inson falsafasi (falsafiy antropologiya)

PPTX 30 pages 291.3 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 291.3 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

inson falsafasi (falsafiy antropologiya) reja: falsafa tarixida insonning kelib chiqishi haqidagi ta'limotlar. (sharq falsafasida inson muammosi. inson masalasida g'arb an'anasi.) falsafiy antropologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi, predmeti va vazifalari. (insonning bioijtimoiy mohiyati. insonni tushunishda dualizm va monizm. insonga introvertiv va ekstrovertiv yondashuvlar. insonga oid sotsiotsentrik kontseptsiyalar. inson masalasiga teotsentrik yondashuvlar. insonga nisbatan biologizatorlik va sotsiologizatorlik kontseptsiyalari.) hayotning mazmuni va unda insonning vazifasi. (hayotda insonning vazifasi va uning mohiyati. hayotni tark etish bosqichlari: ijtimoiy, ruhiy, biologik o'lim, miyaning o'limi.) insonni falsafiy nuqtai nazardan o'rganishning zarurati. asosiy va qo'shimcha o'quv adabiyotlar hamda axborot manbaalar mirziyoev sh.m. erkin va farovon, demokratik o'zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. t.: o'zbekiston, 2016. -53 b. mirziyoev sh.m. buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan quramiz. t.: o'zbekiston, 2017 -484 b. o'zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoevning oliy majlisga murojaatnomasi//22.12.2017. http://uza.uz/ asosiy adabiyotlar: falsafa. axmedova m. tahriri ostida.-t.: ufmj, 2006. gunnar skirbekk, nils gilge. a history of western thought. scandinavian …

2 / 30

falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o'laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga etish borliq jumbog'ining tagiga etish bilan barobar ekanligini qayta-qaytaanglab etganlar.zero forobiy aytganidek -”odamlar o'zlariningxos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko'ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe'llarini dastavval bora-bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”. o'z-o'zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo'lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat yuzaki tasavvur hosil qilish imkoniniberadi. insondan sirtga qarab yuradigan bo'lsak, narsalar mohiyatini hech anglay olmaymiz, zero bu mohiyat insonning o'zida mujassamlashgan. falsafa tarixida inson muammosi inson har safar mutafakkirlar diqqat markazidan o'rin olar ekan, uning mohiyatini yangi tarixiy sharoitda va yangicha nuqtai nazardan anglab etishga harakat qilib, uni qayta va qayta yangidan kashf etganlar. pirovardida, falsafa fanida insondan murakkabroq va ziddiyatliroq predmet yo'q, desak, hech mubolag'a bo'lmaydi. asarlarida inson mohiyati …

3 / 30

izimlari sotsiotsentrik kontseptsiyalar qadimgi hind falsafasi antropotsentrizm masalan: buddizmda nirvanaga erishish inson barcha niyatlarining piro- vard maqsadi deb e'lon qilinadi. nirvana jonning shunday bir holatiki, bunda har qanday mayllar yo'qoladi va ichki uyg'unlik yuzaga keladi, mutlaqo erkinlik va tashqi dunyoga qaram emaslik tuyg'usi paydo bo'ladi. teotsentrizm kontseptsiyasi bu kontseptsiyaga muvofiq hamma narsani xudo belgilaydi. xristianlikning mohiyatini aks ettiruvchi turli kreatsionistik nazariyalarga ko'ra butun dunyo, shu jumladan jonli dunyo (o'simliklar, hayvonlar, inson) darhol va o'zining mukammal ko'rinishida yaratilgan. injilning dunyo olti kunda yaratilgani haqidagi rivoyatiga asoslangan bu nuqtai nazar evropaliklar tafakkurida darvinning evolyutsion nazariyasi paydo bo'lgunicha, ya'ni xix asrning o'rta- lariga qadar hukm surdi. xristianlar dunyosida dindor odamlar orasida u bugungi kunda ham amal qilmoqda. teotsentrizm nuqtai nazaridan insonning mohiyatini anglab etish, masalan: qadimgi yunon fayla- suflari yoki keyingi materialistik falsa- fiy kontseptsiyalardagi kabi oqilona fikrlash yo'li bilan emas, bal- ki muqaddas kitobda ta'riflangan vahiy- lar yordamida amalga oshiriladi. bu vahiy- …

4 / 30

ch kelish mushkul. zero, falsafa tarixida inson: «aqlli mavjudot» «siyosiy hayvon» «o'zlikni anglash qobiliyatiga ega mavjudot» “ma'naviy va erkin mavjudot» va hokazolar sifatida talqin qilingan” «mehnat qurollari yasovchi hayvon» «hayotning soxta qadami» «tabiat gultoji» «hayotning boshi berk ko'chasi» insonning paydo bo'lishiga olib kelgan tabiatning qonuniy rivojlanishig'oyasidan kelib chiqadi. bunda inson jonsiz, keyinchalik esa – jonli moddaning tabiiy evolyutsiyasi mahsuli sifatida qaraladi. mazkur kontseptsiya 1859 yilda inson kelib chiqishining tabiiy-ilmiy talqiniga asos bo'lgan ch.darvinning «hayvon va o'simlik turlarining kelib chiqishi haqida» deb nomlangan mashhur asarini e'lon qilgan evolyutsion nazariyasiga tayanadi va hozirgi vaqtda molekulyar biologiya va gen injeneriyasi sohasida erishilgan eng so'nggi yutuqlar ta'sirida o'z shakl-shamoyilini sezilarli darajada o'zgartirib, aksariyat olimlar uchun ularning ilmiy faoliyatida o'ziga xos dasturilamal bo'lib xizmat qilmoqda. insonning kelib chiqishi haqidagi birinchi yondashuv bu erda inson nafaqat turli tomonlardan tahlil qilindi, balki uning ijtimoiy, tabiiy va kosmik jarayonlar bilan o'zaro aloqalari ham o'rganildi. shunday qilib, falsafaning ontologiya, …

5 / 30

ijasida diqqat markazidan uning ijtimoiy va tabiiy mohiyati o'rin oladi; tegishli mo'ljallarga muvofiq insonning xudo, kosmos, universum va shu kabilar bilan aloqasi tahlil qilinadi. sharq falsafasida inson «ideal munosabatlar qonuni»ga odamlar o'rtasida, oila, jamiyat, davlatda rioya qilish inson hayotining muhim ma'nosi hisoblanadi; boshqacha aytganda, inson o'z shaxsiy hayotini doim jamiyat ravnaqi, kamoloti bilan o'lchashi lozim, xususan, u keyinchalik oila va davlatni takomillashtirishga harakat qilish uchun o'zini kamol toptirishi lozim. qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari asosan sotsio- tsentrik kontseptsiyalardan iborat bo'lib, ularda inson, odatda, jamiyat, sotsium bilan uzviy bog'liq deb qaraladi. shu ma'noda mashhur qadimgi xitoy faylasufi konfutsiy (mil. av. 551-479 yillar)ning fikrlari diqqatga sazovor bo'lib, u shunday deb saboq beradi: «qilmishlarning asoslari va tamoyillarini o'rgansang, yaxshilik va yomonlik haqidagi fikrlaring (axloqiy bilimlar) barkamollikning eng so'nggi darajasiga etadi. niyatlar sof va xolis bo'lsa, qalb rostgo'y va samimiy bo'ladi. qalb rostgo'y va samimiy bo'lsa, inson to'g'riyo'lga kiradi, kamol topadi. inson to'g'ri …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson falsafasi (falsafiy antropologiya)"

inson falsafasi (falsafiy antropologiya) reja: falsafa tarixida insonning kelib chiqishi haqidagi ta'limotlar. (sharq falsafasida inson muammosi. inson masalasida g'arb an'anasi.) falsafiy antropologiyaning paydo bo'lishi va rivojlanishi, predmeti va vazifalari. (insonning bioijtimoiy mohiyati. insonni tushunishda dualizm va monizm. insonga introvertiv va ekstrovertiv yondashuvlar. insonga oid sotsiotsentrik kontseptsiyalar. inson masalasiga teotsentrik yondashuvlar. insonga nisbatan biologizatorlik va sotsiologizatorlik kontseptsiyalari.) hayotning mazmuni va unda insonning vazifasi. (hayotda insonning vazifasi va uning mohiyati. hayotni tark etish bosqichlari: ijtimoiy, ruhiy, biologik o'lim, miyaning o'limi.) insonni falsafiy nuqtai nazardan o'rganishning zarurati. asosiy va qo'shimcha ...

This file contains 30 pages in PPTX format (291.3 KB). To download "inson falsafasi (falsafiy antropologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: inson falsafasi (falsafiy antro… PPTX 30 pages Free download Telegram