didaktika – ta'lim nazariyasi

PPT 13 pages 639.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 639.0 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

слайд 1 didaktika – ta`lim nazariyasi didaktika (yun. didaktikos — o`rga-tuvchi, taʼlim beruvchi) — pedagogikaning tarmog`i. taʼlim nazariyasi bilan shug`ullanadi. "d." atamasi ilk bor yevropada 17-a.da o`qitish va taʼlim jarayoni haqida asarlar yaratgan olimlar tomonidan qo`llanila boshlagan. chex pedagogi ya. a. komenskiy o`zining "buyuk didaktika" asari (1657)da bolalar va o`smirlarni maʼlumotli qilish va ularga taʼlim berishning didaktik jihatlarini ishlab chikdi. nemis pedagogi a. disterveg o`zining "nemis o`qituvchilarini maʼlumotli qilishga rahbarlik" (1834—35) asarida d.ning ped.da taʼlim nazariyasini bayon etuvchi alohida qism ekanligini taʼkidlagan. shundan keyin d.ga taʼlim nazariyasi haqidagi fan sifatida qarash keng yoyildi. 19-a.ning oxiri va 20-a. hoz. zamon ped.sida d.ga taʼlim va maʼrifat berish nazariyasi bilan shug`ullanadigan alohida soha sifatida qaraladi. taʼlim mazmunini aniklash, taʼlim jarayoni qonuniyatlarini ochish hamda o`qitishning eng samarador usul va yo`llarini topish d.ning asosiy muammolaridir. d.ning mohiyatini belgilash, yo`nalishini aniqlashda falsafiy-nazariy asosning o`rni katta. uzoq vaqt mobaynida marksizm-leninizm d.ning taraqqiyot yo`nalishini belgilab beruvchi metodologik asos …

2 / 13

ganligini ko`rsatishi bilan diqqatga sazovordir. d. umumiy psixologiya, o`qitish psixologiyasi hamda bilish nazariyasi bilan uzviy bog`liq. bu fanlarning har biri bolaning bilish faoliyati va uni amalga oshirilish jarayoni to`g`risida alohida bilim beradi. taʼlim mazmuni va usullarini belgilash borasida ham mazkur aloqadorlik katta ahamiyatga ega. d. har qanday alohida predmetni o`qitish va uning mazmunini tayin etish qonuniyatlarini aniqlaydigan fan sifatida taʼlim va maʼrifat ishlarini samarali tashkil etishning umumiy usullarini belgilab berishi lozim. ayni vaqtda, alohida predmetlarni o`qitish metodikasi maktab amaliyotining aniq tajribalaridan kelib chiqqanligi uchun d.ning tamoyillari taʼlim jarayonida uchraydigan har xil favqulodda hodisalarning o`ziga xosligini hisobga olgan holda tuziladi. o`zbek milliy ped.si tarixida ham d.ning asosiy xususiyatlarini aks ettirishga bag`ishlangan ko`pgina tadqiqotlar mavjud. garchi turkiy mutafakkirlarning asarlarida d. hozirgi nom bilan atalmagan bo`lsada, lekin ular taʼlim jarayonining qonuniyatlarini belgilashi, uni tashkil etishning yo`l-yo`riqlarini ko`rsatishi jihatidan beqiyos ahamiyatga ega. forobiy, beruniy, ibn sino, ahmad alfarg`oniy, marg`inoniy, davoniy, alisher navoiy, munis singari …

3 / 13

akati, xususan, munavvarqori abdurashidxonov, abduqodir shu kuriy, a. ibodiyev, m. behbudiy, a. avloniy, s. saidazizov, r. yusufbekov kabi maʼrifatparvar-pedagoglarning faoliyati alohida muhim bosqich bo`ldi. 20-a. boshlarida vujudga kelgan jadidchilik turkiy xalqlarning kad. shonu shuxratini tiklash uchun uni maʼrifatli qilishdan o`zga yo`l yo`kligini to`g`ri belgiladi. jahon ped. sining eng so`nggi yutuklaridan xabardor bo`lgan, ayni vaqtda taʼlimni tashkil etishda ko`p asrlik milliy tajribalarni hisobga olgan, d.ning metodologik asosi sifatida islomiy eʼtiqodni belgilagan jadidlar o`qi-tish borasida yuksak natijalarga erishdilar. jadid mutafakkirlar taʼlimni uyushtirishning amaliy jihatlari b-ngina shug`ullanib qolmay, uning nazariy masalalarini ham tadqiq etganliklari diqqatga sazovordir. jadidlarning didaktik karashlari ularning ko`plab pedagogik asarlari, darelik va qo`llanmalarida aks etgan. turkistonda okt. to`ntarishi tufayli qaror topgan sho`rolar zamonida d. avtoritar ped.ning bir tarmog`i sifatida deyarli hamisha tarbiyaga qarshi qo`yib kelindi. milliy tajribalarga tayanmagan, taʼlim jarayonining mazmunini yangilashga qobil bo`lmagan, maktab d.sini mafkura zug`umidan xalos eta olmagan sotsialistok ped. uning tashqi jihatlarini pardozlab, yaltiratib ko`rsatishga alohida …

4 / 13

osiy kadriyat ekanligini anglatadi. bunda o`quvchi shaxsini shakllantirishga ustuvor o`rin beriladi. taʼlimning insonparvarlashuvi tamoyili o`zbek d.sining asosiy talablaridan bo`lib, taʼlim mazmo`nini belgilash va pedagogik amaliyotni tashkil etishda shaxs maʼnaviyatini shakllantirishga yo`naltirilgan o`quv fanlariga ustuvor ahamiyat berilishini kuzda tutadi. estetik, badiiy turkumdagi predmetlarni o`qitishga alohida eʼtibor qaratish yo`li bilan bolalarning hissiyotini shakllantirishga erishish, ularda iroda xususiyatlarini tarkib toptirish muhimdir. o`quvchi maʼnaviyati bilan uning o`zlashtirishi o`rtasida uzviy aloqa borligi zamonaviy psixologiya fani tomonidan asoslab berilgan. bu holatni hisobga olmay ish ko`rgan ped. muvaffaqiyatsizlikka mahkumdir. milliy d. taraqqiyotini taʼminlaydigan tamoyillardan yana biri taʼlimning yaxlitligidir. dunyodagi narsa-hodisalar yaxlit va bir-biridan ajralmagan holda mavjud ekan, uni urganish ham imkon qadar yaxlit tarzda amalga oshirilishi kerak. www.arxiv.uz www.arxiv.uz taʼlim jarayonida o`quv predmetlari miqdorini ko`paytirish emas, balki olamni bilish vositasi bo`lmish o`quv fanlarini imkon qadar umumlashtirish yo`lidan borish lozim. shuning uchun ham mustaqil o`zbekistonning yangilangan o`quv rejalarida taʼlimning asosiy yetti tarmog`i belgilangan bo`lib, o`quv fanlari mikdorini zaruratga …

5 / 13

o`zbek d.sining asosiy tamoyillaridan sanaladi. komil shaxsni tarbiyalash har qanday taʼlim muassasasining asosiy vazifasiga aylandi. maʼnaviyatni shakllantirish maksad darajasiga ko`tarilgan sharoitda tarbiyaga ustuvor maqom berilishi tabiiydir. milliy d. o`quvchilarni taʼlim jarayonining ishtirokchilarigina emas, balki ijrochilari deb qarashni ham ko`zda tutadi. taʼlim o`quvchilarning ichki ehtiyojiga aylanmasa, ular bu jarayonda faol ishtirok etmasalar, hech qanday ijobiy samaraga erishib bo`lmaydi. d. taʼlim usullari muammosini ham qamrab oladi. o`qituvchi biror predmet bo`yicha o`quvchilarning tizimli bilim olishini taʼminlash maqsadi sari intilar ekan, maʼlum ishlarning bajarilish namunasini ko`rsatadi. ayni vaqtda, u taʼlimning barcha bosqichlarida uquvchining faolligi va mustaqilligini taʼminlaydi. o`quvchilar o`qituvchi rahbarligida tajriba va kuzatuvlari asosida yangi bilimlarni o`zlashtiradi. ularga chuqur va musta

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika – ta'lim nazariyasi"

слайд 1 didaktika – ta`lim nazariyasi didaktika (yun. didaktikos — o`rga-tuvchi, taʼlim beruvchi) — pedagogikaning tarmog`i. taʼlim nazariyasi bilan shug`ullanadi. "d." atamasi ilk bor yevropada 17-a.da o`qitish va taʼlim jarayoni haqida asarlar yaratgan olimlar tomonidan qo`llanila boshlagan. chex pedagogi ya. a. komenskiy o`zining "buyuk didaktika" asari (1657)da bolalar va o`smirlarni maʼlumotli qilish va ularga taʼlim berishning didaktik jihatlarini ishlab chikdi. nemis pedagogi a. disterveg o`zining "nemis o`qituvchilarini maʼlumotli qilishga rahbarlik" (1834—35) asarida d.ning ped.da taʼlim nazariyasini bayon etuvchi alohida qism ekanligini taʼkidlagan. shundan keyin d.ga taʼlim nazariyasi haqidagi fan sifatida qarash keng yoyildi. 19-a.ning oxiri va 20-a. hoz. zamon ped.sida d.ga ta...

This file contains 13 pages in PPT format (639.0 KB). To download "didaktika – ta'lim nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika – ta'lim nazariyasi PPT 13 pages Free download Telegram