углеводларнинг хосил бўлиши ва парчаланиши

PPT 34 pages 4.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 34
powerpoint presentation углеводларнинг хосил бўлиши ва парчаланиши мавзу: углеводларни хосил бўлиши ва парчаланиши режа: фотосинтез биокимёси. моносахаридларнинг хосил бўлиши. олиго- ва полисахаридларнинг биосинтези углеводларнинг парчаланиши 4. хулоса 1. фотосинтез биокимёси моносахаридларнинг хосил бўлиши. яшил ўсимликларда ёруғлик энергияси иштирокида органик моддалар ҳосил бўлиши ва молекуляр кислород ажралиб чиқишини ифодаловчи схематик тенгламани кўрсатган эдик. 6со2 + 6н2о с6н12о6 + 6о2 бу тенглама оддий кимёвий реакция тенгламаси бўлмай, балки минглаб реакциялар йиғиндисини ифодаловчи характерга эга. барча реакциялар йиғиндиси асосан иккита босқични ўз ичига олади: 1) ёруғликда борадиган реакциялар, 2) ёруғлик шарт бўлмаган - яъни қоронғуликда борадиган реакциялар. ёруғлик хлорофилл надф надф∙н2 адф атф н2о 2н + ½о2 фотосинтетик фосфорланиш яшил ўсимликларнинг муҳим хусусиятларидан бири қуёш энергиясини тўғридан-тўғри кимёвий энергияга айлантиришдир. хлоропластларда ёруғлик энергияси ҳисобига адф ва анорганик фосфатдан атф ҳосил бўлишига фотосинтетик фосфорланиш дейилади. унинг тенгламасини қуйидагича кўрсатиш мумкин: падф + пн3ро4 патф ёруғликда бўладиган фосфорланишни 1954 йилда д.и. арнон ва унинг шогирдлари …
2 / 34
тези билан бир қаторда сув фотолизи содир бўлади. натижада молекуляр кислород ажралиб чиқади ва надф қайтарилади. яъни фотосинтезнинг ёруғлик босқичидаги реакциялар тизими тўла амалга ошади. реакция тенгламасини қуйидагича кўрсатиш мумкин: 2надф+2адф+2н3ро4+4н2о 2надф∙н2+2атф+о2 +2 н2о реакция натижасида хосил бўладиган атф, надф∙н2 ва о2 миқдори 1:1:1 нисбатда бўлади. циклсиз фотосинтетик фосфорланишда 2-та пигмент системаси иштирок этади. i пигмент система хлорофилл “а”, ii пигмент система хлорофилл “а”, “в” ва бошқа ёрдамчи пигментлар i ва ii фотосистемалар 2 фотосинтезнинг иккинчи босқичи - қоронғлик босқичи дейилади. чунки бу босқичда борадиган реакциялар ёруғлик талаб қилмайди ва со2 нинг ўзлаштирилиши билан характерланади. ёруғлик босқичининг асосий маҳсулоти бўлган атф ва надф∙н2 лар карбонат ангидриднинг ўзлаштирилиб углеводлар ҳосил бўлишида иштирок этади. i фотосистемада 1 атф ii фотоситемада 2атф ва 2надф∙н2 хар иккала фотосистема таъсирида 3атф ва 2надф∙н2 хосил бўлади. ўсимликларнинг со2 дан углеводлар хосил бўлиш реакцияларини 1905 йилда блэкман аниқлаган. кальвин назариясига қараб, карбонат ангидриднинг акцептори рибулоза-1,5-дифосфатдир. 1 2 …
3 / 34
ўлган глюкоза ўсимлик организми учун хос бўлган углеводларни – сахароза, крахмал ва целлюлозани шаклланиши учун сарфланади. олиго- ва полисахаридларнинг биосинтези эндергоник (энергия талаб қиладиган) реакция хисобланади ва глюкоза молекуласини бирлашиши учун20 кдж, сахароза учун 30 кдж талаб этилади. олиго- ва полисахаридларнинг синтези учун эркин моносахаридлар эмас, балки уларнинг фосфорли эфир бирикмалари – эфир боғларида юқори энергия (15-20 кдж/моль) сақловчи бирикмалар талаб этилади. полисахаридларнинг синтези учун гликозил қолдиғининг донори нуклеозиддифосфатлар – удф-глюкоза, адф-глюкоза ва гдф-глюкоза ва бошқ. хисобланади. глюкозил қолдиғи ва нуклеозиддифосфатлар орасидаги боғ энергияси анчагина юқори – 30 кдж/молни ташкил этади. сахарозанинг биосинтези йўли сахароза ўсимликдаги харакатчан шаклдаги асосий углевод хисобланади. у фотосинтез натижасида баргларда хосил бўлади, шундан сўнг ўсимлик “капилярларига” – элаксимон найларга юкланади. сўнгра сув оқими ёрдамида илдизнинг томон харакатланади. сахароза целлюлоза ва крахмалнинг биосинтези иккала полимер – крахмал ва целлюлоза - d-глюкозадан шаклланади. ўсимлик турларига боғлиқ холда целлюлозани синтезида d-глюкозани ташувчиси адф, гдф, ёки цдф бўлиши мумкин. …
4 / 34
об парчаланиш (гликолиз). бунда аввал пируват кислоаси хосил бўлади ва кам энергия ажралиб чиқади (80 ккал); 2) пируват кислота карбонат ангидрид ва сувга парчаланади. ii аэроб парчаланиш (кислородли шароит) ди- ва трикарбонкислоталар цикли деб аталади. 3. углеводланинг парчаланиш схемаси крахмал глюкоза-1-фосфат глюкоза-6-фосфат фруктоза-6-фосфат дихотомик апотомик пироузум кис-та рибулоза-1,5-дифосфат с2н5он этил спирти сн3соон сирка кис-та сн3снонсоон сут кис-та со2 со2 + н2о аэроб анаэроб гликолиз – анаэроб шароитда глюкозани (олти атомли бирикмани) 2 та уч атомли бирикмага айланиши хисобланади. гликолиз нафас олишининг дастлабки босқичи сифатида барча ўсимлик, хайвон ва микроорганизм хужайралари учун универсалдир. гликолиз учун дастлабки манба сифатида ўсимликлардаги запас озуқа полисахарид бўлган крахмал, хайвон ва микроорганизмлар учун гликоген саналади. нафас олиш жараёнида фойдаланиш учун полисахаридлар гидролизланиб глюкозага, гликоген эса глюкозо-6-фосфатга айланади. шундан кейин гексозалар оксидланиш жараёнларида энергия хосил қилиш учун сарфланади. хужайраларда глюкозани кислородсиз мухитда оксидланиши дегидратланиш йўли билан амалга ошади, н акцептори кофермент над+ хисобланади. реакции цитоплазмада амалга ошади, …
5 / 34
адн α-кетоглутарат дегидрогеназа комплекси оксидланган декарбоксилланиш (1 nadh=3 атр) 5 cукцинал-коа + гдф + р сукцинат + гтф+ hs-coa cукцинал-коа -синтетаза субстратнинг фосфорланиши 1 атр 8 босқичдан иборат бўлган 1 та циклнинг умумий формуласи қуйидагича ацетил-коа + 3над++фад+гдф+ + р+ 2h2o + коа-sh = 2коа-sh + 3надh + 3h++фадн2+гтф+ 2co2 № субстратлар махсулотлар фермент реакция типи 6 сукцинат + е-фад (убихинон (q)) фумарат + е-фадh2 (убихинол (qh2)) сукцинат- дегидрогеназа оксидланиш (1 fadh=2 атр) 7 фумарат +h2o l-малат фумараза гидратация 8 l-малат + над+ оксалоацетат + надh + h+ малатдегидрогеназа оксидланиш (1 nadh=3 атр) ди- ва трикарбон кислоталар циклида 1 молекула пируватнинг оксидланиши натижасида 4надн, гтф ва фадh2 хосил бўлади. хар бир молекула надh (надфh) оксидланиши 3 молекула атфни, фадh2 оксидланиши эса 2 молекула atф ни хосил қилади. бундан 1 молекула пируват натижасида 15 молекула атф ни хосил қилади деб айтишимиз мумкин. гликолиз жараёнида 1 молекула глюкозадан 2 молекула пируватни хосил …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "углеводларнинг хосил бўлиши ва парчаланиши"

powerpoint presentation углеводларнинг хосил бўлиши ва парчаланиши мавзу: углеводларни хосил бўлиши ва парчаланиши режа: фотосинтез биокимёси. моносахаридларнинг хосил бўлиши. олиго- ва полисахаридларнинг биосинтези углеводларнинг парчаланиши 4. хулоса 1. фотосинтез биокимёси моносахаридларнинг хосил бўлиши. яшил ўсимликларда ёруғлик энергияси иштирокида органик моддалар ҳосил бўлиши ва молекуляр кислород ажралиб чиқишини ифодаловчи схематик тенгламани кўрсатган эдик. 6со2 + 6н2о с6н12о6 + 6о2 бу тенглама оддий кимёвий реакция тенгламаси бўлмай, балки минглаб реакциялар йиғиндисини ифодаловчи характерга эга. барча реакциялар йиғиндиси асосан иккита босқични ўз ичига олади: 1) ёруғликда борадиган реакциялар, 2) ёруғлик шарт бўлмаган - яъни қоронғуликда борадиган реакциялар. ёруғлик хлорофил...

This file contains 34 pages in PPT format (4.9 MB). To download "углеводларнинг хосил бўлиши ва парчаланиши", click the Telegram button on the left.