elektrodinamika

PPTX 55 pages 10.6 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.6 MB

File type PPTX

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

31 elektrodinamika k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov 7 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 molekulyar fizika va termodinamika fizika i 1 ma’ruza rejasi tizimning mikroskopik xususiyatlarini o‘rganishda statistik va termodinamik usullar. ideal gaz qonunlari. ideal gazning holat tenglamasi. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi. erkinlik darajalari bo‘yicha energiya taqsimoti. ideal gaz molekulalarining tezlik va energiya bo‘yicha taqsimoti. potensial kuchlar ta’sirida ideal gaz molekulalarining taqsimoti. gaz molekulalarining o‘rtacha to‘qnashishlar soni va o‘rtacha yugurish yo‘li. 3 statistik va termodinamik izlanish usullari statistik usul — bu katta miqdordagi zarrachalardan iborat bo‘lgan tizimning parametrlarini izlash usulidir. u tizimni to‘la xarakterlovchi fizikaviy kattaliklarning statistik qonuniyatlari va o‘rtacha qiymatlariga asoslanadi. termodinamik usul – bu termodinamik tizimning holatini aniqlash usulidir. tizimning holati, uning xususiyatini belgilovchi fizik kattaliklar majmuasidan iborat bo‘lgan termodinamik parametrlar bilan belgilanadi. 4 termodinamik tizim termodinamik tizim – makroskopik jismlar majmuasidan iborat bo‘lib, bu jismlar doimo o‘zaro energetik ta’sirlashadilar va nafaqat o‘zaro, balki tashqi muhit bilan ham energiya almashib turadilar. …

2 / 55

birligi nisbiy molekulyar massa: istalgan molekulaning massasi uglerod atomining massasidan necha marta kattaligini ko‘rsatadi avogadro soni istalgan moddaning bir molida nechta atom (molekula) borligini ko‘rsatadi. 7 molekulyar – kinetik tasavvurlar modda miqdori:  (mol) – massasi grammlarda son jihatidan nisbiy massaga teng bo‘lgan modda miqdoridir. istalgan moddaning 1 moli 0,012 kilogramm ugleroddagi atomlar soniga teng atom yoki molekulalarga ega bo‘ladi. 8 molekulyar – kinetik tasavvurlar molyar massa – bir mol moddaning massasidir bitta atomga to‘g‘ri keluvchi a chiziqli o‘lcham nisbiy molyar massani molyar massaga bog‘liqligi 9 temperatura temperatura – moddqaning isitilganlik darajasini ko‘rsatuvchi fizikaviy kattalikdir va makroskopik tizimning termodinamik muvozanat holatini xarakterlaydi termodinamik temperatura shkalasi bitta tayanch nuqta bilan aniqlanadi – bu suvning gaz, suyuqlik va qattiq fazaviy holati bilan bog‘liq uchlik nuqtasidir. termodinamik temperatura shkalasida bu reper nuqta 273,16 k ga tengdir. 1 kelvin suvning uchlik nuqtasi termodinamik temperaturasining 1/273,16 qismiga tengdir. tabiatda absolyut noldan past temperatura bo‘lmaydi ! …

3 / 55

ing o‘zgarish jarayonidir. sharl qonuni: hajm o‘zgarmas bo‘lganda gazning berilgan m massasi uchun bosimning temperaturaga nisbati o‘zgarmas kattalikdir berilgan massali gaz bosimi, uning hajmi o‘zgarmas bo‘lganda, temperaturaga bog‘liq ravishda to‘g‘ri chiziq bo‘yicha o‘zgaradi: p 0 — t = 0°c dagi bosim 15 izobaralar va izoxoralar temperatura o‘qini quyidagi nuqtada kesib o‘tadilar agarda sanoq boshini shu nuqtaga ko‘chirsak kelvin shkalasiga o‘tamiz: izoxora izobara , 16 ideal gaz ideal gazning fizikaviy modeli: gaz molekulalarining xususiy hajmi gaz egallagan idish hajmiga nisbatan juda kichikdir; 2. gaz molekulalari orasida o‘zaro ta’sir kuchlari mavjud emas; 3. gaz molekulalarining o‘zaro va idish devorlari bilan to‘qnashishlari mutlaq elastikdir. 17 ideal gazning holat tenglamasi ideal gaz qonunlariga asosan ma’lum massali gaz holati uning uchta termodinamik parametrlari bilan belgilanadi:; r – bosim, v - hajm va t – temperatura. bu parametrlar bir-biri bilan holat tenglamasi deb ataladigan aniq bog‘lanishga ega: f (p, v, t) = 0 termodinamik muvozanat. bir …

4 / 55

solyut temperaturaga erishish mumkin emasligini ko‘rsatadi! 21 22 s n m0 vt gazlar molekulyar – kinetik nazariyasining asosiy tenglamasi molekulalarning idish devoriga urilishlari natijasida s idishning devoriga beriladigan gaz bosimini aniqlaymiz molekulalarning o‘rtacha kvadratik tezligi gaz massasi molekulalar soni idish hajmi molekulalar konsentrasiyasi bitta molekula massasi gaz zichligi idish devoriga molekulalarning urilishlar soni 23 m0 massali bitta molekulaning devorga urilishida uning impulsini o‘zgarishi t vaqtda s yuzaga l masofadagi molekulalar etib boradi ajratilgan hajm ajratilgan hajmdagi molekulalar soni bitta devorga urilishlar soni z ajratilgan hajmdagi molekulalarning 1/6 qismiga teng ft kuch impulsi molekula impulsining o‘zgarishiga teng gaz bosimi mkn ning asosiy tenglamasi 24 mkn asosiy tenglamasining boshqa ko‘rinishlari molekula harakati o‘rtacha kinetik energiyasini hisobga olganda 25 26 ideal gaz qattiq molekulalari uchun erkinlik darajasi soni erkinlik darajasi soni bir atomli gaz ikki atomli gaz uch atomli gaz ilgarilanma harakat 3 3 3 aylanma harakat - 2 3 umumiy 3 5 …

5 / 55

bo‘lgan katta miqdordagi n bir xil molekulalar majmuasi berilgan bo‘lsin. faraz qilaylik, molekulani tavsiflovchi qandaydir x kattalik bir qator: x1,x2,….xi diskret qiymatlarni qabul qilsin. agarda barcha n molekulalarning x kattaliklarini o‘lchash mumkin bo‘lganda, n1 molekulalar x1 qiymatga, n2 - x2 qiymatga, ni esa - xi qiymatga ega bo‘ladilar. 29 ri x kattalik xi qiymatga ega bo‘lish ehtimolligini ko‘rsatadi. barcha mumkin bo‘lgan kattaliklar ehtimolliklarining yig‘indisi birga teng. x dan x + dx gacha bo‘lgan intervalda molekulaning qabul qilishi mumkin bo‘lgan x kattaliklari ehtimolligi. 30 x kattalik bo'yicha molekulalar taqsimotining funktsiyasi yoki ehtimolligi zichligi f (x) taqsimot funktsiyasi deb ataladi taqsimot funktsiyasining fizikaviy ma'nosi: x1 dan x2 gacha sohada molekula x parametrning qiymatiga ega bo'lish ehtimolidir. taqsimot funktsiyasining normallash sharti 31 ideal gaz molekulalarining tezlik bo‘yicha taqsimotining makswell qonuni molekulalarning tezlik bo‘yicha taqsimoti funksiyasi - tezligi v dan v+dv gacha bo‘lgan intervalda molekulalarning nisbiy sonini aniqlaydi. makswell qonuni funksiyaning normallash sharti 32 …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrodinamika"

31 elektrodinamika k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov 7 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 molekulyar fizika va termodinamika fizika i 1 ma’ruza rejasi tizimning mikroskopik xususiyatlarini o‘rganishda statistik va termodinamik usullar. ideal gaz qonunlari. ideal gazning holat tenglamasi. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi. erkinlik darajalari bo‘yicha energiya taqsimoti. ideal gaz molekulalarining tezlik va energiya bo‘yicha taqsimoti. potensial kuchlar ta’sirida ideal gaz molekulalarining taqsimoti. gaz molekulalarining o‘rtacha to‘qnashishlar soni va o‘rtacha yugurish yo‘li. 3 statistik va termodinamik izlanish usullari statistik usul — bu katta miqdordagi zarrachalardan iborat bo‘lgan tizimning parametrlarini izlash usulidir. u tizimni to‘la xarakterlovchi fizikaviy kattaliklarn...

This file contains 55 pages in PPTX format (10.6 MB). To download "elektrodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrodinamika PPTX 55 pages Free download Telegram