biografik qissalar hayot voqeligi va badiiy tasvir

PPTX 22 pages 93.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.2 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mavzu:biografik qissalarda hayot voqeligi va badiiy tasvir mavzu:biografik qissalarda hayot voqeligi va badiiy tasvir reja: 1.o‘zbek bolalar adabiyotida biografik qissalarning kompozisiyasi va tili 2. biografik qissalarda hayot voqeligi va badiiy tasvir 3. oybekning "alisherning yoshligi“ asari tahlili 4. mirkarim osimning tarixiy qissalari tahlili. “hozirgi bolalar adabiyotimizda,– deb yozadi h.nazir,–zamonaviylikning ustun turganini mamnuniyat bilan bilan qayd etish kerak. ha, bolalar adabiyotiga zamonning ilg`or kurashgan obrazlari zarur. toki, bu obrazlar yosh avlodda yuksak ma’naviy axloq va milliy xarakterni shakllantirishga yordam beruvchi zo`r ibrat kuchiga ega bo`lsinlar. ” birinchi prezidentimiz mustaqillikning ilk yillaridayoq jamiyat taraqqiyoti, ravnaqi uchun ma’nan va jismonan sog’lom avlod tarbiyalash masalasini kun tartibiga qo’ydi. “har bir oqil insonning va jamiyatimizning muqaddas vazifasi,-deb ta’kidlagan edi, shu munosabat bilan i.a.karimov,-aytish mumkinki, hayotining ma’nosi qobil farzandlar o’stirish, ularni ham jismoniy, ham ma’naviy jihatdan mukammal qilib tarbiyalash, kamolini ko’rish, ota-onasiga, vataniga sadoqatli kishilar etib voyaga yetkazishdan iboratdir”. oybekning "alisherning yoshligi“ asari tahlili oybek xx …

2 / 22

imizga buyuk ajdodlarimiz haqida hikoya qilish mavridi kelishini orzu qilgan. hamchunin, hazrat navoiy haqidagi bitiklari qatorida bolalarga aytgulik ibrat saboqlarini badiiy ifoda etishga o`zini burchli sezgan. bugungi shukuhli kunlar ana shunday istaklarni ro`yobga chiqarayotir, desak yanglishmaymiz. negaki, alisher navoiy so`z mulkining sultoni sifatida maktablarning boshlang`ich sinflaridayoq o`rgatiladi. dastavval qissaning to`laqonli syujeti, kompozitsiyasiga nazar tashlansa, mavzu va ifodaning nechog`li muhimligi anglashiladi. demak, o`quvchilar alisher navoiy siymosi bilan bolaligidayoq qissa orqali tanishib boradi. bu bejiz emas. oybek qissada ulug` mutafakkirning turkiy tilga yuksak muhabbati, turkiy xalqlarga yuksak e'tibori orqali o`zining vatanparvarlik g`oyalarini ham bayon eta olgan. zero, alisher navoiyning “muhokamatul lug`atayn” asari va unda keltirilgan turkiy so`zlarning ma’noviy tovlanishlari, bo`yoqdorligi oybekdek ijodkorni befarq qoldirmagan. shu sababli, bu hodisa qissada ham detal, ham uslub sifatida o`z in’ikosini topadi. masalan, kichkina alisher tog`asi, otasi va uning do`stlari huzurida g`azal o`qiganda, qur’onning mag`zini chaqishga kirishganida turkiy tilga alohida muhabbat bilan qarashi ta’riflanadi. xususan, tog`asi mirsaid …

3 / 22

dibni ulug` mutafakkir asarlari tili, ruhiyatiga anchayin oshno edi, deyish mumkin. “oybek oltmish yoshga to`lishi munosabati bilan,– deb yozadi n.karimov,– o`z hayot yo`lini qayta nazardan o`tkazib, bu yo`lning mashaqqatli tomonlarini faylasuf shoir so`zi bilan munavvar etish, ulardan falsafiy xulosalar chiqarishga urindi”. qissa uchun taxminan 1445-1451 yillardagi tarixiy vokealar asos qilib olingan. sirasini aytganda, bu yetti yillik qisqa muddat temuriylarning siyosat maydonida tamoman yuztuban ketishlari davri bo`lib, shohruh mirzo saltanati xotima topgan, nihoyat, shafqatsiz to`qnashuvlardan keyin abu said, abdullatif va boshqa shahzodalarni vaqtinchalikka chekkaga surishga erishib, hirot taxtini egallagan abulqosim bobir saltanatining boshlano`ichidan iborat edi. oybek alisher bolaligini ana shunday keskin ijtimoiy-siyosiy vaziyatlarda ko`rsatish bilan uning inson sifatida shakllanish jarayonini aniq tasvirladi. yosh kitobxon dastlab «to`rt yoshlar chamasidagi kelishgan xipcha gavdali, tuyo`un ko`zlarida teran aql ko`rinib» turgan, «boshida taqya, ustida adras to`n, oyoklarida xiyol etik, holvani eya turib, majlisni odob bilan kuzatayotgan» kichkina alisherga ro`para bo`ladi. yozuvchi bola-alisherning portretini ana shunday …

4 / 22

arashgan, jussasi kichik” . anglashiladiki, adibning bu qissasi aynan shu yosh mezonlarida yozilgan. chunki mazkur asarda yuzlab so`zlarning rang-barang ma’no kasb etishi, masalan, ichmoqning “sipqarmoq”, “tomshimoq”; yig`lamoqning “yig`lamsinmoq”, “ingramoq”, “singramoq”, “siqtamoq”, “o`kurmak”, “inchkurmak”, “hoy-hoy”lab yig`lash lafzlari chiroyli misollar vositasida asoslanib, bu tilning, elning ulug`ligi ta'kidlangan. oybek bu manbadan ijodiy ilhomlanib, “bola alisher” qissasini qadimgi turkiy so`zlar bilan jilolantirishga erishgan. binobarin, qissada yozuvchi turkiy-o`zbek tilining deyarli barcha imkoniyatlaridan foydalanib, navoiy davri ruhini va tilimiz so`z boyliklarini bera olgan. bu avvalo, oybekning badiiy so`zga e'tiborini yorqin ko`rsatadi. qolaversa, o`zbek tilining jozibadorligini mustaqillik tufayli anglayotgan bugungi avlod uning bardavomligini teran his qiladi. g`iyosiddin kichkina, kobuliy taxallusi ila shuhrat qozongan tog`asi mirsaid, urush-qirg`inlar qaddini bukchaytirganiga qaramay, maqtanchoqlikni qo`ymaydigan shohruh shoh, fitnakor qari malika gavharshodbegim, g`iybatchi shahzoda abdullatif, harbu zarbga mehri baland, tantiq husayn obrazlariga va qator tarixiy voqealarga murojaat etadi. oybek “navoiy” romanini yozishda orttirgan tajribasiga tayanib, bu qissada ham tarixiy shaxslar xarakterini yorqin …

5 / 22

alisher dunyoqarashining shakllanish jarayonini butun qissa davomida diqqat markazida tutdi. shu maqsadiga erishishni ko`zlab tarixiy haqiqatga taalluqli dalillaru hodisalarni ham, o`z fantaziyasi mahsuli sifatida hosil qilgan badiiy to`qima obraz va voqealarni ham o`zaro omuxtalashtirdi. mirsaid qobuliy - tarixiy shaxs sifatida ma'lumdir, u - shoir, turkiyda go`zal she'rlar bitadi. jiyani alisher qalbiga she'r mehri va o`z ona tilisiga muhabbat tuyo`ularining kurtaklanishiga uning ham ma'lum darajada rol o`ynaganligi tarixan e'tirof etilgan. oybek shu tarixiy haqiqatni o`sha zamon va sharoit taqozosiga ko`ra o`z badiiy niyatiga moslashtirib, tasvirning realistik kuchini oshirgan: g`iyosiddin kichkina hovlisida fozillar majlisi. unda davrning turli jiddiy muammolari muhokama qilinmokda.to`rt yashar alisher ham shu «majlisni odob bilan kuzatmokda». shunda: «– otni yaxshi ko`rarmisan, alisherbek?- deya so`radi kulimsirab sipohlardan biri, – ko`p yaxshi ko`rurmen, lekin…– dedi otasiga termila turib alisher, - ot choptirishdan fikr yuritish yaxshiroqdir, chamamda». oybek o`z qahramonining bolalik qiyofasini, odatda bolalarga beriladigan savollarning xarakterliligi bilangina emas, balki alisher javobida …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biografik qissalar hayot voqeligi va badiiy tasvir"

mavzu:biografik qissalarda hayot voqeligi va badiiy tasvir mavzu:biografik qissalarda hayot voqeligi va badiiy tasvir reja: 1.o‘zbek bolalar adabiyotida biografik qissalarning kompozisiyasi va tili 2. biografik qissalarda hayot voqeligi va badiiy tasvir 3. oybekning "alisherning yoshligi“ asari tahlili 4. mirkarim osimning tarixiy qissalari tahlili. “hozirgi bolalar adabiyotimizda,– deb yozadi h.nazir,–zamonaviylikning ustun turganini mamnuniyat bilan bilan qayd etish kerak. ha, bolalar adabiyotiga zamonning ilg`or kurashgan obrazlari zarur. toki, bu obrazlar yosh avlodda yuksak ma’naviy axloq va milliy xarakterni shakllantirishga yordam beruvchi zo`r ibrat kuchiga ega bo`lsinlar. ” birinchi prezidentimiz mustaqillikning ilk yillaridayoq jamiyat taraqqiyoti, ravnaqi uchun ma’nan va jismona...

This file contains 22 pages in PPTX format (93.2 KB). To download "biografik qissalar hayot voqeligi va badiiy tasvir", click the Telegram button on the left.

Tags: biografik qissalar hayot voqeli… PPTX 22 pages Free download Telegram