biologik jarayonlar kinetikasi

PPT 29 pages 943.5 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 943.5 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

rada privetstvovat vsex prisutstvuyushix mavzu: biologik jarayonlar kinetikasi dots. radjabova g.g'. reja: kimyoviy kinetika asoslari guldberg -vaage qonuni. vant-goff qonuni. fermentativ reaktsiyalar kinetikasi. sinergetika. kimyoviy kinetika asoslari hayotiy jarayonlarning boshqarilishida hujayra va to'qi-malarda biokimyoviy o'zgarishlar tezliklari hal qiluvchi ahamiyatga ega. ma'lumki, kimyoviy kinetika- reaktsiyaga kirishuvchi mod-dalar kontsentratsiyalari, rn, bosim, harorat va kataliza-torlar singari tashqi omillarning kimyoviy o'zgarishlar tezliklariga ta'sirini o'rganadi. kimyoviy kinetika asoslari kimyoviy jarayonlar kechishini belgilovchi qonuniyatlarni va ularning mexanizmini o'rganadi. hujayra va to'qimalarda moddalar almashinuvining tezligi hayotiy jarayonlarning normal kechishi va boshqarilishida muhim rol o'ynaydi. reaktsiya tezligi ma'lum vaqt oralig'ida reaktsiyaga kirishgan modda miqdori bilan belgilanadi. biologik jarayonlar kinetikasi biologik jarayonlar kinetikasi - bio-logik jarayonlar asosida yotuvchi biokimyoviy jarayonlarda ishtirok etuvchi substratlar kontsentratsiyasi, fermentlar va ularning aktivator va ingibitorlari, muhit rn darajasi, harorat singari omillarning biokimyoviy reaktsiyalar tezliklari orqali biologik jarayonlar tezliklariga ta'sirining qonun-qoidalarini o'rganadi. kinetikada kimyoviy reaktsiyalar birinchi, ikkinchi, uchinchi, nolinchi va kasr tartibli reaktsiyalarga bo'linadi. reaktsiya …

2 / 29

lar kontsentratsiyalari hajm birligidagi modda miqdorini ifodalaydi va mol/l bilan o'lchanadi. reaktsiya tezligi esa, reaktsiyaga kirishuv-chi modda kontsentratsiyasining vaqt birligi davomida o'zgarishlari bilan belgilanadi. reaktsiyaga kirishuvchi boshlang'ich moddalar kontsentratsiyasi to'g'ri reaktsiyada vaqt davomida kamayib boruvchi qiymatga, hosil bo'luvchi moddalar kontsentratsiyasi ortib boruvchi qiymatga ega bo'ladi. kimyoviy reaktsiyada haqiqiy va o'rtacha tezlik qiymatlari farqlanadi.agar modda kontsentratsiyasining cheksiz qisqa vaqt dt davomida o'zgargan cheksiz kichik miqdorini ds bilan belgilasak, unda reaktsiyaning haqiqiy tezligi quyidagicha ifodalanadi: v= + ds/ dt . kimyoviy reaktsiyada moddaning kontsentratsiyasi t1 qiymatdan t2 qiymatga qadar ma'lum bir vaqt ichida c1dan c2 gacha o'zgarganda, kimyoviy reaktsiyaning o'rtacha tezligi quyidagicha ifodalanadi: v= + s1s2/ t2 –t1 . bunda kimyoviy reaktsiya tezligi musbat (+) qiymatga ega bo'ladi. agar reaktsiya tezligi dast-labki moddalardan birining kontsentratsiyasi kamayishi bilan aniqlansa, ds/ dt tenglik oldiga manfiy ishora (-) qo'yiladi. agar reaktsiya tezligi reaktsiya mahsulot-laridan birining o'zgarishlari bilan aniqlan-sa, tenglik oldiga musbat (+) ishora qo'yiladi. kimyoviy …

3 / 29

iyada reaktsiya tezligi kuyidagicha ifodalanadi: v =k[a]۰ [b] bu erda: v –kimyoviy reaktsiya tezligi, [a],[b]- kimyoviy reaktsiyaga kirishayotgan avav moddalarning mol/l b-n ifodalangan konts., k-tezlik konstantasi. agar a =b =1 bo'lsa, u holda v =k ga teng bo'ladi. demak, k-qiymat reaktsiyaga kirishayotgan moddalarning kontsentratsiyasi 1 mol/l ga teng bo'lgan holatdagi reaktsiya tezligi, ya'ni solishtirma tezlik hisoblanadi. k-qiymati reaktsiyaga kirishuvchi reagentlar tabiatiga, haroratiga va katalizatorlar ishtirokiga bog'liq bo'lib, moddalar kontsentratsiyasiga bog'liq emas. kimyoviy reaktsiya tezligiga harorat o'zgarishlarining ta'siri asosida kimyoviy reaktsiyalarda reaktsiyaga kirishuvchi atom va molekulalarning qo'zg'alish holatiga o'tishi natijasida ularning reaktsiyaga kirishish faolligi ortadi. bu zarrachalarning qo'zg'alish holatiga o'tkazish uchun reaktsiya haroratini oshirish talab etiladi. kimyoviy reaktsiya tezligiga harorat o'zga-rishlariga bog'liq o'zgarishini dastlab ya.vant-goff tajribalar asosida kashf qilgan va bu qonuniyat quyidagicha ifodalanadi: vant-goff qonuni harorat har 10° sga oshirilganda kimyoviy reaktsiya tezligi o'rtacha 2-4 marta ortadi. t=v0γ ∆t/10 bu tenglamada γ-harorat 10° s ga ko'tarilganda kimyoviy reaktsiya tezligining necha …

4 / 29

lchovidir. mixaelis va menten (1913) reaktsiyaning eng yuqori tezligi (vmax ) da ferment substratga to'yingan bo'ladi. bunda ferment-substrat kompleksi hosil bo'ladi. bu g'oyani 1913 yilda mixaelis va mentenlar rivojlantirib, fermentlar ta'sirining umumiy nazariyasini yaratdilar. bunga nazariyaga muvofiq ferment o'zining substrati s bilan nisbatan tez va qaytar bog'lanadi: e + s = e s keyingi reaktsiyada ferment-substrat kompleksi reaktsiya maxsuloti r va erkin ferment e hosil bo'ladi : e s = e + r e - ferment (enzim), s - substrat, r - mahsulot. (enzyme, substrat, product), es kompleksining hosil bo'lish va parchalanish tezligi quyidagicha ifodalanadi: d [es]/dt = k1 ([e] - [es]) – (d[es]/dt) =k2 [es] + k3 [es] agar, es ning hosil bo'lish sur'ati uning yo'qolish tezligiga teng bo'lsa, reaktsiya muvozanat holatda (statsionar) bo'ladi: k1 ([e] - [es] [s]) = k2 [es] + k3 [es] ushbu ifodani o'zgartirish orqali quyidagi formula olinadi: [s] [e] – [es] / [es] = …

5 / 29

kin: aktivatorlar ferment molekulasi bilan birikib, uning faolligini oshiradi, ingibitorlar esa fermentning faolligini qaytar yoki qaytmas ingibirlanishiga olib keladi. fermentativ reaktsiyalarda oqsil molekulasi – fermentdan tashqari, bir qator organik va anorganik moddalar- kofaktorlar ishtirok etadi. sinergetika sinergetika-bu fan yo'nalishla-rining chegarasida hosil bo'lgan fan yo'nalishi bo'lib, muvozanatda bo'lmagan murakkab sistemalardagi jarayonlarning borish qonuniyatla-rini o'rganadi. “sinergetika” atamasi aqsh dizayner, arxitektori richard bakminster fuller tomonidan fanga kiritilgan. sinergetika-tushunchasini ko'p elementli strukturalarning ko'p faktorli muhitdagi ta'siri ostidagi ko'plab ochiq sistemalarga nisbatan ishlatish mumkin. sinergetika sistema-larda tashqi omillar-ning aralashuvisiz ichki omillar hisobiga sistemadagi dinamik tartibsizlanganlik darajasini pasay-tirishga intilishidir, ya'ni sistemaning o'zini-o'zi hosil qilish xususiyatlarini o'rganadi. sistemaning o'zini-o'zi hosil qilishi haqidagi tushunchalar 1980 yil germen xaken tomoni-dan taklif etilgan. sistema o'zini-o'zini hosil qilishi uchun yoki sinergetika qonunlariga amal qilishi uchun sistema quyidagi xususiyatlarga ega bo'lishi lozim: -ochiq (tashqi muhit bilan modda va energiya almashinishi) sistema bo'lishi lozim, - cheklanmagan miqdordagi elementlarni saqlashi lozim (sistemaichi), - sistemalar …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik jarayonlar kinetikasi"

rada privetstvovat vsex prisutstvuyushix mavzu: biologik jarayonlar kinetikasi dots. radjabova g.g'. reja: kimyoviy kinetika asoslari guldberg -vaage qonuni. vant-goff qonuni. fermentativ reaktsiyalar kinetikasi. sinergetika. kimyoviy kinetika asoslari hayotiy jarayonlarning boshqarilishida hujayra va to'qi-malarda biokimyoviy o'zgarishlar tezliklari hal qiluvchi ahamiyatga ega. ma'lumki, kimyoviy kinetika- reaktsiyaga kirishuvchi mod-dalar kontsentratsiyalari, rn, bosim, harorat va kataliza-torlar singari tashqi omillarning kimyoviy o'zgarishlar tezliklariga ta'sirini o'rganadi. kimyoviy kinetika asoslari kimyoviy jarayonlar kechishini belgilovchi qonuniyatlarni va ularning mexanizmini o'rganadi. hujayra va to'qimalarda moddalar almashinuvining tezligi hayotiy jarayonlarning normal kechis...

This file contains 29 pages in PPT format (943.5 KB). To download "biologik jarayonlar kinetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik jarayonlar kinetikasi PPT 29 pages Free download Telegram