kuchlanishlar rezonansi

DOCX 11 pages 1.2 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: kuchlanishlar rezonansi. reja: 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. 2. unsurlar ketma–ket ulangan zanjirda rezonans. 3. kuchlanishlar rezonansi. 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. elektrotexnikada zanjirning aloxida qismdagi qarshilik va o‘tkazuvchanliklar ham musbat ham manfiy kattaliklarga ega bo‘lishi mumkin va bu kattaliklar bir–birini o‘zaro kompensatsiyalashi mumkin. oqibatda amalda shunday holatlar mavjud bo‘ladiki, qachonki, zanjirda reaktiv unsurlar (induktivlik va sig‘im) mavjud bo‘lishiga qaramasdan kirishdagi to‘liq zanjirning reaktiv qarshiligi yoki reaktiv o‘tkazuvchanligi nolga teng bo‘ladi. bu kabi hususiy holatda kirishdagi tok va kuchlanish faza bo‘yicha ustma–ust tushadi. hamda to‘liq zanjirning ekvivalent qarshiligi aktiv bo‘ladi. mazkur hodisani rezonansli deb ataladi. zanjirda induktivlik va sig‘imli unsurlar mavjud bo‘lgan holda (mos ravishda magnit va elektr maydon energiyalarini yig‘uvchilar) tebranuvchi tizim haqida gapirish mumkin bo‘ladi. reaktiv unsurlardagi elektromagnit maydon energiyasi asta–syokin issiqlik energiyasiga aylanadi. energiyaning saqlanish qonuniga muvofiq ushbu hodisani sodir bo‘lishi muqarrardir. zanjirlarda qismlar ketma–ket yoki parallel ulangan holatda ham …

2 / 11

induktivlik va sig‘imning qiymatlari quyidagi ifodalardan topiladi: ; (4) bunda burchakli chastota ω0 rezonansli chastota deb ataladi. zanjirning ulanish nuqtasidagi u kuchlanish o‘zgarmas bo‘lganida va rezonans holatida zanjirdagi tok o‘zining maksimal qiymatiga erishadi. chunki om qonuniga muvofiq i=u/r, va reaktiv qarshiliklarning qiymatlariga bog‘liq emas. 2–rasmda rezonans holatidagi vektorli diagramma tasvirlangan. xl =xc shartda va reaktiv qarshiliklar qiymati bo‘yicha r aktiv qarshilikdan katta bo‘lgan holatda shunday oniy vaqt paydo bo‘ladiki, bu vaqtda reaktiv g‘altak va kondensatorlarning ulanish nuqtasidagi kuchlanish zanjirningning ulanish nuqtasidagi kuchlanishdan ortib ketadi. 3. kuchlanishlar rezonansi. r, l va c lar ketma–ket ulangan holatdagi rezonansni kuchlanishlar rezonansi deb ataladi. elektr zanjirida reaktiv unsurlardagi kuchlanishni ta’minot ulanish nuqtasidagi kuchlanishdan ortib ketishi quyidagi shart qanoatlantirganida o‘rinli bo‘ladi: (5) orqali ifodalangan (5.1.5) dagi kattalik qarshilik o‘lchov birligi bilan ulchanadi, hamda konturning tulqinli qarshiligi deb ataladi. 2-rasm. quyidagi munosabatni yozamiz: (6) mazkur ifoda (5.1.6) induktivli va sig‘imli qarshiliklarga ulanish nuqtasidagi kuchlanishni to‘liq zanjirning …

3 / 11

b(bl=bc) va ul=uc , (il=ic) bo'lib, reaktiv elementlardagi kuchlanish (tok)lar modul jihatdan bir-biriga teng hamda manba kuchlanishi (toki) dan bir necha marta ortib ketadi. elektr zanjirlaridagi bu rejim kuchlanishlar (toklar) rezonansi deb ataladi. bu rejimda zanjirning reaktiv quvvati nolga teng bo'ladi. rezonans yuzaga keladigan chastota rezonans chastotasi deb ataladi. elektr zanjirlarida rezonans rejimlaridan elektrotexnikada, radiotexnikada va elektr o'zgartgichlarda keng foydalaniladi. ayrim hollarda esa, zanjirda rezonans hodisasi yuzaga kelishi noqulayliklarni tug'diradi (masalan, uzatish liniyalarida va transformatorlarda kuchlanish va toklarni keskin ortib ketishi o’lchash asboblarini hamda izolyatsiyani ishdan chiqishiga olib keladi). kuchlanishlar rezonansir, l va celementlari ketma-ket ulangan zanjirni ko'rib chiqamiz (2.20-rasm, a). zanjirning kompleks qarshiligi: z=r+j(ωl - ) . kuchlanish rezonansi shartiga ko`ra: x=ωl-1/ωc=0 yoki ωl=1/ωc, bunda ωr=1/ — rezonans chastotasi. kuchlanish rezonansi rejimi uchun tok va kuchlanishlar vektor diagrammasi 8 – rasm, b da keltirilgan. unda reaktiv elementlardagi kuchlanishlarning modul qiymatlari teng, yo`nalishlari esa qarama – qarshi. rezonansi shartidan ko`rinib …

4 / 11

adi: q===== . d=1/q=r/p — zanjir (kontur) ning so`nishi. rezonans rejimida zanjirdagi energetik munosabatlar ham o`ziga xos ayrim xususiyatlarga ega. zanjirdagi tok i=imsinωrt bo`lsa kondensatordagi kuchlanish uc= bo`ladi. zanjir va elektr va magnit maydonlardagi enrgiya: oxirgi ifodadan ko'rinadiki, zanjirdagi elektr va magnit maydonlari energiyalarining yig'indisi vaqt bo'yicha o'zgarmaydi. energiya induktiv g'altak bilan kondensatorda navbatma navbat to'planib turadi. aktiv qarshilikda sarf bo'layotgan energiyani manbadankelayotgan energiya qoplab turadi. r, l va c elementlar ketma-ket ulangan zanjir (kontur) chastota tavsiflarini o'rganib chiqamiz. manba kuchlanishi amplitudasi bo'lib, chastotasining oraliqda o'zgarishi zanjirning quyidagi parametrlarini o'zgarishigaolib keladi: 2.21-rasm, a da xl =(ω), xc=(ω), x(ω), z(ω) va b da i(ω), ul(ω), uc(ω), (ω) grafiklari keltirilgan. ω=0 bo'lganda i(0)=0, chunki kondensator o`zgarmas tokni o`tkazmaydi. barcha kuchlanishkondensatorda pasayadi. chastota 0 ωr da, uc(ω) kuchlanish esa ωl c l c l r 0 0 1 u r =i r=u i u l = w 0 li u c =i/ w …

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuchlanishlar rezonansi"

mavzu: kuchlanishlar rezonansi. reja: 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. 2. unsurlar ketma–ket ulangan zanjirda rezonans. 3. kuchlanishlar rezonansi. 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. elektrotexnikada zanjirning aloxida qismdagi qarshilik va o‘tkazuvchanliklar ham musbat ham manfiy kattaliklarga ega bo‘lishi mumkin va bu kattaliklar bir–birini o‘zaro kompensatsiyalashi mumkin. oqibatda amalda shunday holatlar mavjud bo‘ladiki, qachonki, zanjirda reaktiv unsurlar (induktivlik va sig‘im) mavjud bo‘lishiga qaramasdan kirishdagi to‘liq zanjirning reaktiv qarshiligi yoki reaktiv o‘tkazuvchanligi nolga teng bo‘ladi. bu kabi hususiy holatda kirishdagi tok va kuchlanish faza bo‘yicha ustma–ust tushadi. hamda to‘liq zanjirning ekvivalen...

This file contains 11 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "kuchlanishlar rezonansi", click the Telegram button on the left.

Tags: kuchlanishlar rezonansi DOCX 11 pages Free download Telegram