o‘quv-uslubiy majmua

DOC 363 sahifa 3,7 MB Bepul yuklash

363 sahifa o‘quv-uslubiy majmua — DOC

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,7 MB

Fayl turi DOC

Sahifalar 363

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 363

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi “tasdiqlayman” o‘quv ishlari bo‘yicha prorektor ________dots.s.u.xodjaniyazov “___”________ 2020-yil “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan o‘quv – uslubiy majmua bilim sohasi: 100000 gumanitar soha ta’lim sohasi: 120000 gumanitar fanlar ta’lim yo‘nalishi: 5120100 filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) 2-kurs urganch-2020 ushbu o‘quv-uslubiy majmua oliy va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv-uslubiy birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengashning 2017-yil “18” avgustdagi “4”-sonli majlis bayonnomasi bilan ma’qullangan va oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2017-yil “24”-avgustdagi “603”-sonli buyrug‘ining 2-ilovasi bilan tasdiqlangan (ro‘yxat raqami № bd – 5120100 – 3.01) fanning o‘quv dasturi asosida tuzilgan bo‘lib, bakalavriat yo‘nalishi uchun “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanini o‘rganish uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: _________ d.yuldashev urdu o‘zbek tilshunosligi kafedrasi v.b.dotsenti, f.f.n. ___________d.xudayberganova urdu o‘zbek tilshunosligi kafedrasi o‘qituvchisi taqrizchilar: _________ a.i.primov. o‘zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri, dotsent, filologiya fanlari nomzodi _________ n.sobirova. xtxqtmohm, tillarni o‘qitish metodikasi kafedrasi mudiri, filologiya …

2 / 363

....................................254 3. glossariy...........................................................................................256 4. fan dasturi.........................................................................................269 5. fanning ishchi-o‘quv dasturi............................................................269 6. fan yuzasidan mashqlar to‘plami.....................................................291 7. tarqatma materiallar.........................................................................296 8. nazorat savollari...............................................................................304 9. testlar...............................................................................................309 10. fanni o‘qitishda foydalaniladigan pedagogik texnologiyalar.........341 11. dastur bajarilishining kalendarli rejasi..........................................346 “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan nazariy materiallar 1-ma’ruza mavzu: asosiy sintaktik birliklar. reja: 1. sintaksis va uning o‘rganish predmeti. 2. o‘zbek tilshunosligida sintaktik nazariyalar va ularning tahlil usullari. 3. sintaktik birliklar: so‘z birikmasi va gap. 4. o‘zbek tilida lisoniy sintaktik qolip va uning turlari: so‘z birikmasi qoliplari va gap qoliplari, ularning qurilish xususiyatlari. 5. valentlik. sintaksis va uning tadqiq manbayi. til o‘z kommunikativ vazifasini sintaktik qurilma – gap vositasida amalga oshiradi. tildagi barcha – fonetik, leksik, morfologik hodisa ana shu sintaktik qurilishga xizmat qiladi. biroq bular sirasida leksika va morfologiyaning til grammatik qurilishidagi ishtiroki o‘ziga xos. zero, har qanday sintaktik hodisada so‘z va morfologik ko‘rsatkichni ko‘ramiz. shu boisdan sintaktik mohiyatni belgilashda leksik va morfologik omilga tayaniladi. …

3 / 363

kmasi ham sintaksisda o‘rganiladi. so‘z birikmalarini o‘rganish gap ta’limotining tarkibiy qismi, undan ajratilgan holda qaralishi mumkin emas. sintaksis so‘zning har qanday birikuvini emas, balki hokim-tobelik munosabatiga kirishgan erkin nutqiy birikuvning lisoniy mohiyatini tekshiradi. qaysidir yo‘sindagi so‘zning birikuvi bo‘lgan qo‘shma so‘z (uchburchak, ertapishar, sotib olmoq), frazeologik birlik (ilonning yog‘ini yalagan, po‘konidan yel o‘tmagan, ko‘ngli bo‘sh) sintaksisning tadqiq doirasidan chetda qoladi. chunki ular erkin bog‘lanishga ega emas. sintaksis atamasi grammatika atamasining o‘zi kabi ikki ma’noli: 1) tilning sintaktik qurilishi; 2) grammatikaning tarkibiy qismi. atamani ana shu ikkinchi ma’nosida qo‘llab, birinchi ma’no ifodasi uchun sintaktik qurilish atamasini ishlatamiz. asosiy sintaktik birliklar. so‘z birikmasi va gap – sintaksisning asosiy birliklari. shunga ko‘ra, sintaksis ikkida bo‘linadi: so‘z birikmasi sintaksisi; gap sintaksisi. so‘zning nutqda o‘zaro tobe-hokimlik aloqaga kirishuvidan sintaktik birliklar vujudga keladi. ularni ikki guruhga birlashtirish mumkin: (mualliflarga: so‘z qoshilmasi atamasidan ehtiyot bo‘ling, chunki uning fanda o‘ziga xos ma`no va vazifasi ham bor – so‘zlarning teng …

4 / 363

elishi sintaksisning boshqa sathlar bilan zich aloqada ekanligini ko‘rsatadi. demak, nutqda: 1) so‘zlar o‘zaro sintaktik aloqaga kirishib, tushuncha ifodalovchi birlik – so‘z birikmasi vujudga keladi. so‘zlarning o‘zaro birikib, tushuncha ifodalovchi birlik hosil qilish qonuniyatini o‘rganish – so‘z birikmasi sintaksisining vazifasi; 2) so‘z fikr ifodalashga ixtisoslashgan nutqiy birlik – gapni shakllantiradi. gap hosil qilish qonuniyati bilan gap sintaksisi mashg‘ul bo‘ladi. sintaktik birlikning ikki tomoni. lsq tushunchasi. fonetika, leksika va morfologiyada bo‘lgani kabi sintaksisda ham lisoniy va nutqiy jihat farqlanadi. ma’lumki, lisoniy hodisa bevosita kuzatishda berilmaganlik (moddiylikdan xolilik), miqdoran cheklilik, takrorlanuvchanlik, ijtimoiylik va majburiylik belgisiga ega, u bevosita kuzatishda berilganlik, miqdoriy cheklanmaganlik, betakrorlik, individuallik, ixtiyoriylik xususiyatlariga ega bo‘lgan nutqiy hodisaga qarama-qarshi turadi. nutqiy sintaktik birlik sifatida nutqda qo‘llanadigan, sezgi a’zolariga ta’sir qiladigan, o‘qish, yozish, aytish, eshitish mumkin bo‘lgan so‘z birikmasi va gap tushuniladi. lisoniy sintaktik birlik esa so‘z birikmasi va gap hosil qilish qolipidir. lisoniy sathga tegishli bo‘lganligi uchun ularni lisoniy sintaktik …

5 / 363

yatlarini bayon etamiz. 1. lsqning moddiylikdan xoliligi va nutqiy hosilaning moddiyligi. lsq jamiyat a’zolari ongida mavjud bo‘lib, kishilarning erkin birikma hosil qilish ko‘nikmasi sifatida uzoq davr mobaynida shakllanadi. bu ko‘nikma bo‘lmasa, inson birikma hosil qila olmaydi. bunga quyidagi dalil asosida amin bo‘lishimiz mumkin. masalan, (birinchidan, “deylik” kirish so‘zidan mutlaqo foydalanmang va hamma joyda o‘chirib chiqing – bu sahroyilik, savodsizlik belgisi. ikkinchidan -lar qoshimchasini “yutish” bas qiling!), biror tilni, chunonchi, ingliz tilini o‘rganmoqchi bo‘lgan kishi ongida bu tilga xos birikma tuzish ko‘nikmasi – lsq shakllanmagan bo‘lsa, o‘zbekcha kitob va o‘qimoq so‘zining ingliz tilidagi a book va to read muqobilini bilsa-da, birikma hosil qila olmaydi yoxud o‘zbek tiliga xos ot tushum kelishigi q fe’l qolipi (bundagi q nima?) asosida a book to read deya oladi, xolos. ingliz tilida esa kitobni o‘qimoq birikmasini hosil qiluvchi lsq to vq the n ko‘rinishida bo‘lib, undan to read the book, to write the letter kabi hosila …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 363 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘quv-uslubiy majmua" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi urganch davlat universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi “tasdiqlayman” o‘quv ishlari bo‘yicha prorektor ________dots.s.u.xodjaniyazov “___”________ 2020-yil “hozirgi o‘zbek adabiy tili” fanidan o‘quv – uslubiy majmua bilim sohasi: 100000 gumanitar soha ta’lim sohasi: 120000 gumanitar fanlar ta’lim yo‘nalishi: 5120100 filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) 2-kurs urganch-2020 ushbu o‘quv-uslubiy majmua oliy va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv-uslubiy birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengashning 2017-yil “18” avgustdagi “4”-sonli majlis bayonnomasi bilan ma’qullangan va oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2017-yil “24”-avgustdagi “603”-sonli buyrug‘ining 2-ilovasi bilan tas...

Bu fayl DOC formatida 363 sahifadan iborat (3,7 MB). "o‘quv-uslubiy majmua"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘quv-uslubiy majmua DOC 363 sahifa Bepul yuklash Telegram