ўрта осиё ўндаликлари

PPT 29 pages 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди. маъруза режа: xiii аср бошларида ўрта осиёда ижтимоий-сиёсий вазият. ўрта осиёнинг мўғиллар томонидан босиб олиниши. муғиллар зулмига қарши халқ озодлик курашлари. мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди. каримов и. а. тарихий хотирасиз келажак йўқ т.: «ўзбекистон», 1998 й. каримов и.а. биздан озод ва обод ватан қолсин. т.2. т.: «ўзбекистон», 1996 й. каримов и.а. ватан саждагоҳ каби муқаддасдир. т.3. т.: «ўзбекистон», 1996 й. азамат зиё. ўзбек давлатчилиги тарихи. т.: «шарқ», 2000 й. мустақиллик изоҳли илмий-оммабоп луғат. т.: «шарқ», 1998й. р.муртазаева ва бошқалар. ўзбекистон тарихи «дарслик»2003 й. муртазаева р.х., дорошенко т.и и др. история узбекистана. электронный учебник для вузов. – ташкент. 2010. муртазаева р.х. ва бошқалар. ўзбекистон тарихи. ўқув қўлланма. –т.: академия, 2010. усмонов қ, содиқов м, обломуродов н. ўзбекистон тарихи. i қисм. ўқув қўлланма. т.: «мерос», 2002 й. адабиётлар рўйхати mo’g’ullar davlati 1206-1370 poytaxti: qoraqurum hududi:mo’g’uliston,shimoliy xitoy,o’rta osiyo, janubiy sibir, kavkazning …
2 / 29
нг таркибий қисми сифатида уларнинг бир уруғидан алоҳида, мохе (мўғул) қабиласи вужудга келган дейилади темучин (1155-1227) (мўғулча, темир устаси)-кучли ва тадбиркор, айёр саркарда бўлиб, пароканда қабилаларни турли йўллар билан ўз қўли остида мустаҳкам бирлаштирган шахс эди мўғуллар ҳақида жуда кўплаб маълумотлар мавжуд бўлиб, улар мену (менва) номи остида хитойнинг тан сулоласи (618-908) солномасида илк бора тилга олинади темучин 1206 йили мўғулларнинг умум қурултойи (қурултой ҳалқ хоҳиши деган маънони англатган) ни чақиради. қурултойда у олий мўғул ҳукмдори-хон деб тантанали эълон қилиниб, унга бош шаман теб-тангрий "чингизхон" деган фахрий ном беради. чингиз сўзи тарихчи рашидиддиннинг ёзишича, кучли, буюк деган маънони англатади темучин 1203 йили керайитларнинг хони ўнгхонни мағлуб этиб, қўнғирот ва найманлар устидан ўз ҳукмронлигини ўрнатди ҳукмдор (хон) "ясоқ"қа қатъий риоя этиши хусусида қасамёд қилиши ва унга амал қилиш, амал қилмагудек бўлса, хонни умрбод қамаш мумкин бўлади; чингизхон мўғуллар орасида диний адоват келиб чиқмаслиги учун барчага тўла диний эркинлик беради. руҳонийлар солиқдан …
3 / 29
ига чингизхон доимо юқори баҳо берган эди. шу билан бирга улардан кўпинча айғоқчилар сифатида ҳам фойдаланар эди маданий жиҳатдан анча қолоқ мўғуллар кўп жиҳатдан уйғур ва мусулмон аҳли тажрибасидан кенг фойдаланишди. чингизхон давлати ғарбда қипчоқ чўллари, қорахитойларнинг кўчманчи ғарбий ляо (си ляо) ва хоразмшоҳ-ануштегинийлар давлати билан чегарадош эди. шубҳасиз унинг ғарбдаги энг йирик ва кучли қўшниси ҳамда рақиби буюк хоразмшоҳ-ануштегинийлар давлати (1097-1231) эди у 1203-йили ғур давлатини, 1204-йили ҳиротни, 1207-йили бухорони қўлга киритади. муҳаммад хоразмшоҳнинг қорахитойлар билан биринчи жангги 1207 йили муваффақиятсиз якун топган эди 1210 йили сентабр ойида сирдарё бўйидаги иламиш даштида қорахитойлар билан бўлган ҳал қилувчи жангда эса қорахитойлар тўлиқ мағлубиятга учраб, уларнинг лашкарбошчиси таянгу ўлдирилади. моварауннаҳр буткул хоразмшоҳ қўлига ўтиб, ҳамма жойларда садоқатли кишилар ҳоким этиб тайинландилар султон қутбиддин муҳаммад оловиддин хоразмшоҳ (муҳаммад хоразмшоҳ) (1200-1220) даврига келиб мамлакатнинг ҳудудлари беҳад кенгая бошлади. мовароуннаҳр, хуросон, мозандарон, кирмон, ироқи ажам, озарбайжон, сеистон, ғазна, балх, қандаҳор ўлкаларини олган эди хоразмшоҳ-ануштегинийлар …
4 / 29
йиб, сара моллар билан хуржунларни тўлдирган эди араб тарихчиси ибн ал-асир, ан-насавийларнинг ёзишича, хоразмшоҳ ижозати билан бу карвонларни талашга буйруқ бериб, карвон аъзоларини жосусликда айблайди ва уларни қириб ташлайди. талаб олинган моллар самарқанд ва бухоро савдогарлари ўртасида тақсимланиб, хоразмшоҳ ушбу савдо моллари пулини ўзига олади. баъзи тарихий манбаларда эса, иналхон гарчи карвонни тўхтатиш буйруғини олган бўлса ҳам, ўз ҳолича уни қириб ташлаган деб ҳам айтилади. нима бўлганда ҳам, хоразмшоҳлар қўпол сиёсий хатога йўл қўйиб, элчиларни қирғин-барот қилдирадилар 1218-йили, чингизхон султон муҳаммадга ўз миннатдорчилигини изҳор этиш ва ўзаро шартнома тузиш мақсадида катта савдо ва элчилар карвонини жўнатади. улкан савдо карвони 450 та мусулмон савдогари ва 500 та туяга ортилган қимматбаҳо моллардан иборат эди мусулмонларни доимо таъқиб этиб келган кучлукка қарши бош кўтарган шарқий туркистон ислом аҳли жебени найманлар зулмидан озод этувчи «халоскор» деб қабул қилди. зеро, жебе мусулмонлар учун дин эркинлиги кафолатланишини эълон қилиб, мўғуллар ҳукмронлигини мустаҳкамлаган эди. шундай қилиб мўғуллар …
5 / 29
а ўтишни маъқул деб топди жами 450 тага яқин шаҳар (қалъа) ва вилоятлардан иборат бўлмиш давлатда қўшин катта жангга кириб ватан шарафини ҳимоя қилиш ўрнига шаҳар ва қалъаларга бўлиб ташланди баъзи марказий шаҳарлар, жумладан бухоро ва самарқанд мудофаасини мустаҳкамлаш зарур деган фикрга келинди, холос. аммо бу мудофаа ҳам яхши ташкил этилмади лекин хоразмшоҳ ўз саркардаларига, айниқса қипчоқ ҳарбийларига ишончсизлик билан қарар, катта қўшинни бир жойга тўплашдан, қўшин йиғилганда эса ўзини тахтдан ағдариб ташлашлари мумкин эканлигидан чўчир эди. бу кучлар ёзни иртиш дарёси бўйида ўтказиб, сентабр ойида чегарадан ўтади чингизхонга уйғур эдиқути (хони) баурчак, қарлуқлар хони арслонхон ва олмалиқ ҳукмдори сиғноқтегинлар ҳам ўз қўшини билан келиб қўшилдилар чингизхон 1219-йили ўз ўғиллари бошлиқ 200 мингга яқин асосий ҳарбий кучлари билан анчадан бери пухта тайёрланган хоразмшоҳ-ануштегинийлар давлати устига ҳарбий юришни бошлади чиғатой ва ўқтой қўшиннинг бир қисми билан ўтрорни қамал этиб, эгаллаш учун қолдирилди иккинчи қисм эса жўчи бошчилигида сирдарёнинг юқори оқимидаги жанд, …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ўрта осиё ўндаликлари"

мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди. маъруза режа: xiii аср бошларида ўрта осиёда ижтимоий-сиёсий вазият. ўрта осиёнинг мўғиллар томонидан босиб олиниши. муғиллар зулмига қарши халқ озодлик курашлари. мўғиллар истилоси ва зулмига қарши кураш. жалолиддин мангуберди. каримов и. а. тарихий хотирасиз келажак йўқ т.: «ўзбекистон», 1998 й. каримов и.а. биздан озод ва обод ватан қолсин. т.2. т.: «ўзбекистон», 1996 й. каримов и.а. ватан саждагоҳ каби муқаддасдир. т.3. т.: «ўзбекистон», 1996 й. азамат зиё. ўзбек давлатчилиги тарихи. т.: «шарқ», 2000 й. мустақиллик изоҳли илмий-оммабоп луғат. т.: «шарқ», 1998й. р.муртазаева ва бошқалар. ўзбекистон тарихи «дарслик»2003 й. муртазаева р.х., дорошенко т.и и др. история узбекистана. электронный учебник для вузов. – ташкент. 20...

This file contains 29 pages in PPT format (1.3 MB). To download "ўрта осиё ўндаликлари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўрта осиё ўндаликлари PPT 29 pages Free download Telegram