ўрта осиё худудларидаги тўртламчи давр ёткизикларининг хосил бўлиши

DOC 50.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350569270_16757.doc ўрта осиё ҳудудларидаги тўртламчи давр ётқизиқларининг ҳосил бўлиши, ўрта осиё ҳудудларидаги тўртламчи давр ётқизиқларининг ҳосил бўлиши, тарқалиши ва таркиби. геологик хариталар ва кесмалар (қирқимлар) режа: 1. тўртламчи давр ётқизиқлари ва уларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари. 2. ётқизиқларнинг тарқалиш жараёнлари. 3. ётқизиқларнинг таркибида қандай тоғ жинслари учрайди? 4. геологик хариталар тузиш. 5. геологик кесмалар (қирқимлар) нима учун тузилади? тўртламчи давр алоҳида бир катта стратиграфик бирлик бўлиб, у бир миллион йилга тенг. тўртламчи давр ётқизиқлари алоҳида хусусиятга эга бўлиб, унинг таркибида ҳайвонот дунёси ва одам суяги қолдиқларига бой бўлиши билан фарқ қилади. бу давр ётқизиқлари келиб чиқишига қараб 4 бўлимга бўлинади. 1) пастки; 2) ўрта; 3) юқори; 4) ҳозирги замон тўртламчи давр ётқизиқлари деб бўли-нади. тўртламчи даврнинг пастки, ўрта ва юқори бўлимлари музлик даври ва ҳозирги замон бўлими эса музликдан кейинги давр деб юритилади. тўртламчи давр ётқизиқлари сочилувчан бўлиб, ернинг устки қатламини ташкил этади. бу ётқизиқлар бутунлай континентал қолдиқли (чўкинди) тоғ жинс-ларидан …

з, кўл, дарё, муз ва шамол ётқизиқларига бўлинади. ётқизиқлар ўзларининг геологик ва муҳан-дис-геологик хусусиятлари билан бир-биридан фарқ қилади. қуруқ иқлимда ҳосил бўлган чўкинди жинслар континентал ётқизиқлар деб аталади. уларнинг ҳосил бўлишида атмосфера ёғинлари ва оқар сувларнинг фаолияти жуда каттадир. нураган жинсларнинг ўз жойида тўпланиб ётқизи-лишига элювий ётқизиқлари дейилади. уларнинг атмо-сфера ёғинлари таҳсирида унча узоқ бўлмаган жойларда ҳосил бўлган ётқизиқларга делювий дейи-лади. жинсларнинг вақтинчалик оқар сувлар таҳсирида олиб келиб ётқизилишига проллювий ётқизиқлари дейилади. дарёларнинг харакати натижасида жуда узоқларга кўчирилиб ётқизилган жинсларга жинсларга аллювиал ётқизиқлари дейилади. нураган жинсларнинг шамоллар таҳсири натижасида ётқизилишига эол ётқизиқлари дейилади. чўкинди жинсларнинг харак-терли белгиларидан бири уларнинг қатлам-қатлам бўлиб ётишидир. дарёларнинг юқори қисмида емирилган, ювилган жинсларнинг ўрта ва қуйи қисмларига олиб келиб ётқизилиши натижасида аллювиал ётқизиқлар ҳосил бўлади. аллювиал ётқизиқларни ташкил қилган мате-риаллар сувнинг остида юмалаши ва бир-бирига суркалиши орқасида ўткир қирралари силлиқланади ва усти текисланиб бирмунча юмалоқланган бўлади. бу материалларнинг айрим бўлаклари катта-кичиклигига қараб харсангтош, шағал, гравий, …

-20 м га етиши мумкин. масалан, амударё гоҳ чап қирғоғини, гоҳ ўнг қирғоғини айрим йилларда 50-100 метргача ювгани маҳлум. қирғоқларни ювилишдан сақлаш учун дарахтлар ўтқазиш, сув оқими йўналишини ўзгартирадиган қурил-малар – шпоралар қуриш ва қирғоқларни мустаҳ-камлаш лозим. дарё ўзанининг ювилиши кўприк тирговучларининг мустаҳкамлигига путур етказади. шунинг учун уларни ювилиш базисидан чуқурроқ ўрнатиш лозим. тошқин вақтида қайирнинг ювилиши ҳам қурилган дамба ва иншоотларга катта зарар келтиради. геологик хариталар ва қирқимлар жойнинг геологик тузилишини акс эттирувчи чизмага геологик харита дейилади. геологик харита контурлар, индекслар, штрихлар ёки бўёқлар билан ер сиртининг юзаси, тўртламчи давргача пайдо бўлган ҳар хил ёшдаги тоғ жинсларининг ўзаро муносабатда жой-ланиши ва тектоник дислокациялари кўрсатилади. бу харитада кўрсатиладиган маҳлумотлар геологик хари-танинг нагрузкаси (кўргазмаси) дейилади ва топографик асосга туширилади. геологик хариталар одатда ер сиртининг тўртламчи даврдаги тоғ жинслари қатламларини ва уларнинг остида жойлашган бошқа қатламларни кўрсатиб тузилади. геологик профил (кесма) деб ер сиртининг (қаҳри-нинг) юқори қатламларининг маҳлум йўналиш бўйича аниқ бир …

уҳим геологик хариталар, бунда катта қурилиш майдони бошдан-оёқ аниқ қилиб берилган масштабда тузилади. тўртламчи давр тоғ жинсларининг мелиоратив қурилишдаги аҳамиятини ҳисобга олиб, тўртламчи давр геологик харитаси тузилади. бунгда тўртламчи давр ётқизиқларининг келиб чиқишига қараб тоғ жинслари индекслар билан ажратиб кўрсатилади, яҳни эллювиал ётқизиқлар – e ҳарфи билан, деллювиал – d, эллю-виал-деллювиал ётқизиқлар – ed ва ўпирилган ва тўкилган ётқизиқлар – коллювиал – с, сувда оқиб чиққан солифлюкцион ётқизиқлар – s, аллювиал ётқизиқлар – а, пролювиал – р, денгиз ётқизиқлари – m, муз эриши натижасидаги ётқизиқлар флювиогля-цион – f, шамол натижасидаги ётқизиқлар эол – v ҳарфлари билан белгилаб кўрсатилади. асосий адабиётлар: 1. қац д.м. «основы геологии и гидрогеологии» м. «колос», 1981 2. толстой м.п; малыгин в.а. «основы геологии» м. «недра», 1988 3. горшков г.п; якушев а.ф. «обшая геология» м. мгу, 1962 4. ланге о.к. «геологияга кириш», т. «ўрта ва олий мактаб»,1962 5. малыгин в.а. «основқ геологии и гидрогеологии» м. «недра»,1976 6. …

ўрта осиё худудларидаги тўртламчи давр ёткизикларининг хосил бўлиши - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўрта осиё худудларидаги тўртламчи давр ёткизикларининг хосил бўлиши"

1350569270_16757.doc ўрта осиё ҳудудларидаги тўртламчи давр ётқизиқларининг ҳосил бўлиши, ўрта осиё ҳудудларидаги тўртламчи давр ётқизиқларининг ҳосил бўлиши, тарқалиши ва таркиби. геологик хариталар ва кесмалар (қирқимлар) режа: 1. тўртламчи давр ётқизиқлари ва уларнинг ҳосил бўлиш жараёнлари. 2. ётқизиқларнинг тарқалиш жараёнлари. 3. ётқизиқларнинг таркибида қандай тоғ жинслари учрайди? 4. геологик хариталар тузиш. 5. геологик кесмалар (қирқимлар) нима учун тузилади? тўртламчи давр алоҳида бир катта стратиграфик бирлик бўлиб, у бир миллион йилга тенг. тўртламчи давр ётқизиқлари алоҳида хусусиятга эга бўлиб, унинг таркибида ҳайвонот дунёси ва одам суяги қолдиқларига бой бўлиши билан фарқ қилади. бу давр ётқизиқлари келиб чиқишига қараб 4 бўлимга бўлинади. 1) пастки; 2) ўрта; 3) юқори; 4) ...

DOC format, 50.0 KB. To download "ўрта осиё худудларидаги тўртламчи давр ёткизикларининг хосил бўлиши", click the Telegram button on the left.

Tags: ўрта осиё худудларидаги тўртлам… DOC Free download Telegram