этика фани

PPT 19 стр. 249,5 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 249,5 КБ

Тип файла PPT

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

слайд 1 этика фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти. режа: ахлоқшунослик фанининг тадқиқот доираси. ахлоқшуносликнинг ўзига хос фалсафий фан сифатидаги ўрни. ахлоқшуносликнинг бошқа ижтимоий фанлар билан алоқаси. ахлоқшунослик фанининг аҳамияти ва вазифалари. ахлоқшунослик ахлоқнинг келиб чиқиши ва моҳиятини, кишининг жамиятдаги ахлоқий муносабатларини ўрганади. бизда “илми равиш”, “илми ахлоқ” “одобнома” сингри номлар билан атаб келинган. европада эса “этика” номи билан машхур. уни биринчи бўлиб юнон файласуфи арасту муомалага киритган. ҳозирги кунда бу фанни илмий ва замонавий талаблар нуқтаи назаридан ахлоқшунослик деб аташни мақсадга мувофиқ деб ўйлаймиз. ахлоқ (арабчадан “хулқ” сўзининг кўплик шаклидир)- кишилар орасидаги муносабатларни тартибга солишнинг ўзига хос усули, у ёки бу жамиятда қабул қилинган ва риоя қилиниши лозим бўлган тартиб, ўзаро муносабат ҳамда мулоқотнинг қонун қоидалари, мезонлари йиғиндиси. ахлоқ биринчидан, умумижтимоий аҳамиятга молик бўлган қадриятларни (бошқа кишилар хуқуқларини тан олиш, адолат, ҳалоллик, ишонч, садоқат, жамоада ўзини тута билиш каби) қамраб олади. иккинчидан, ахлоқ кишиларга хос сифатларнинг муҳим томонини ифодалайди. …

2 / 19

уйғотадиган, лекин жамоа жамият ва инсоният ҳаётида у қадар муҳим аҳамиятга эга бўлмайдиган, миллий урф-одатларга асосоланган чиройли хатти-харакатлар. ахлоқ шахс эркинлиги ва ижодкорлиги билан бевосита боғлиқ. шахс жамиятда мавжуд бўлган ахлоқий қадриятларни танлаб олади, ўзлаштиради, мавжуд вазиятга татбиқ этади ва такомиллаштиради . ахлоқий баҳолаш жамоатчилик фикрига таянади. ахлоқ барча учун бирдек хизмат қиладиган, қотиб қолган қоидалар йиғиндиси эмас, балки инсон ва жамият ҳаёти давомида шаклланиш сайқалланиб, такомиллашиб борадиган ижтимоий ходисадир. ахлоқшунослик фанининг асосий функциялари бошқарув баҳолов стимул тарбиявий йўналтирув арасту фанларни тасниф қиларкан, уларни уч гурухга бўлади: назарий, амалий ва ижодий биринчи гуруҳга у фалсафа, математика ва физикани; иккинчи гуруҳга- этика ва сиёсатни; учинчи гуруҳга эса- саньат, хунармандчилик ва амалий фанларни киритади. демак, арастунинг фикрича ахлоқшунослик амалий фандир, чунки аҳлоқий қоидалар кўргазмали эмас, балки амалда ижтимоий хаётнинг хамма қатламларда хизмат қилиши керак. ахлоқшунослик ахлоқий тафаккур тараққиётини тадқиқ этади ва амалиётда инсонни эзгулик орқали ҳақиқатга олиб боришга хизмат қилади. шу боис …

3 / 19

«одоб» (арбча «адаб» сўзининг кўплиги) хулқ-атвори, юриш-туриш маданиятнинг ташқи ва ички жиҳатларни ифодалайдиган тушунча. у кишиларнинг ҳатти-ҳаракатида, ўзаро муносабатида (оила. меҳнат жамоаси ва турли маросимларда) намоён бўлади. одоб - бу қалбни ёмон сўзлардан ва ножўя хулқдан сақлай олиш, ўзини ва ўзгаларни ҳам ҳурмат қила билиш, шу билан бирга ўзини ва ўзгаларнинг обрўсини туширмасликдир ахлоқ кишиларнинг яхшилик ва ёмонликка нисбатан муносабатини намоён этадиган ва тарихан таркиб топган хулқ-атвор, юриш-туриш ва хатти-харакатини ифодалайдиган, уларнинг бир-бирига ва жамиятга бўлган муносабатларини акс эттирадиган ҳамда ўзаро ихтиёрий тарзда амалга ошадиган норма ва қоидалар йиғиндисидир. ахлоқ тузилмаси ахлоқий онг ахлоқий ҳиссиёт ахлоқий муносабат ҳуқуқий онг диний онг сиёсий онг ахлоқий онг ижтимоий онг шакллари ахлоқий билимларни шакллантириш ижтимоий билиш ўйин воситасидаги ахлоқий билимларни шакллантириш диний билиш фалсафий билиш мифологик билиш илмий билиш кундалик билиш бадиий билиш шахсий билиш ахлоқшуносликнинг келиб чиқиши ҳақидаги қарашлар диний қарашлар илмий-фалсафий қарашлар аҳлоқшунослик бошқа ижтимоий – фалсафий фанлар билан ўзаро алоқадорликда …

4 / 19

кўп холларда ахлоқ меъёрлари моҳиятан ва мазмунан бир хил бўлади . шунга кўра, ахлоқни жамоатчилик асосдаги хуқуқ, хуқуқни эса фақат ёндошув усули нуқтаи назаридан фарқ қилади, яъни хуқуқ қонунийлаштирилган ахлоқ деб аташ мумкин. зеро, ахлоқшунослик билан хуқуқшуносликнинг тадқиқот объектлари кўп жиҳатдан ўхшаш, улар меъёрларининг бажарилиши одатда, махсус адлия идораларидаги лавозимли кишилар орқали, мажбурий санкциялар воситасида йулга қўйилади. ахлоқ меъёрлари эса умумий қабул қилинган миллий урф-одатлар, жамоатчилик фикри ёрдамида, алоҳида белгиланган кишилар томонидан эмас, балки муайян ижтимоий гурух жамият томонидан амалга оширилади . ахлоқшунослик педагогика билан ҳам чамбарчас алоқада .педагогикадаги шахсни шакллантириш,тарбиялаш, таълим бериш жараёнларини панд-насихатларсиз,одобнома дарсларисиз тасаввур қилиб бўлмайди. шу боис ахлоқшунослик ўзининг назарий ва айниқса, амалий жиҳатлари билан педагогиканинг асоси ҳисобланади . ахлоқшукносликнинг руҳшунослик билан алоқаси алоҳида аҳамиятга эга бўлган зотан, бу иккала фан кишилар хатти-харкати, феъл-атвори ва майл-истакларини ўрганади. лекин бу ўрганиш икки хил нуқтаи назаридан олиб борилади. руҳшунослик у ёки бу хатти-харакат, феъл-атвор, сабабий асос(мотив)ларнинг руҳий табиати …

5 / 19

ди . ахлоқшуносликнинг сиёсатшунослик билан алоқаси, айниқса, ўзига хос ва мурккаб . чунки сиёсий кураш қарама-қарши ахлоқий қоидалар ва талаблар курашини тақазо этади. шахсий интилишлар билан давлат ва жамият манфаатларининг мослиги, мақсадлар ва воситаларнинг пок ёки нопоклиги муаммолари ўртага чиқади. лекин, аслида сиёсат қайдаражада алоқийлик касб этса, шунчалик у оқилона бўлади. бу хозирги кунда ахлоқшунослик ҳам, сиёсатшунослик ҳам, жиддий тадқиқ этадиган энг муҳим умумий муаммолардан биридир . кейинги пайтларда ахлоқшуносликнинг экология билан алоқаси тобора мустаҳкамланиб бормоқда . тарихан ахлоқшунослик кўпроқ инсоннинг ўзи ва жамият олдидаги мажбуриятларини таҳлил этиш билан шуғулланган,унинг табиатга бўлган муносабати диққат марказидан четда қолиб келган . лекин хх асрда табиатга нисбатан тор манфаатпарстлик доирасидаги ёндошувлар оқибатида пайдо бўлган экологик буҳрон манзарани ўзгартирди. эндиликда глобал экологик муаммолар кўпроқ одамларнинг ижтимоий-ахлоқий нуқтаи назарларига боғлиқ экани маълум бўлиб қолди . хх асрда экологик аҳлоқшунослик деган махсус соҳа ҳам юзага келди . лекин, бу ахлоқшунослик экологияни тўлиқ ўз ичига олади деган …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "этика фани"

слайд 1 этика фанининг предмети ва жамият ҳаётидаги аҳамияти. режа: ахлоқшунослик фанининг тадқиқот доираси. ахлоқшуносликнинг ўзига хос фалсафий фан сифатидаги ўрни. ахлоқшуносликнинг бошқа ижтимоий фанлар билан алоқаси. ахлоқшунослик фанининг аҳамияти ва вазифалари. ахлоқшунослик ахлоқнинг келиб чиқиши ва моҳиятини, кишининг жамиятдаги ахлоқий муносабатларини ўрганади. бизда “илми равиш”, “илми ахлоқ” “одобнома” сингри номлар билан атаб келинган. европада эса “этика” номи билан машхур. уни биринчи бўлиб юнон файласуфи арасту муомалага киритган. ҳозирги кунда бу фанни илмий ва замонавий талаблар нуқтаи назаридан ахлоқшунослик деб аташни мақсадга мувофиқ деб ўйлаймиз. ахлоқ (арабчадан “хулқ” сўзининг кўплик шаклидир)- кишилар орасидаги муносабатларни тартибга солишнинг ўзига хос усули, у ё...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPT (249,5 КБ). Чтобы скачать "этика фани", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: этика фани PPT 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram