elektrodinamika

PPTX 33 pages 5.6 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.6 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mm_18 elektrodinamika k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, m.f.raxmatullaeva 3 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 mexanik va elektromagnit to‘lqinlar 1 2 ma'ruza rejasi to'lqin jarayonlari. siljish tenglamasi va yassi to'lqinning differentsial tenglamasi. to'lqinning amplitudasi, fazasi, chastotasi, to'lqin uzunligi va to'lqin tarqalish tezligi. to‘lqinlarning guruhli tezligi. to'lqin energiyasi. umov vektori. 3 fazoda modda yoki maydonlarni turli ko'rinishdagi g'alayonlanishining tarqalishi - to'lqin deb ataladi. to'lqin hodisasi g'alayonlanish energiyasining ko'chishida namoyon bo'ladi. mexanik to'lqin - bu g'alayonlanish yoki tebranishning elastik muhitdagi tarqalish jarayonidir. bu to‘lqinlarni yuzaga keltiruvchi jism to‘lqin manba’i deb ataladi. muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi sirt to‘qin fronti deb ataladi. bir xil fazalarda tebranayotgan nuqtqlardan o‘tuvchi sirt to‘lqin sirti deb ataladi. elastik to'lqin, muhit zarrachalari tebranishi garmonik xarakterda bo'lsa, garmonik deb ataladi. 4 muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi sirt to'lqin fronti deb ataladi. 5 yassi to'lqinning to'lqin fronti sferik to'lqinning to'lqin fronti nurlar nurlar muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebranishga ulgurmaganlaridan ajratuvchi …

2 / 33

sentrik sferalardan iborat bo‘ladi); - silindrik to‘lqinlar. to‘lqin tarqalish yo‘nalishini ko‘rsatuvchi chiziq to‘lqin nuri deb ataladi. izotrop muxitlarda to‘lqin nurlari to‘lqin sirtlariga normaldir. yassi to'lqinlar, ular faqat bir xil yo'nalishda tarqaladilar (ularning to'lqin sirti tarqalish yo'nalishiga perpendikulyardir); sferik to'lqinlar - manbadan barcha yo'nalishlarda tarqaladilar (to'lqin sirtlari kontsentrik sferalardan iborat bo'ladi) 8 to‘lqin turlari muxitda hosil bo‘ladigan elastik deformasiyalarning xarakteriga qarab to‘lqinlarni quyidagi tutlarga ajratish mumkin: bo‘ylama to‘lqinlar. muhitning gzarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishi bo‘ylab tebranadilar. bo‘ylama to‘lqinlarning tarqalishi elastik muhitning siqilish va cho‘zilish deformasiyalariga bog‘liqdir va barcha muhitlarda: syuqlik, qattiq jism va gazlarda sodir bo‘ladi; ko‘ndalang to‘lqinlar. muhit zarrachalari to‘lqin tarqalish yo‘nalishiga perpendikulyar yo‘nalishlarda tebranadilar. ko‘ndalang to‘lqinning trqalishi siljish deformasiyasiga bog‘liq bo‘ladi va u faqat qattiq jismlarda kuzatiladi. bo'ylama to'lqinlarda muhitning zarrachalari to'lqin tarqalish yo'nalishi bo'ylab tebranadilar. 10 ko'ndalang to'lqinlarda muhit zarrachalari to'lqin tarqalish yo'nalishiga perpendikulyar yo'nalishlarda tebranadilar. 11 bo‘ylama to‘lqinlarning tarqalish tezligi vb = dan iborat. bu erda e – …

3 / 33

si, siklik chastotasi va boshlang‘ich fazasidir. u holda 0x o‘qidagi m nuqtada ξ kattalikning tebranishi tebranishdan faza bo‘yicha orqada qoladi: to'lqin uzunligi deb to'lqin frontining t bir davrga teng vaqtda ko'chgan masofasiga aytiladi. a- to'lqin amplitudasi t-tebranish davri ν- to'lqin chastotasi λ-to'lqin uzunligi a- to'lqin amplitudasi λ-to'lqin uzunligi 15 to'lqindagi zarrachaning tebranish tenglamasi to'lqindagi x = 0 tekislikda yotgan barcha nuqtalar garmonik qonun bo'yicha tebranadilar. x tekislikda yotgan barcha nuqtalar quyidagi qonun bo'yicha tebranadilar. tebranishning to'xtash vaqti 16 yassi to'lqin tenglamasi umumiy holda, muhitdagi o'qning musbat yo'nalishi bo'ylab tarqalayotgan, energiyani yutmaydigan yassi to'lqinning tenglamasi quyidagichadir. a- to'lqin amplitudasi ω-tsiklik chastota φ- boshlang'ich faza yassi to'lqin fazasi 17 k to'lqin sonini inobatga olgandagi yassi chopar to'lqinning tenglamasi eksponentsial ko'rinishdagi yassi to'lqinning tenglamasi -to'lqin soni 18 sferik to'lqinning tenglamasi sferik to'lqin tebranishi amplitudasi, yassi to'lqin amplitudasidan farqli, masofa oshishi bilan quyidagi qonun bo'yicha kamayib boradi r – to'lqin markazidan muhitdagi kuzatilayotgan nuqtagacha …

4 / 33

echimi yassi va sferik to'lqinlarning tenglamasidir. laplas operatori 22 to'lqin energiyasi oqimining zichligi birlik vaqtda qandydir yuzadan ko'chiriladigan energiya yuza orqali ko'chiriladigan energiya oqimi deb ataladi. birlik vaqtda to'lqin tarqalish yo'nalishiga perpendikulyar bo'lgan birlik sirt yuzasidan ko'chiriladigan energiya - energiya oqimining zichligi deb ataladi. energiya oqimi zichligi vektorining yo'nalishi energiya ko'chishi yo'nalishiga mos keladi. muhitning har bir nuqtasidagi energiya zichligi 23 energiya oqimi zichligi vektori umov vektori deb ataladi - energiya oqimining zichligi. - umov vektori umov vektorining o'rtacha qiymati - 24 xulosa energiya ko'chishi miqdor jihatdan energiya oqimi zichligi vektori bilan xarakterlanadi. bu vektorning yo'nalishi energiyani tarqalish yo'nalishi bilan mos tushadi, uning moduli birlik vaqtda, to'lqinga perpendikulyar joylashgan birlik yuzadan ko'chirilayotgan energiyaga tengdir. 25 dopler effekti dopler effekti deb, tebranish manbai va qabul qiluvchi qurilmaning bir – biriga nisbatan harakatida, qabul qiluvchi qurilmadagi tebranish chastotasining o'zgarishiga aytiladi. manb 26 – manba' va qabul qiluvchining tezliklari (yaqinlashganda musbat va uzoqlashganda …

5 / 33

n chastota: “-” ishora olinadi, agar qabul qilgich va manbaa bir – biriga qarab harakatlanganda (yaqinlashayotganda) “+” ishora olinadi, agar qabul qilgich va manbaa bir – biriga nisbatan uzoqlashayotganda 31 foydalanilgan adabiyotlar savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 1 savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 2 savelev i. v. kurs fiziki. m.: nauka 1989 t. 3 trofimova t. i. kurs fiziki. m.: visshaya shkola, 1985 g. abduraxmanov k.p., egamov u. fizika kursi , 2011 y. detlaf a.a., yavorskiy b.m. kurs fiziki. m.: visshaya shkola, 1989 g. epifanov g.i. fizika tverdogo tela. m. visshaya shkola, 1977. ogurtsov n.a. kurs lektsiy po fizike, xarkov,2007. kolmakov yu.n. kurs lektsiy po fizike, tula, 2002. oplachko t.m.,tursunmetov k,a. fizika, tashkent, 2007. 32 ta'lim saytlari va internet resurslari fizika.uz – talabalar va fizika o'qituvchilari uchun sayt neutrino.ucoz.ru- tatu fizika kafedrasi dotsenti o.e.tigayning shaxsiy sayti. fizik.ru - tatu fizika kafedrasi katta …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrodinamika"

mm_18 elektrodinamika k.p.abduraxmanov, v.s.xamidov, m.f.raxmatullaeva 3 – ma’ruza fizika kafedrasi 2018 mexanik va elektromagnit to‘lqinlar 1 2 ma'ruza rejasi to'lqin jarayonlari. siljish tenglamasi va yassi to'lqinning differentsial tenglamasi. to'lqinning amplitudasi, fazasi, chastotasi, to'lqin uzunligi va to'lqin tarqalish tezligi. to‘lqinlarning guruhli tezligi. to'lqin energiyasi. umov vektori. 3 fazoda modda yoki maydonlarni turli ko'rinishdagi g'alayonlanishining tarqalishi - to'lqin deb ataladi. to'lqin hodisasi g'alayonlanish energiyasining ko'chishida namoyon bo'ladi. mexanik to'lqin - bu g'alayonlanish yoki tebranishning elastik muhitdagi tarqalish jarayonidir. bu to‘lqinlarni yuzaga keltiruvchi jism to‘lqin manba’i deb ataladi. muhitning tebranayotgan zarrachalarini hali tebr...

This file contains 33 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "elektrodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrodinamika PPTX 33 pages Free download Telegram