didaktika-ta'lim nazariyasi

DOCX 46 pages 361.6 KB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 361.6 KB

File type DOCX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

4-ma’ruza: didaktika-ta'lim nazariyasi. pedagogik jarayon. ta'lim tamoyillari va qoidalari. ta'lim shakllari, metodlari va vositalari tasnifi. (2 soat) 1. didaktikaning predmeti va vazifalari. 2. sharq va g‘arb mutafakkirlarining didaktik g‘oyalari. 3. didaktikaning asosiy kategoriyalari. 4. ta'lim paradigmalari, prinsiplari, pedagog olimlarni bilishning asosiy qonuniyatlariga doir fikrlari, o‘qitishning etakchi qoidalari. 5. ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsiplari, ta'limning amaliyot bilan bog‘liqligi prinsipi, ta'limda onglilik va faollik prinsipi, ko‘rsatmalilik prinsipi, tushunarlilik prinsipi, mustahkamlilik prinsipi, o‘qitishda individual yondashish prinsipi. 6. pedagogik jarayon mohiyati. 7. ta'lim metodlari, shakllari va vositalari. o‘qitishning og‘zaki metodlari. o‘qitishning amaliy metodlari. o‘qitishning induktiv va deduktiv metodlari. 8. o‘zlashtirishning reproduktiv bosqichidan produktiv ta'limga o‘tish bosqichlari. ta'lim vositalari. 9. ta'lim sifatini nazorat qilish va uning turlari. nazoratning test shakli va uch darajali test topshiriqlarini ishlab chiqish qonuniyatlari. 10. dars-ta'limning asosiy shakli sifatida. zamonaviy dars tipologiyasi. dars tavsifi. 11. darsni tashkil etishga qo‘yiladigan didaktik talablar. darsning o‘quv maqsadlari. dars jarayonining bosqichlari. 12. zamonaviy dars tiplari …

2 / 46

amiyatga ega bo'lgan. ta'lim tasodifiy, intuitiv xususiyatga ega bo’lganda ham va asosan tasodifan axborotlarni berish hamda taqlid qilishdan iborat bo'lganda ham shunday bo'lgan; keyinchalik ham, ta'lim maqsadga muvofiq muntazam va rejalashtirilgan jarayonga aylanganda, maktab paydo bo'lganida ham shunday bo'lgan. biroq uzoq vaqt davomida ta'limni nazariy tahlil qilish va o'rganish ishlari olib borilmadi, shuning uchun o'z nazariyasiga ega bo'lmadi. faqatgina xvii asr bu sohada muhim o'zgarishlar olib keldi: aynan o'sha paytda ta'lim alohida nom oldi va tarixda birinchi didaktik faoliyatning ilmiy asoslangan tizimiga asos solindi. didaktika (ta'lim nazariyasi: yunoncha «didaktikos» «o'rgatuvchi», «didasko» esa - «o'rganuvchi» ma'nosini bildiradi) ta'limning nazariy jihatlari (ta'lim jarayonining mohiyati, tamoyillari, qonuniyatlari, o'qituvchi va o'quvchi faoliyati mazmuni, ta'lim maqsadi, shakl, metod, vositalari, natijasi, ta'lim jarayonini takomillashtirish yo'llari va hokazo muammolar)ni o'rganuvchi fan. iv-v-asrlarda yunoniston maktablarida «didaskal» deb atalgan o’qituvchilar mashg’ulot olib borar edilar (men o’qitaman degan ma’nodagi «didasko» so’zidan, keyinroq «didaktika» ta’lim nazariyasi kelib chiqqan). bu tushunchani buyuk …

3 / 46

va tamoyillari, shakl, metod va vositalarini ilmiy asoslab beruvchi ta’lim nazariyasi, pedagogikaning alohida sohasi. bu atamani nemis pedagogi v.ratke (1571-1635) fanga kiritgan, deb hisoblanadi. didaktika nomi ostida fanni nazariy va metodologik asoslarini tadqiq qiladigan ilmiy fanni tushundi. didaktikaning fundamental ilmiy asoslari ilk bor ya.a.komenskiy tomonidan ishlab chiqilgan. 1657-yilda u chex tilida «buyuk didaktika» asarini yozdi. didaktikani komenskiy «hammani hamma narsaga o’rgatish san’ati» deb tushuntirdi. «didaktika» atamasi ilk bor nemis pedagogi volfgang ratkening «didaktika yoki ta’lim san’ati» (1613-yil) deb nomlangan ma’ruzasida qo’llanilgan. didaktika ilmiy bilimlar tizimi sifatida birinchi marta chex pedagogi yan amos komenskiyning «buyuk didaktika» (1657-yil) asarida ochib berilgan. didaktikada ta’limni tashkil etishning umumiy masalalari, o’qitish jarayonining mohiyati, ta’limning mazmuni, o’qitish qonuniyatlari, o’qitish tamoyillari, metodlari, uning tashkiliy shakllari yoritiladi. didaktika “nimaga o‘qitish?”, “nimani o‘qitish?” “qanday o‘qitish?” “qayerda o‘qitish” kabi savollarga javob izlaydi. didaktikaning ob’yekti – o’sib kelayotgan avlodga ijtimoiy tajribalarni, milliy va umuminsoniy madaniyatni tarkib toptirishga yo’naltirilgan faoliyatning asosiu turi …

4 / 46

chasi o’qituvchining ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi vazifalarini amalga oshirishida o’z aksini topmog’i lozim. ana shu asosdan kelib chiqib aytish mumkinki, ta’lim jarayonida o’qituvchi o’quvchilariga qo’lga kiritilgan bilimlarni o’rgatadi. o’quv faoliyatida ularni ko’nikma va malakalar bilan qurollantiradi. shu bilan bir paytda u o’quvchilarda dunyoqarash va axloq normalarini hosil qiladi, qiziqish va qobiliyatlarni shaklantiradi, ularning bilish faolligini oshiradi. o’qituvchining faoliyati o’quvchi shaxsining maqsadga muvofiq shakllanishiga katta imkoniyatlar ochib beradi. yanada aniq qilib aytsak, butun o’quv jarayonini rejalashtiradi, ushbu jarayonda o’quvchilar bilan birgalikdagi faoliyatni tashkil etadi. o’quvchilarga qiyinchiliklarni yengib o’tishda yordam beradi hamda ularning bilimlarini va butun ta’lim jarayonini tashxis qiladi. o’z navbatida o’quvchilarning faoliyati o’quv jarayonida o’rganishga, bilim, ko’nikma hamda malakalarni egallashga, o’zini jamiyatga foydali faoliyatga tayyorlashga yo’naltiradi. ta’lim jarayonida o’quvchilarning faoliyati ko’p qirrali yo’nalgan harakatni ifodalaydi va bu harakat bilishga doir vazifalarni hal qilishda ularga katta yordam beradi. didaktika va metodika mustahkam aloqa va o’zaro bog’liqlikda joylashadi. didaktika o’qitishning umumiy qonuniyatlarini o’rganadi. …

5 / 46

u yoki bu fanlarni o'rganish va ta'lim berishning nazariy asoslarini belgilaydi. har bir o'qituvchi didaktika asoslarini puxta bilishi va ularga tayangan holda faoliyatni tashkil etishi zarur. didaktika predmetini aniqlash bo'yicha turli qarashlar ilgari surilgan. qarashlarning turlicha bo'lishi didaktikaning metodologik kategoriyalarini aniq ajratilmaganligi bilan bog’liq. ko'pchilik olimlar ta'lim obyekti deb o'qitish jarayonining maqsadi, mazmuni, qonuniyatlari, metodlari va tamoyillarini ko'rsatadilar. didaktika ta'limni ijtimoiy tajriba berish vositasi sifatida e'tirof etadi. ta'lim yordamida yoshlarni hayotga tayyorlash amalga oshiriladi. ta'limiy faoliyatni tashkil etishda o'qituvchi - o'quvchi, o'quvchi - o'quv materiali, o'quvchi - boshqa o'quvchilar o'rtasidagi munosabatlar yuzaga keladi. pedagogik adabiyotlarda ulardan qaysi biri didaktika uchun asosiy hisoblanishi kerakligi borasida ham turli fikrlar keltiriladi hamda o'quvchining o'quv materialiga bo'lgan munosabati, ya'ni, bilimlarni o'rganish munosabatini asosiy deb e'tirof etuvchi qarashlar soni nisbatan ko'p. darhaqiqat, o'qish, o'rganish ta'lim jarayonining ajralmas xususiyatidir. ta'limga psixologiya nuqtayi nazaridan yondashilsa, ushbu munosabatning ustuvorligiga shubha qolmaydi. biroq, ta'limga pedagogik, ya'ni, ijtimoiy tajribani berish, …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika-ta'lim nazariyasi"

4-ma’ruza: didaktika-ta'lim nazariyasi. pedagogik jarayon. ta'lim tamoyillari va qoidalari. ta'lim shakllari, metodlari va vositalari tasnifi. (2 soat) 1. didaktikaning predmeti va vazifalari. 2. sharq va g‘arb mutafakkirlarining didaktik g‘oyalari. 3. didaktikaning asosiy kategoriyalari. 4. ta'lim paradigmalari, prinsiplari, pedagog olimlarni bilishning asosiy qonuniyatlariga doir fikrlari, o‘qitishning etakchi qoidalari. 5. ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsiplari, ta'limning amaliyot bilan bog‘liqligi prinsipi, ta'limda onglilik va faollik prinsipi, ko‘rsatmalilik prinsipi, tushunarlilik prinsipi, mustahkamlilik prinsipi, o‘qitishda individual yondashish prinsipi. 6. pedagogik jarayon mohiyati. 7. ta'lim metodlari, shakllari va vositalari. o‘qitishning og‘zaki metodlari. o‘qitishni...

This file contains 46 pages in DOCX format (361.6 KB). To download "didaktika-ta'lim nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika-ta'lim nazariyasi DOCX 46 pages Free download Telegram