uyqu

PPTX 20 pages 4.9 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

uxlatuvchi moddalar.tutqanoqqa qarshi moddalar uxlatuvchi moddalar. talvasaga qarshi moddalar tayyorladi: usmonaliyeva shahruza tekshirdi: umarova madina erkinovna reja: 1)uxlatuvchi moddalar va ularning tasnifi 2)barbituratlar 3)tutqanoqqa qarshi moddalar uyqu uyqu — hayot uchun g'oyat zarur bo'lgan faol fiziologik jarayon. uyqu vaqtida es-hush yo'q oladi, qo'zg'aluvchanlik, reflektor faoliyat, mushaklar tarangligi pasayadi, miyada qon aylanishi, moddalar almashinuvi yaxshilanib boradi, nafas chuqurlashadi, tana harorati pasayadi. arap odam 5-7 kun uyqusiz qolsa, ruhiy va muhim a’zolarda o'zgarishlar paydo bo'ladi. hayvonlar 4-6 kun uyqusiz qolganda o'lim sodir bo'lishi mumkin. uyqu vaqtida miya ortiqcha axborotdan xoli bo'lib, xotira mexanizmlari, markaziy nerv sistemasining faolligi va energetik manbai tiklanadi. uyqusizlik uyqusizlikni davolashda uning sababini aniqlash kerak, chunki uyqusizlik ko'pincha kasallik belgisi bo'ladi, shuning uchun awal asosiy xastalikni davolash lozim. uyqu dorilari asabni tinchlantiradi. faqat uxlatuvchi modda sifatida qo'llanadigan moddalar markaziy nerv sistemasiga narkotik, tinchlantiruvchi ta’sir etadi, geterosiklik hamda alifatik birikmalar ana shunday moddalar qatoriga kiradi. geterosiklik moddalar geterosiklik moddalarga barbiturat …

2 / 20

obarbital, etaminal natriy, fenobarbital barbituratlaming uxlatuvchi ta’sir mexanizmi quyidagilardan iborat: moddalar retikulyar formatsiyaning miya po‘stlog‘iga bo'ladigan faollashtiruvchi ta’sirini kamaytirib, tinchlantiradi. miya po‘stlog‘iga yo'l olgan tonik impulslar yetib bormasdan, po'stloq faolligi susayadi, uyqu keladi. barbituratlar gamk faolligini oshirishi tufayli qo'zg'alish jarayonlari cheklanadi, faollovchi mediatorlar (serotonin, katexolaminlar)ning ajralishi kamayadi. barbituratlar barbituratlar og’iz orqali yuborilganda, oshqozon-ichakdan yaxshi so’riladi. bir qismi plazmadagi oqsillar bilan bir qator birikmalar hosil qiladi, birikmagan qismi miyaga o’tib, farmakologik ta’sir ko’rsatadi. jigarda barbituratlar biotransformatsiyaga uchraydi. masalan, jigari sog’lomlarda fenobarbital konsentratsiyasi 24 soatda 60-70%, gepatitga 7,5% kamayadi. ta’sir muddatining davomliligi bo'yicha barbituratlar 2 guruhga bo'linadi: o'rta (etaminal natriy), davomli (fenobarbital,barbital natriy) ta’sir etuvchi moddalar. o'rta ta’sir etuvchi moddalar jigarda o'zgarib boradi, bir qismi esa o'zgarmasdan buyrakdan chiqib ketadi. uzoq muddat ta ’sir etuvchi moddalar jigarda saqlanib zararsizlanadi, ko'p miqdorda o'zgarmasdan organizmdan (30-50%) chiqib ketadi. barbituratlar uyqudan keyin ertasiga salbiy ta’sirlar keltirib chiqaradi: bo'shashish, uyqubosish, ish qobiliyatining pasayishi kabi holatlar yuz …

3 / 20

'llanadi, ko'pincha fenobarbital talvasaga qarshi modda sifatida hamda jigar fermentlarini induktsiya qilish uchun giperbilirubinemiyada — gemolitik anemiyada qo'llanadi. nojo’ya ta’sirlari barbituratlar qo'llanganda allergik jarayonlar bo'lishi, bemor sarg'ayib ketishi (fenobarbital qo'llanganda), tana harorati ko'tarilishi mumkin. barbituratlar uxlatuvchi modda sifatida qo'llanganda uyqu davrlariga ta’sir ko'rsatib, «tez uyquga ketish» muddatini kamaytirishi mumkin, shu tufayli bu moddalar qo'llanishdan to'xtatilganda esa bir necha hafta ichida «tez uyquga ketish» muddati uzayishi mumkin. bu holat «qaytar» fenomen deb ataladi, ko'p tush ko’rish, «tez» paradoksal uyquga xos belgilar kuzatiladi. barbituratlar miqdori oshib ketganda (joniga qasd qilish uchun yoki bolalar bilmasdan ko'p ichib qo'yganda) o'tkir zaharlanish ro'y beradi. bunda markaziy nerv sistemasi falajlanib boradi, komatoz narkozning uchinchi davriga o'xshagan holat kelib chiqadi: es-hush yo'qoladi, reflektor faoliyat pasayib ketadi, uzunchoq miyada joylashgan nafas va qon tomir markazlari falajlanib boradi, qon bosimi pasayadi. qon bosimining pasayishi faqat markaziy nerv sistemasiga bo’lgan ta’sir bilan bog'liq emas, chunki barbituratlar katta miqdorda to‘g ‘ridan-to‘g‘ri …

4 / 20

eptiklar (bemegrid), kollaps holatida noradrenalin yuboriladi. alifatik qatorli uxlatuvchi moddalar alifatik qatorli uxlatuvchi moddalardan xloralgidrat, kuchli va davomli uxlatuvchi ta’sirga ega (8 soat), oshqozon-ichakdan yaxshiso'riladi, barbituratlardan fiarqi — uyqu davrlarini 0‘zgartirmaydi. moddaning tinchlantiruvchi, uxlatuvchi, talvasaga qarshi, narkoz paydo qiluvchi xususiyatlari ham bor. uxlatuvchi sifatida xloralgidrat hozir kam qo'llaniladi, chunki jigar; yurak, buyraklarga salbiy ta’sir ko'rsatadi, unga o'rganib qolish mumkin. xloralgidrat ko'proq talvasaga qarshi, ayniqsa, bolalarda tez uchraydigan talvasali holatda — spazmofiliyada qo'llaniladi. modda ichishga buyuriladi, ko‘proq to'g’ri ichakka yuboriladl bromizoval o'rtacha uxlatuvchi ta’sirga ega. benzodiapezin unumlari uxlatuvchi sifatida qo'llanadigan trankvilizatoriaming ko'pchiligi kimyoviy tuzilishiga ko'ra benzodiazepin unumlaridandir. ular asosan limbik sistemaga ta’sir ko'isatib, vahima, tashvish, bezovtalikni yo'qotadi, anksiolitik ta’sir ko'rsatadi, uxlatuvchi xususiyati keltirilgan anksiolitik ta’siri bilan bog'liq. benzodiazepin moddalari uxlatuvchi, anksiolitik, talvasaga qarshi hamda mushaklarni bo'shashtirish xususiyatlarga ega, moddalar etil spirti, narkotik analgetiklar bilan qo'llanganda ulaming ta’sirini va ta’sir muddatini oshiradi. ichishga buyuriladi, oshqozon- ichakdan yaxshi so'riladi- benzodiazepin unumlaridan uxlatuvchi modda …

5 / 20

a, vitamin yetishmovchiligi, katexolaminlar va serotonin almashinuvining o'zgarishiga olib keladi. talvasa holatlari dori moddalar bilan zaharlanganda, tutqanoq kasalligida ro'y beradi. talvasaga parkinsonizm holatlari ham kiradi, bunda mushaklar harakati kamayadi, bemor beixtiyor qaltiraydi. turli xil talvasalar bolalarda, kichik yoshdagj bolalarda kattalarga nisbatan 5-6 marta ko'proq uchraydi. ularda talvasa tana harorati oshganda, moddalar almashinuvi (uglevod, mineral) buzilganda, tana suvsizlanganda, tutqanoq va boshqalarda uchraydi. yosh bolalaming talvasaga moyilligi, ulaming markaziy nerv sistemasi mukammal rivojlanmaganidan, gematoensefalik to'siqning o'tkazuvchanligi oshiqroq bo'lganida, nerv to'qimalari yetarli miyelinizatsiya hamda gamk faolligi yetarli bo'lmaganidan kelib chiqadi. talvasaga qarshi moddalar 3 guruhga bo’linadi: 1. talvasa belgilariga qarab, ya’ni simptomatik davolash uchun qo'llaniladigan moddalar. 2. tutqanoqqa qarshi moddalar. 3. parkinsonizm holatida qo'llaniladigan moddalar. talvasa belgilari har xil sabablar (kasalliklar, zaharlanish) tufayli kelib chiqadi, bunday talvasa yuqorida aytilganidek, bolalarda ko'proq uchraydi, ular narkotik hamda uxlatuvchi moddalar yordamida davolanadi, markaziy nerv sistemasi bo'limlarida sinaptik o'tkazuvchanlikni kamaytiradi, miya po'stlog'ida motor sohalar faoliyatini hamda reflektor …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uyqu"

uxlatuvchi moddalar.tutqanoqqa qarshi moddalar uxlatuvchi moddalar. talvasaga qarshi moddalar tayyorladi: usmonaliyeva shahruza tekshirdi: umarova madina erkinovna reja: 1)uxlatuvchi moddalar va ularning tasnifi 2)barbituratlar 3)tutqanoqqa qarshi moddalar uyqu uyqu — hayot uchun g'oyat zarur bo'lgan faol fiziologik jarayon. uyqu vaqtida es-hush yo'q oladi, qo'zg'aluvchanlik, reflektor faoliyat, mushaklar tarangligi pasayadi, miyada qon aylanishi, moddalar almashinuvi yaxshilanib boradi, nafas chuqurlashadi, tana harorati pasayadi. arap odam 5-7 kun uyqusiz qolsa, ruhiy va muhim a’zolarda o'zgarishlar paydo bo'ladi. hayvonlar 4-6 kun uyqusiz qolganda o'lim sodir bo'lishi mumkin. uyqu vaqtida miya ortiqcha axborotdan xoli bo'lib, xotira mexanizmlari, markaziy nerv sistemasining faolligi va ...

This file contains 20 pages in PPTX format (4.9 MB). To download "uyqu", click the Telegram button on the left.

Tags: uyqu PPTX 20 pages Free download Telegram