molekulyar-kinetik nazariya (mkn)

PPTX 42 pages 8.1 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.1 MB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

презентация powerpoint mavzu: modda tuzilishining molekulyar – kinetik nazariyasi. fizika molekulyar-kinetik nazariya ( mkn ) moddaning tuzilishi va xossalarini uni tashkil qilgan molekulalarning harakatiga hamda molekulalar orasidagi o‘zaro ta’sir kuchining mavjudligiga bog‘lab o‘rganuvchi nazariya molekulyar-kinetik nazariya (mkn) deb ataladi. mkn tajribalarda isbotlangan uchta qoidaga asoslangan. 1. moddalar zarralardan – atom va molekulalardan tashkil topgan. 2. atom va molekulalar to‘xtovsiz va tartibsiz harakat qiladi. 3. atom va molekulalar orasida o‘zaro tortishish va itarilish kuchlari mavjud. molekulyar-kinetik nazariya qoidalari 1. gazlarda: xonaning bir chekkasida atir sepilsa, bir oz vaqtdan so‘ng atir xidi xonaning boshqa chekkalariga ham tarqaladi. 2. suyuqliklarda: stakandagi suv ustiga qoshiqda sut solinadi. suv va sut asta-sekin aralashadi. aralashganida vaqt ketishi esa zarralarning o‘zaro harakatlanishini ko‘rsatadi. 3. qattiq jismlarda: qattiq jism zarralari juda sekin aralashadi. bunga sabab qattiq jism zarralari o‘zaro kuchli tortishadi. tajribalar suyuqlik yoki gazdagi atom va molekulalarning to‘xtovsiz va tartibsiz harakati xaotik harakat yoki broun harakati deyiladi. …

2 / 42

birligi unit kiritilgan. 1,992∙ =1,66∙kg = 1u ; = = 16u nisbiy atom (molekulyar) massa berilgan modda atomi massasining ( ( 1/12 qismining nisbatiga, shu moddaning nisbiy atom massasi deyiladi. nisbiy atom massasi modda miqdori moddadagi molekula yoki atomlar sonining 12 g () ugleroddagi atomlar soniga nisbati modda miqdori deyiladi. ( xbs da asosiy birlik). 1 mol — moddaning shunday miqdoriki, undagi molekulalar soni 12 g ugleroddagi atomlar soniga teng. avogadro qonuni 1. har qanday moddani 1 mol miqdorining molekulalari yoki atomlari soni teng bo‘lib u avogadro doimiysi deb ataladi. , masalan: bo‘lsa, 2. har qanday gaz bir xil temperatura va bosimda bir xil hajmni egallaydi. har qanday gazning 1 molining hajmi normal sharoitda (0 temperatura va 101325 pa bosimda) bo‘ladi va bu molyar hajm deb ataladi. masalan, normal sharoitda 5 mol gaz hajmi: avogadro qonuni 1 mol moddaning massasi molyar massa deb ataladi va m harfi bilan belgilanadi. birligi …

3 / 42

doimiysi ning ko‘paytmasiga universal (molyar) gaz doimiysi deb atash qabul qilingan. = 1,38∙ ∙ 6,02∙ =8,31 r 8,31 ingliz fizigi j.maksvell 1859- yilda nazariy yo‘l bilan gaz molekulalari turli tezliklar bilan harakatlanishini, ya’ni molekulalarning tezliklar bo‘yicha taqsimotini aniqladi. shtern tajribasi gaz molekulalarining tezligini 1920-yilda nemis fizigi otto shtern aniqlagan. shtern tajribalarining natijalari shtern tajribasidan quyidagi natijalar kelib chiqadi: 1. atomlar har xil tezlikda harakatlanadi; 2. juda tez harakat qiladigan va juda sekin harakat qiladigan atomlar ozchilikni tashkil qiladi. shtern tajribasi ideal gaz molekulyar-kinetik nazariyasining hamda maksvellning gaz molekulalari tezliklari bo‘yicha taqsimoti haqidagi ta’limotining to‘g‘riligini tasdiqladi. ideal gazning holat tenglamasi ma’lum massali ideal gazning termodinamik holati uning uchta makroskopik parametrlari, ya’ni bosimi p, hajmi v va temperaturasi t orqali tavsiflanadi. gaz bir holatdan ikkinchi holatga o‘tganida uning holatini tavsiflovchi (p, v, t) parametrlarning uchchalasi ham bir vaqtda o‘zgarishi mumkin. gazning holat parametrlari (p, v, t)ning o‘zaro qanday bog‘langanligini ifodalovchi tenglama ideal …

4 / 42

ma’lum bo‘lganda, holat tenglamasi noma’lum parametrni aniqlashga imkon beradi. izojarayonlar berilgan gazning bitta parametri o‘zgarmas bo‘lganda qolganlari orasidagi bog‘lanishini tavsiflaydigan jarayon izojarayon deb ataladi. izojarayonlar izotermik izobarik izoxorik izotermik jarayon m=const va t=const va pv= const izotermik jarayon 1662-yil r.boyl va 1676-yil e.mariott tomonidan kashf etilgan. shuning uchun boyl- mariott qonuni deyiladi. izotermik jarayon t=const pv=const temperatura o‘zgarmas bo‘lganda gaz bosimining hajmga bog‘lanish chizig‘i (giperbola) izoterma chizig‘i deyiladi. p o‘zgarmas temperaturada berilgan gazning bosimi hajmiga teskari proporsional ravishda o‘zgaradi. va bu ifodalarni bir-biriga nisbatini olsak, quyidagi ifoda hosil bo‘ladi: izobarik jarayon ideal gazning massasi (m=const) va bosimi (p=const) o‘zgarmas bo‘lgandagi gaz holatining o‘zgarish jarayoniga izobarik jarayon deyiladi. grekcha “baros” bosim degan ma’noni anglatadi. izobarik jarayonda o‘zgarmas massali gazning hajmi (v) temperaturasi (t) ga bog‘liq ravishda o‘zgaradi. izobarik jarayon const = bu tenglamalarni hadma-had bo‘lib, quyidagini hosil qilamiz: yoki const , gey-lyussak qonuni (1802-yil) izobarik jarayon grafigi const izobarik jarayonda berilgan …

5 / 42

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar-kinetik nazariya (mkn)"

презентация powerpoint mavzu: modda tuzilishining molekulyar – kinetik nazariyasi. fizika molekulyar-kinetik nazariya ( mkn ) moddaning tuzilishi va xossalarini uni tashkil qilgan molekulalarning harakatiga hamda molekulalar orasidagi o‘zaro ta’sir kuchining mavjudligiga bog‘lab o‘rganuvchi nazariya molekulyar-kinetik nazariya (mkn) deb ataladi. mkn tajribalarda isbotlangan uchta qoidaga asoslangan. 1. moddalar zarralardan – atom va molekulalardan tashkil topgan. 2. atom va molekulalar to‘xtovsiz va tartibsiz harakat qiladi. 3. atom va molekulalar orasida o‘zaro tortishish va itarilish kuchlari mavjud. molekulyar-kinetik nazariya qoidalari 1. gazlarda: xonaning bir chekkasida atir sepilsa, bir oz vaqtdan so‘ng atir xidi xonaning boshqa chekkalariga ham tarqaladi. 2. suyuqliklarda: stakanda...

This file contains 42 pages in PPTX format (8.1 MB). To download "molekulyar-kinetik nazariya (mkn)", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar-kinetik nazariya (mk… PPTX 42 pages Free download Telegram