"минерал ўғитлар тузлар технологияси" фанидан ўқув қўлланма

DOC 216 стр. 4,5 МБ Бесплатная загрузка

216 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,5 МБ

Тип файла DOC

Страницы 216

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 216

узбекистон республикаси олий ва урта махсус таълим вазирлиги ўзбекистон республикаси олий ва ўрта маҳсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «кимёвий технология» кафедраси "минерал ўғитлар технологияси" фанидан ўқув қўлланма фарғона – техника – 2007 ўзбекистон республикаси олий ва ўрта маҳсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «кимёвий технология» кафедраси "минерал ўғитлар технологияси" фарпи услубий кенгаши тамонидан тасдиқланган (----------- йил -------------- №__ сонли йиғилиш баёни). фарғона – 2007 ушбу муаммоли маърузалар матни «минерал ўғитлар, тузлар технологияси» фанидан в 5522700 «кимёвий технология ва биотехнология» йўналиши учун олий касбий таълимнинг давлат стандарти талаблари асосида тузилган бўлиб, унинг мазмуни ва хажми ушбу йўналиш бўйича тасдиқланган ўқув режа ва фаннинг дастурига мос келади. муаммоли маъруза матнлари ушбу йўналиш бўйича таълим олаётган талабалар учун 30 соатга мўғжалланган бўлиб, талабаларни маъруза машғулотларида олган назарий билимларини мустаҳкамлашга, уларни мустақил ишлашга кўникмаларини ҳосил қилишга ҳизмат қилади. бу фан талабаларга минерал ўғитлар ва тузларнинг турлари, уларнинг физик-кимёвий хоссалари, олиниш усуллари, ишлаб чиқариш …

2 / 216

рат. матнда минерал ўғитларнинг турлари, қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти, ҳосилдорликни ривожланишидаги роли баён қилинган. фосфор ўғитларидан оддий ва қўш суперфосфатлар ишлаб чиқариш технологияси, ишлаб чиқариш усуллари ва технологик режимлари билан баён қилинган. азот ўғитларидан аммонийли селитра, карбамид, аммоний сульфат, аммоний хлорид, натрий нитрат ва бошқа ўғитлар ҳақида кенг маълумотлар берилган. мураккаб ўғитлардан калий нитрат, аммофос ишлаб чиқариш усулига батафсил тўхталган. ўғитлар ишлаб чиқаришнинг назарий асослари билан бир қаторда уларни ишлаб чиқариш асосий қурилмалари ҳақида ҳам маълумотлар берилган. талабаларнинг назарий билимларини мустаҳкамлаш мақсадида ҳар бир мавзулар ниҳоясида назорат саволлари ва фойдаланилган адабиётлар мажмуаси келтирилган. мазкур матн шу хил муаммоли маърузалар чоп этишдаги дастлабки ишлардан бири бўлгани учун ундаги технология ва баён этилган материаллар камчиликлардан ҳоли деб бўлмайди. шунинг учун муаллифлар матнлар ҳақидаги барча фикр ва мулоҳазаларни зўр самимият ҳамда миннатдорчилик билан қабул қиладилар. минерал ўғитларнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти ўсимликлар ҳаётида ўғитларни аҳамияти жуда каттадир. улар ҳосилдорликни оширибгина қолмай, балки маҳсулотнинг сифатини ҳам …

3 / 216

гектарига 11–12 ц минерал ўғитлар ишлатиш ҳисобига бу кўрсаткич 25–28 ц/га ни ташкил этади. ўзбекистонда минерал ўғитлардан фойдаланиш кўрсаткичлари (республика лойиҳа қидирув агрокимё станцияси, 1998 й) 2 - жадвал йиллар пахта ҳосили, ц/га азотли ўғитлар фосфорли ўғитлар калийли ўғитлар жами, т ғўзага, кг/га жами, т ғўзага, кг/га жами, т ғўзага, кг/га 1985 1988 1992 1997 27,0 26,2 24,8 22,6 680,1 743,4 580,3 661,8 242,0 247,0 233,0 243,0 300,0 442,3 329,1 192,7 101,0 132,0 121,0 71,0 185,1 220,2 109,5 95,7 69,0 73,0 50,0 42,0 ҳозирги кунда экинлардан олинадиган ҳосилнинг қариб ярми (баъзи ҳолларда 60 - 70%) минерал ўғитлар ҳисобига олинади. аскарият экинларда ўғит қўллаш билан боғлиқ 1 сўмлик сарф - харажат 2 - 3 сўм бўлиб ҳосил билан қайтади, ғўзани ўғитлашда эса бу кўрсаткич 8 - 9 сўмни ташкил этади. ўғитлардан олинадиган иқтисодий самара тупроқ - иқлим шароитлари, ўғитларни меъёри, муддати ва юксак агротехника тадбирлари асосида қўллаш билан узвий боғлиқ. 1980 …

4 / 216

густида ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг “қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришида агрокимё хизмати кўрсатишни такомиллаштириш чора - тадбирлари тўғрисида” ги қарори ҳам деҳқончиликни кимёлаштиришни кучайтиришда муҳим қадам бўлди. ҳозирги кунда республикамиздаги йирик ишлаб чиқариш заводлари қишлоқ хўжалиги учун зарур бўлган минерал ўғитлар билан деярли таъминлай олади. булар жумласига, чирчиқ, олмалиқ, навоий, самарқанд, қўқон, фарғона каби йирик ишлаб чиқариш заводларини мисол қилиб олишимиз мумкин. ҳозирги кунда ер унумдор қатламининг фақат 10 % гина қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш учун фойдаланилмоқда. тубдан ўсиб бораётган аҳоли сони ва унинг эътиёжи эса ердан юқори даражада фойдаланишни талаб қилади. бу эътиёжларни қондиришда инсон дастлаб фақат табиий органик ўғитлардан фойдаланган бўлса, ҳозирги фойдаланилаётган органо - минерал ўғитлар ассортименти минглаб турлидир. ўғит - бу ўсимлик озуқланиши ва уни тупроқ унумдорлигини оширувчи органик ва минерал моддалардир. деярли барча минерал ўғитлар ноорганик тузлардан ва ҳаво азотидан олинади. буларга суперфосфатлар, калийли тузлар, аммоний сульфат, нитрат ва фосфатлар мисол бўла олади. ўсимликларни ривожланишида азотли, …

5 / 216

арур бўлган озуқа оқсилига айлантириб беради. оқсил - протоплазма ва хужайра ядросининг асосини ташкил қилиб шунингдек, у ҳаводаги углерод (iv)-оксидини қуёш энергияси ёрдамида ўзлаштириб беришга ёрдам берувчи ўсимлик хлорофиллини таркибига киради. умумий қилиб айтганда ўсимликлар ҳаётида азотли органик бирикмалар ҳосил бўлиши ва парчаланишининг мураккаб занжири аммиакдан бошланиб аммиакдан тугайди. шу боис академик д.н. прянишников “...аммиак ўсимликларда азот моддалари алмашинувининг альфаси ҳам омегаси ҳамдир” деган эди. демак, ўсимликларнинг ривожланишида азот озуқа элементларининг аҳамияти беқиёсдир. агар ўсимликларда азот танқислиги кузатилса, ўсиш кескин секинлашади. барглари майдалашиб, оч яшил тус олади, анча эрта сарғаяди. пояси ингичка тортиб, яхши шохламайди. ҳосил органларининг шаклланиши, ривожланиши ва дон олиши ёмонлашади. азот билан меъёрида озиқлантирилган ўсимликларда оқсил моддалар жадал синтезланади, ўсимликнинг ўсиши ва ҳаёт фаолияти кучаяди, баргларнинг қариши секинлашади, бақувват поя ва тўқ яшил тусдаги барглар шаклланади, ўсиш, шохланиш ҳамда ҳосил органларининг ривожланиши яхшиланади. натижада ҳосил ва унинг таркибидаги оқсил миқдори кўпаяди. лекин ўсиш даврида бир тамонлама, фақат …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 216 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""минерал ўғитлар тузлар технологияси" фанидан ўқув қўлланма"

узбекистон республикаси олий ва урта махсус таълим вазирлиги ўзбекистон республикаси олий ва ўрта маҳсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «кимёвий технология» кафедраси "минерал ўғитлар технологияси" фанидан ўқув қўлланма фарғона – техника – 2007 ўзбекистон республикаси олий ва ўрта маҳсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «кимёвий технология» кафедраси "минерал ўғитлар технологияси" фарпи услубий кенгаши тамонидан тасдиқланган (----------- йил -------------- №__ сонли йиғилиш баёни). фарғона – 2007 ушбу муаммоли маърузалар матни «минерал ўғитлар, тузлар технологияси» фанидан в 5522700 «кимёвий технология ва биотехнология» йўналиши учун олий касбий таълимнинг давлат стандарти талаблари асосида тузилган бўлиб, унинг мазмуни ва хажми ушбу йўналиш бўйича тасдиқланга...

Этот файл содержит 216 стр. в формате DOC (4,5 МБ). Чтобы скачать ""минерал ўғитлар тузлар технологияси" фанидан ўқув қўлланма", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "минерал ўғитлар тузлар техноло… DOC 216 стр. Бесплатная загрузка Telegram