydigan asosiy parametrlar – bu bosim p, hajm v va temperatura t. bosim p, pa (paskal) – birlik yuzaga normal ta’sir etadigan kuchga son jihatdan teng bo‘lgan kattalik. bosimning boshqa birliklari ham ishlatiladi: 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi gazning hajmi har doim gaz egallagan idishning hajmiga teng. hajmning boshqa birligi ham ishlatiladi: temperatura t, k (kelvin) – berilgan modda molekulalarining harakatlanish tezligini xarakterlaydi va jismning qizish daraja (energiya) sini belgilaydi. temperatura o‘lchovi jismning qizishida kengayishiga asoslangan. anders selsiy (1701-1744) temperatura shkalalari: selsiy shkalasi: 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi kelvin shkalasi (absolyut temperatura shkalasi): uilyam tomson (lord kelvin) (1824-1907) 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi gaz holatidagi moddaning xususiyatlarini tushuntirish uchun ideal gaz modeli ishlatiladi. ideal gaz deb, molekulalari moddiy nuqta va o‘zaro ta’sirlashmaydi deb faraz qilingan gazga aytiladi. mkn ning paydo bo‘lishidan oldin ideal gazlarning holatini tushuntiradigan qator eksperimental qonunlar yaratildi. 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi robert boyl (1627-1691) edm mariott (1620-1684) boyl-mariotta qonuni: …

4 / 29

arayon tenglamasining grafigiga izobara deyiladi. 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi sharl qonuni: berilgan m massali gazning hajmi o‘zgarmas bo‘lganda p bosim temperatura t ga chiziqli bog‘liq bo‘ladi. yoki jak aleksandr sezar sharl (1746-1823) temperaturada gazning bosimi. – gaz bosimining temperaturaviy koeffitsiyenti. izoxorik jarayon – o‘zgarmas hajmda bo‘ladigan jarayon. 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi izoxorik jarayon tenglamasining grafigiga izoxora deyiladi. 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi ko‘rib chiqilgan qonunlar asosida klapeyron quyidagi qonunni o‘rnatdi: berilgan m massali gaz uchun bosimni hajmga ko‘paytmasining temperaturaga nisbati o‘zgarmas kattalikdir, ya’ni bu munosabatga birlashgan gaz qonuni yoki klapeyron tenglamasi deyiladi. benua pol emil klapeyron (1799-1864) 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi amedeo avogadro (1776-1856) avogadro qonuni: turli xil gazlarning bir xil bosim va bir xil temperaturada egallagan hajmlari ham bir xil bo‘ladi. normal sharoitlarda bu hajm quyidagiga teng: 2. mendeleyev-klapeyron tenglamasi jon dalton (1766-1844) dalton qonuni: ideal gaz aralashmasining bosimi shu gazlar parsial bosimlarining yig‘indisiga teng, ya’ni bu yerda – parsial bosim – agar har …

5 / 29

ama – mkn da ideal gazning bosimini aniqlaydi: ideal gazning bosimi absolyut temperaturaga va gaz molekulalarining konsentratsiyasiga to‘g‘ri proporsional. 3. molekulyar-kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi ideal gaz molekulyar-kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi: yoki boshqa ko‘rinishlarda bunda – bitta molekula massasi; – ideal gaz zichligi; – molekulalarning o‘rtacha kvadratik tezligi; – molekulalarning o‘rtacha kinetik energiyasi. nazorat savollari 1. atom va molekula deb nimaga aytiladi? 2. modda miqdori deb nimaga aytiladi va qanday birlikda o‘lchanadi? 3. avogadro doimiysi va moddaning molyar massasi nima? 4. ideal gaz deb nimaga aytiladi? uning holat tenglamasi qanday parametrlarga bog‘liq? 5. temperaturaning qanday empirik shkalalarini bilasiz? 6. temperatura shkalalari o‘rtasida qanday bog‘lanish bor? 7. ideal gazning qonunlarini aytib bering. 8. ideal gazning holat tenglamasini yozing va tushuntiring. 9. gazlar kinetik nazariyasining asosiy tenglamasini yozing. 10. ideal gazning bosimi nimalarga bog‘liq? 12 c 231 6,0210 nmol a - =× , n n a n = . m m n = …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "4gazlar molekulyar nazariyasi"

o roli fiziki v professionalnoy podgotovke ofitsera mavzu 4 gazlar molekulyar nazariyasi mashg‘ulot 4/1 ideal gaz molekulyar-kinetik nazariyasi o‘quv savollari molekulyar-kinetik nazariyaning asosiy qoidalari mendeleyev-klapeyron tenglamasi 3. molekulyar-kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi o‘quv-tarbiyaviy maqsad: kursantlarni mkn ning asosiy qoidalari bilan tanishtirish, mendeleyev-klapeyron tenglamasi va mkn ning asosiy tenglamasini o‘rganish. mustaqil tayyorgarlikka vazifa: obshaya fizika dlya vvuzov, ch. 1. – m.: voenizdat, 1970, § 11, s. 162-173. kelgusi mashg‘ulot mavzusi: m. 4/2. gazlarda kechadigan jarayonlar bo‘yicha masalalar yechish (amaliy). molekulyar fizika – har xil agregat holatdagi moddalarning xususiyatlarini, ularning molekulyar tuzilishi asosida tekshiradigan fizik...

This file contains 29 pages in PPT format (3.7 MB). To download "4gazlar molekulyar nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: 4gazlar molekulyar nazariyasi PPT 29 pages Free download Telegram