тенгламалар тизими шаклидаги эконометрик моделлар

PPTX 24 pages 204.7 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 204.7 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint тенгламалар тизими шаклидаги эконометрик моделлар режа: эконометрик моделларни тенгламалар тизими шаклида ифодалашнинг зарурлиги экзоген ва эндоген ўзгарувчилар тенгламалар тизими шакллари реcурсив тенгламалар тизими ўзаро боғлиқ тенгламалар тизими эконометрик моделларни тенгламалар тизими шаклида ифодалашнинг зарурлиги мураккаб ижтимоий-иқтисодий ҳодисаларни фақат битта нисбат (тенглама) ёрдамида тасвирлаш етарли даражада ҳар доим ҳам мумкин эмас. бундан ташқари, айрим ўзгарувчилар ўзаро таъсирга эга бўлиши мумкин ва уларнинг қайси бири боғлиқ(қарам) ва мустақил ўзгарувчи эканлигини аниқ белгилаш қийин. шунинг учун эконометрик моделни қуришда улар тенглама тизимларига мурожаат қилишади. ҳар қандай эконометрик моделда, унинг якуний фойдаланиш мақсадларига қараб, унда иштирок этадиган барча ўзгарувчилар қуйидагиларга бўлинади: * экзоген (мустақил) – қийматлари "ташқаридан" автоном тарзда белгиланади, маълум даражада улар бошқарилади (режалаштирилган) (х); * эндоген (қарам) - қийматлари модел ичида аниқланади ёки ўзаро боғлиқ (у). экзоген ва эндоген ўзгарувчилар экзоген ёки экзоген ўзгарувчилар эконометрик модел, аввалги вақт моментларидан келиб чиққан ва мавжуд ўзгарувчилар билан тенглаштирилган. мисол учун: уt - …

2 / 24

, уларни эконометрик тенгламалар тизими ёрдамида таҳлил этиш мумкин. эконометрик тадқиқотларда тенглама тизими турли йўллар билан қурилиши мумкин. қуйидаги 3 турдаги тенглама тизимлари мавжуд. 1. мустақил тенгламалар тизими, ҳар бир боғлиқ ўзгармайдиган (у) фақат олдиндан белгиланган ўзгарувчилардан (х) функция сифатида қаралганда): бу тизимга бир бири билан боғланмаган тенгламалар киради. ҳар бири алохида ечилиб, умумий иқтисодий математик моделини бир қисми бўлиб колади; реcурсив тенгламалар тизими тизимнинг ҳар бир кейинги тенгламасида қарам ўзгармайдиган олдинги тенгламаларнинг қарам ва олдиндан белгиланган ўзгарувчилари функциясини тақдим этадиган реcурсив тенгламалар тизими бу тизимга бир бири билан боғланган статистик хусусиятга эга бўлган тенламалар киради. масалан, ишлаб чиқарилган маҳсулотга бир нечта факторлар, яъни ишчилар сони ва асосий фондлар ўз таъсир кучини кўрсатадилар. ўз навбатида, ишчилар сони аҳоли сони билан ва асосий фондлар миқдори капитал қўйилмалар билан боғланган. реcурсив тенгламалар тизими . буни натижасида эконометрик тенгламалар тизими қуйидаги кўринишда ёзилиши мумкин: y = f (оpf,ppp) ppp = f (l) оpf …

3 / 24

ҳисобланади, яъни (7) тенглама ечилиб, уни натижалари фактор сифатида (6) тенгламага капитал қўйилмалар ҳисоблаш учун ишлатилади. ўз вақтида (6) тенгламани натижалари (5) тенгламани ечиш учун ишлатилади. бу эконометрик тенгламалар тизимида прогноз вақтига бир кўрсаткич аниқланиб, уни натижаси орқали колган асосий кўрсаткичларни аниқлаш мумкин. модел иқтисодиётга мос бўлган йўналишларни, боғланишларни акс этириш керак. ўзаро боғлиқ тенгламалар тизими бир тенгламада боғлиқ ўзгарувчилар чап томонга (яъни, белгилар-натижалар сифатида ҳаракат қилиши) ва бошқа тенгламаларда – тизимнинг ўнг қисмига (яъни, белгилар-омиллар сифатида ҳаракат қилиши) бир вақтнинг ўзаро бир-бирига боғлиқ (қўшма, бир вақтли тенгламалар тизими: бир вақтли тенгламалар тизими бу тизимга динамик хусусиятга эга бўлган тенгламалар киради. бу тизимга кирадиган тенгламалар фақатгина ҳар бири вақт даврида боғланиш борлигини аниқламасдан, илгари бўлган факторлараро боғланишини борлигини хам таҳлил қилиш мумкин, "бир вақтли тенгламалар тизими" номи тизимда бир хил ўзгарувчилар бир вақтнинг ўзида бир хил тенгламаларга боғлиқ бўлган ва бошқаларида мустақил деб ҳисобланганлигини таъкидлайди. олдинги тизимлардан фарқли ўлароқ, бир …

4 / 24

азиш тартиби юқоридаги шаклдаги ҳар бир тенгламанинг ўнг қисми фақат олдиндан белгиланган ўзгарувчилар ва қолдиқларни ўз ичига олганлиги сабабли, чап қисм эндоген ўзгарувчилардан фақат биттаси бўлса, унда бундай тизим мустақил тенгламалар тизими ҳисобланади. шунинг учун, юқоридаги шаклда тизим тенгламаларининг ҳар бирининг параметрлари анъанавий экк томонидан мустақил равишда аниқланиши мумкин. ушбу коеффициентларни баҳолашни билиш учун моделнинг структуравий шакли параметрларини аниқлаш мумкин. лекин ҳар доим эмас, балки фақат модел аниқланган тақдирда бўлиши мумкин. таркибий (тузилмавий) модел параметрларини баҳолаш уларга: энг кичик квадратлар эгри усули; энг кичик квадратларнинг икки қадамли усули; энг кичик квадратларнинг уч қадамли ва бошқа усуллар киради. энг кичик квадратлар эгри усули бу усул бир неча босқичда амалга оширилади. 1.тузилмавий модел келтирилган шаклдаги моделга айлантирилади; 2. келтирилган шаклдаги моделнинг ҳар бир тенгламасига оддий эккуни қўлланиб келтирилган коеффициентлари баҳоланади; 3.келтирилган шаклдаги модел коеффициентлари тузилмавий шаклдаги модел коеффициентларига ўтказилади. энг кичик квадратлар эгри усули (эккэу)ни иккита эндоген ва иккита экзоген ўзгарувчили қуйидаги …

5 / 24

ва моделни тугалланганлиги унинг математик шакли билан аниқланади. cтатиcтик тавcифи уни параметрларини баҳолаш жараёни билан аниқланган. агар модел cтатиcтик нуқтаи-назардан тўлиқ баҳоланмаган бўлcа, бу ҳолда ҳаққоний ахборот олинган тақдирда ҳам параметрлар етарли даражада аcоcланмаган бўлади. эконометрикда бу моделни идентификация муаммоcи деб аталади ушбу муаммони ечиш йўлларини кўрамиз. тадбиркор ишлаб чиқарган х товар учун оддий cтатиcтик эконометрик моделни кўриб ўтамиз: бу моделда хd ва хs моc ҳолда товар талаби ва таклифининг миқдори, р - товар нархи, у ва в турли таcодифий ўзгарувчилар, 0, 1, 0, ва 1- регреccия параметрлари. агар 0, ва 1 доимийлар маълум бўлcа бу ҳолда ушбу учта тузилмавий тенгламалар мувозанат нарх ва товар миқдорини топиш учун ечилиши мумкин. cотилаётган товарнинг ҳақиқий нархи ва ҳақиқий миқдори талаб ва таклиф функцияларининг кеcишиши натижаcи ҳиcобланади. параметрларни берилган қийматлари учун жуфт (р,х) мавжуд ва бу геометрик тарзда талаб функцияcи ва таклиф функцияcини кеcишиш нуқтаcи cифатида келтирилиши мумкин. фараз қиламизки, бизни танланмамиз ҳар …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "тенгламалар тизими шаклидаги эконометрик моделлар"

презентация powerpoint тенгламалар тизими шаклидаги эконометрик моделлар режа: эконометрик моделларни тенгламалар тизими шаклида ифодалашнинг зарурлиги экзоген ва эндоген ўзгарувчилар тенгламалар тизими шакллари реcурсив тенгламалар тизими ўзаро боғлиқ тенгламалар тизими эконометрик моделларни тенгламалар тизими шаклида ифодалашнинг зарурлиги мураккаб ижтимоий-иқтисодий ҳодисаларни фақат битта нисбат (тенглама) ёрдамида тасвирлаш етарли даражада ҳар доим ҳам мумкин эмас. бундан ташқари, айрим ўзгарувчилар ўзаро таъсирга эга бўлиши мумкин ва уларнинг қайси бири боғлиқ(қарам) ва мустақил ўзгарувчи эканлигини аниқ белгилаш қийин. шунинг учун эконометрик моделни қуришда улар тенглама тизимларига мурожаат қилишади. ҳар қандай эконометрик моделда, унинг якуний фойдаланиш мақсадларига қараб, унда...

This file contains 24 pages in PPTX format (204.7 KB). To download "тенгламалар тизими шаклидаги эконометрик моделлар", click the Telegram button on the left.

Tags: тенгламалар тизими шаклидаги эк… PPTX 24 pages Free download Telegram