biologik jarayonlar kinetikasi

PPT 22 pages 975.5 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 975.5 KB

File type PPT

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

slayd 1 biologik jarayonlar kinetikasi kimyoviy kinetika asoslari fermentativ reaktsiyalar kinetikasi mixaelis-menten tenglamasi haroratning reaktsiya tezligiga ta'siri biologik jarayonlarni matematik modellash printsiplari dinamik tizimlarni tasvirlovchi matematik modellar, ularning geometrik echimlari biologik triggerlar biologiyadagi tebranma jarayonlar avtotebranmali jarayonlar mundarija * kimyoviy reaktsiyalar tezligi tezlik – bosib o'tilgan masofaning vaqt birligiga nisbati v=s/t reaktsiya tezligi - vaqt birligi ichida reaktsiyaga kirishayotgan moddalar miqdorining (kontsentratsiyasi) o'zgarishi bilan aniqlanadi reaktsiya tezligiga ta'sir qiluvchi omillar moddalar kontsentratsiyasi xarorat bosim katalizatorlar ingibitorlar moddalarning tabiati kontsentratsiya ta'siri moddaplarning kimyoviy reaktsiya tezligi bir-biriga ta'sir etuvchi modda kontsentratsiyasiga bog'liq. kontsentratsiya ortgan sayin kimyoviy reaktsiya tezligi ortadi. masalan, moddalarning yonishi havodagiga qaraganda kislorodda faolroq yonadi. chunki havo tarkibida kislorodning kontsentratsiyasi 5 marotaba kichik bo'ladi. xaroratni ta'siri reaktsiya tezligi xaroratga ham bog'liq. xarorat ko'tarilsa reaktsiya tezligi ham ortib boradi. xarorat har 10 °s ga ortganda reaktsiya tezligi 2-4 marotabaga tezlashadi (vant-goff qoidasi). bu erda, v2 – t2 xaroratdagi reaktsiya tezligi, v1 …

2 / 22

rayonlar kinetikasini o'zgaruvchilar va parametrlar to'plami deb tavsiflasa bo'ladi. turli biologik sistemalarda o'zgaruvchilar sifatida turli hil kattaliklarni misol qilish mumkin: biokimyoda – oraliq moddalar kontsentratsiyasi; mikrobiologiyada – mikroorganizmlar soni yoki ularni biomassasi; ekologiyada – turlarning soni; biofizikada – membrana potentsiali va b. parametrla sifatida xarorat, namlik, rn, membranalarning elektr o'tkazuvchanligi. biologik jarayonlar kinetikasi kimyoviy kinetika asoslari reaktsiyalar tartibi: reaktsiya tezligi reaktsiyaga kirishuvchi bitta moddaning kontsentratsiyasiga bog'liq bo'lsa, v = dp/dt = k[a]1, bu reaktsiya birinchi tartibdagi reaktsiya deb ataladi. dp/dt = k[a]2 bo'lsa, ya'ni tezligi reaktsiyaga kirishadigan ikki modda kontsentratsiyalarining ko'paytmasiga proportsional bo'ladigan reaktsiya ikkinchi tartibdagi reaktsiya deyiladi. kinetik tenglamada kontsentratsiya ko'rsatilmagan bo'lsa, ya'ni tezligi reaktsiyaga kirishuvchi moddalar kontsentratsiyasiga bog'liq bo'lmaydigan reaktsiya nolinchi tartib reaktsiya deb ataladi va dp/dt = k0 ko'rinishida ifodalanadi k.gulberg va p.vaage qoidasi: kimyoviy reaktsiya tezligiga reaktsiyaga kirishayotgan moddalarning kontsentratsiyalari o'zgarishining ta'siri 1867 yilda norvegiyalik olimlar k.gulberg va p.vaage tomonidan o'rganilib, kimyoviy reaktsiyalar tezligi massalar ta'siri …

3 / 22

dan c2 gacha o'zgarganda, kimyoviy reaktsiyaning o'rtacha tezligi quyidagicha ifodalanadi: v =  c1c2/t2 – t1 * biologik jarayonlar kinetikasi kimyoviy kinetika asoslari kimyoviy reaktsiya davomida boshlang'ich moddalar (a, v) va reaktsiya mahsulotlari (s, d) energiyasining o'zgarishlari va faollanish energiyasining ko'rinishi bu erda, e1-reaktsiya tizimining reaktsiyadan oldingi umumiy energiya qiymati; e2-reaktsiyadan keyingi umumiy energiya qiymati; e*1-tug'ri reaktsiyaning faollanish energiyasi; e*2-teskari reaktsiyaning faollanish energiyasi; q = e1- e2- reaktsiyaning issiqlik effekti; k- faollanish energiyasisini ifodalaydi. * biologik jarayonlar kinetikasi kimyoviy kinetika asoslari aktivlanish energiyasi bu erda: δ g - reaktsiya tizimida erkin energiyaning standart o'zgarishi; s-boshlang'ich substrat; p-reaktsiya mahsuloti; e (1) va e (2)-tegishli reaktsiyalarning faollanish energiyasining umumiy qiymati; δe- e (1) va e (2) birinchi va ikkinchi reaktsiyalarda faolanish energiyalari o'zgarishi o'rtasidagi farqni ifodalaydi. * biologik jarayonlar kinetikasi 1913 yilda mixaelis va menten fermentlar ta'sirining umumiy nazariyasini yaratdilar. ushbu nazariyaga muvofiq ferment o'zining substrati s bilan nisbatan tez va qaytar …

4 / 22

aktsiyalar kinetikasi umumiy ferment miqdorining o'zgarmasligini (saqlanishini) quyidagi tenglama yordamida ifodalash mumkin: δ/δt ([e] + [es]) = 0, yoki [e] + [es] = [e0] = const. yopiq tizimda substrat va mahsulot massasi [s] + [es] = const holatda bo'ladi. bunda: δ[e]/δt = - [es]/δt e = e0 – (es) tenglama bilan belgilab olsak, to'rtta tenglama o'rnida ikkita differentsial tenglama qo'llash mumkin. d[s]/dt = -k-1[s][e0 - (es)] + k-1[es], d[es]/dt = k-1[s][e0 - (es)] - k-1[es] - k2[es]. agar o'lchamsiz kattaliklarni kiritsak: x = [es]/[e0]; y=[s]/[s0]; τ=k2[e0]t/[s0]; k-1/k2=n. ferment miqdorining o'zgarmasligini (saqlanishini) quyidagi tenglama yordamida ifodalash mumkin: δ/δt ([e] + [es])=0, yoki [e]+[es]=[e0] = const. yopiq tizimda substrat va mahsulot massasi [s] + [es] = const holatda bo'ladi. bunda tenglamalar tizimi quyidagi ko'rinishga keladi: δ[e]/δt = - [es]/δt * biologik jarayonlar kinetikasi fermentativ reaktsiyalar kinetikasi [s] va [es] o'zgaruvchan qiymatlar uchun quyidagi differentsial tenglama qo'llash mumkin. d[s]/dt = -k-1[s][e0 - (es)] …

5 / 22

zistatsionar tenglamalar ferment-substrat [es] kontsentratsiyasiga nisbatan qo'llanilsa, unda quyidagi tenglama xosil bo'ladi: [es] = e0s/(km + s)1 fermentativ reaktsiya tezligi, ya'ni reaktsiya mahsuloti hosil bo'lishi yoki substrat miqdorining kamayishi tenglamaning to'rtinchi qismi asosida quyidagicha ifodalanadi: v = - δs/δt = δp/δt = k2e0s/km + s = v0s/km + s bu tenglama mixaelis - menten tenglamasi deb ataladi. mixaelisa-menten tenglamasi fermentativ reaktsiya tezligining substrat kontsentratsiyasiga bog'liqligi * biologik jarayonlar kinetikasi fermentativ reaktsiyalar kinetikasi fermentativ reaktsiya tezligiga muhit rn -ko'rsatkichi qiymatining ta'siri fermentativ reaktsiyada es kompleksi hosil bo'lish mexanizmining sxematik tasviri. * biologik jarayonlar kinetikasi bir necha barqaror statsionar holatga ega va ular o'rtasida beqaror nuqta orqali o'tish imkoniyati mavjud bo'lgan tizim trigger tizim deb nomlanadi. agar tizim trigger o'tishida fazali portret deformatsiyasi kuzatilib, bunda x- o'zgaruvchi emas, balki tizim parametrlari o'zgarsa va faqat bitta statsionar xolat mavjudli tizimga o'tilsa, bunday ko'rinish - trigger o'tishning maxsus bo'lmagan yoki parametrik usuli deb nomlanadi. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik jarayonlar kinetikasi"

slayd 1 biologik jarayonlar kinetikasi kimyoviy kinetika asoslari fermentativ reaktsiyalar kinetikasi mixaelis-menten tenglamasi haroratning reaktsiya tezligiga ta'siri biologik jarayonlarni matematik modellash printsiplari dinamik tizimlarni tasvirlovchi matematik modellar, ularning geometrik echimlari biologik triggerlar biologiyadagi tebranma jarayonlar avtotebranmali jarayonlar mundarija * kimyoviy reaktsiyalar tezligi tezlik – bosib o'tilgan masofaning vaqt birligiga nisbati v=s/t reaktsiya tezligi - vaqt birligi ichida reaktsiyaga kirishayotgan moddalar miqdorining (kontsentratsiyasi) o'zgarishi bilan aniqlanadi reaktsiya tezligiga ta'sir qiluvchi omillar moddalar kontsentratsiyasi xarorat bosim katalizatorlar ingibitorlar moddalarning tabiati kontsentratsiya ta'siri moddaplarning ki...

This file contains 22 pages in PPT format (975.5 KB). To download "biologik jarayonlar kinetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik jarayonlar kinetikasi PPT 22 pages Free download Telegram