hayot va adabiyot adabiyotning tasvir ob’ekti predmeti vazifasi

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452008401_63004.doc hayot va adabiyot adabiyotning tasvir ob’ekti predmeti vazifasi reja: 1. ijodiy jarayon haqida dastlabki tasavvur 2. hayot, ma’naviyat, ijtimoiyatning o’zaro aloqasi 3. in’ikos va uning shakllari 4. adabiyot hayotni qayta yaratish san’atidir tayanch tushunchalar: ijodiy jarayon. hayot. ma’naviyat. ijtimoiy borliq. adabiyotning asosi. in’ikos va uning turli-tuman shakllari. badiiy olam kashfi. zahiriddin muhammad boburning qizlari gulbadan begim yozadilar: “u kishi (humoyun - h.u.) kasal yotgan vaqtda podshoh hazratlari hazrat murtoza ali (xudo unga karam qilsin) mozoriga boruvchi (kishi)ni ko’rishni istardilar. u boruvchini chorshanba kunidan (bori) saqlar edi. o’zlari iztirob va betoqatlik bilan seshanba kuni kuzatdilar. havo nihoyatda issiq edi. dil-jigarlari kuyar edi. o’sha boruvchidan, xudoyo, agar jon o’rniga jon berish mumkin bo’lsa, menki boburmen, umri-jonimni humoyunga bag’ishlayman”, deb duo qilishni so’radilar. shu kunning o’zidayoq jannat makon hazratning toblari qochib qoldi. humoyun podshoh esa o’z boshlaridan suv quyib, tashqariga chiqdilar va ko’rgani kelganlarni qabul qildilar, podshoh bobomning kasalliklari tufayli ichkariga olib …

a dunyo molidan tasaddiq qilmoq kerak. bobur shayxulislomning niyatiga tushunolmay: - qaysi moldan? - deb so’radi. - jon omon bo’lsa javohir topilur. o’shal... ashxas olmos yaxshi tasaddiq bo’lg’ay. bobur jamna ustida o’ltirganda humoyun keltirib ko’rsatgan olmosni esladi. - ko’hinurnimi? shayxulislom tasdiq ma’nosida bosh irg’adi. bobur hushini bir joyga yig’ib: - taqsir, kimga tasaddiq qilaylik? - deb so’radi. qiymati ulkan oltin xazinalariga barobar keladigan bu olmosni o’g’rilardan qo’riqlab turish uchun ham juda ko’p navkar kerak edi. shuni biladigan shayxulislom “menga” deyishga tili bormadi. - murtazo ali mozoriga, - dedi. - din yo’liga. mozor va ko’hinur olmosi bir-biriga mutlaqo qovushmaydigan narsalar edi. dindorlarning kattasi shayxulislom bo’lganligi uchun olamni bezaydigan bu go’zal olmos aylanib kelib uning sandig’iga tushishi aniq. bobur hozir molu dunyoni o’ylaydigan ahvolda bo’lmasa ham humoyunga taqdim etilgan bu noyob gavharga munkaygan shayxulislom ko’z tikkani uni sergaklantirdi. ru�oniylar ilojini topsa podshohdan ham baland turishga va ularni boshiga og’ir kun tushganidan foydalanib …

uloqlarini ding qilib turardilar. bobur umumiy jimlikdan humoyunning boshidan uch marta aylandi-yu: - e, parvardigor! - deb iltijo qildi. - menki boburmen, agar jon berish mumkin bo’lsa, umri jonimni humoyunga qurbon qildim! azroyil mening jonimni olsinu xudo humoyunga shifo bersin! mohim begim yig’idan to’xtab, boburga qo’rquv aralash hayrat bilan tikilib turardi. keksa shayxulislom esa hozirning o’zidayoq humoyunning sog’ayib ketishini va boburning holsizlanib yiqilishini kutganday ancha vaqt ota-bolaga baqrayib qarab turdi. lekin kutilmagan mo’jiza yuz bermadi. behush humoyun alahlab bir nima dedi-da, yana jim bo’ldi. bobur boshini quyi solib xobgohdan sekin chiqib ketdi. unda hyech qanday o’zgarish yuz bermagani esa shayxulislomni sarosimaga soldi” (“yuulduzli tunlar”, t., 1979, 483-485 betlar). tarixiy fakt, hujjat bilan badiiy kashfni solishtirib ko’rish uchun, ataylab, ikki manbani ham to’liq keltirdik. ko’rayapsizki, ikkalasida ham bobur o’g’liga kelgan ajalni o’ziga oladi. tarixiy aniq hujjatda aytilishicha, murtazo ali mozoriga boruvchidan “xudoyo, agar jon o’rniga jon berish mumkin bo’lsa, menki boburmen, …

rimiz bo’lib tiriladi. eng asosiysi, fotihlikdan, shohlikdan otalikni, insoniylikni, olijanoblikni, barcha ezgu tuyg’ularni ustun qo’ygan-tariximiz, bugunimiz, ibratimiz bo’lib, qalbimizning o’ta shaffof, sof va o’xshashi yo’q olmosi bo’lib yashayveradi. њzbekning - betakror fidoiysi, farzandiga jonini sadqa qilgan ulug’ otasi, haqni va haqiqatni yoqtirgan, ixlos qilgan, “sharqdagi shohlar orasida bu jihatdan yagona va benazir” (p.qodirov), dilbar (j.neru) insoni bo’lib, safdosh va zamondosh bo’lib yashayveradi. istiqlolimizni ezgulik bilan boyitaveradi. ha, ajdodlarimiz hayotidan, tariximiz haqiqatlaridan, uning ana shunday badiiyatidan bahramand bo’lishga doimo shoshilish lozim. go’zal xulq, nodir insoniy munosabatlar egasi bo’lish uchun o’rganmoq, umrimizni tezroq bezamoq uchun ham shoshilmoq zaruratdir. “yulduzli tunlar” (p.qodirov) romanidan keltirilgan ushbu lavhaning yaratilish tarixini aniq tasavvur qilish uchun uni (shartli ravishda) bo’laklarga ajratish mumkin: 1. hayot va unda bo’lib o’tgan voqea (humoyunning og’ir xastaligi va boburning unga munosabati) 2. uni mushohada qiluvchi yozuvchi (pirimqul qodirov) 3. mushohada va muhokama natijasida yozuvchi ongida tug’ilgan fikr, g’oya (bobur farzandi uchun jonini …

osi, uni dunyoga keltiruvchi omil – hayotdir. u bitmas – tuganmas yaratish qudratiga, yangilanishga, o’sish va rivojlanishga qodir ekan, adabiyot ham unga mos holda shu qodirlikni o’zida mujassam etadi, u ham kamolot sayin taraqqiy qilishdan, hayot baxshida etgan yangiliklarni kashf etishdan to’xtamaydi. albatta, adabiyot bu vazifani inson ruhiyatining ma’naviyatga va ijtimoiy borliqqa o’zaro ta’sirini o’rganish, tadqiq qilish bilan amalga oshiradi. chunki ma’naviyatsiz ijtimoiy borliqni, ijtimoiy borliqsiz insoniyatni tasavvur qilish mumkin emas. ma’naviyat (kishining ichki hayoti(ruhiyati)ga oid, degan ma’nosi bor) – keng ma’noda inson qalbi va ruhiyatining barometri; axloqiy, iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy, madaniy, mafkuraviy, huquqiy, diniy, texnikaviy, tarbiyaviy, falsafiy va sh. k. sohalardagi bilim, ko’nikma va tajribalarini jamlab, yaxlitlab poklikka yetaklovchi ohanrabodir. inson o’z faoliyati bilan qalb pokligiga erishishi, o’zligini va allohni tanishi – ma’naviyatdir. ma’naviyatning ildizi – iymon, e’tiqod, ishonch va vijdon pok bo’lmagan yerda – ma’naviyatsizlik hukmron bo’ladi; inson qalbi – shaytonlashadi, ya’ni ifloslanadi, og’ulanadi, qabohatlashadi, yovuzlanadi va h. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hayot va adabiyot adabiyotning tasvir ob’ekti predmeti vazifasi"

1452008401_63004.doc hayot va adabiyot adabiyotning tasvir ob’ekti predmeti vazifasi reja: 1. ijodiy jarayon haqida dastlabki tasavvur 2. hayot, ma’naviyat, ijtimoiyatning o’zaro aloqasi 3. in’ikos va uning shakllari 4. adabiyot hayotni qayta yaratish san’atidir tayanch tushunchalar: ijodiy jarayon. hayot. ma’naviyat. ijtimoiy borliq. adabiyotning asosi. in’ikos va uning turli-tuman shakllari. badiiy olam kashfi. zahiriddin muhammad boburning qizlari gulbadan begim yozadilar: “u kishi (humoyun - h.u.) kasal yotgan vaqtda podshoh hazratlari hazrat murtoza ali (xudo unga karam qilsin) mozoriga boruvchi (kishi)ni ko’rishni istardilar. u boruvchini chorshanba kunidan (bori) saqlar edi. o’zlari iztirob va betoqatlik bilan seshanba kuni kuzatdilar. havo nihoyatda issiq edi. dil-jigarlari kuyar e...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "hayot va adabiyot adabiyotning tasvir ob’ekti predmeti vazifasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hayot va adabiyot adabiyotning … DOC Бесплатная загрузка Telegram