оқсиллар синтези ва парчаланиши

PPT 1,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1681897968.ppt утилизация отходов сельскохозяйственного производства * оқсиллар синтези ва парчаланиши * режа: 1. ўсимликларда оқсил биосин-тезининг аҳамияти, оқсил биосинтези учун зарурий омиллар ва унинг аcосий босқичлари 2. аминоацил т-рнк синтетазалар 3. и-рнк ва транскрипция жараёни 4. р-рнк тузилиши ва хоссалари5. трансляция жараёни ва унинг босқичлари (инициация, элонгация ва терминация) 6. генетик коднинг тузилиши, триплетлар ва уларнинг вазифалари 7. оқсилларнинг парчаланиши, гидролитик парчаловчи ферментлар 8. аминокислоталарнинг дезаминланиши ва декарбоксилланиши. аминлашадиган ва аминлашмайдиган аминокислоталар * оқсиллар биосинтези энг мураккаб биохимиявий жараён бўлиб, унинг механизмини аниқлаш ўз навбатида, бир қатор умумбиологик масалаларни, чунончи, ирсият ва ўзгарувчанлик қону-ниятларини аниқлаш, организмларнинг ўсиш ва ривожланишини бошқариш, ҳар хил касалликлар сабабларини қидириб топиш ва уларни даволаш усулларини ишлаб чиқиш, физиологик актив моддаларнинг таъсир қилиш меха-низмини аниқлаш каби бошқа бир қатор масалаларни ечишга имконият яратди. * оқсиллар биосинтези илмий масала сифатида хiх асрнинг 80-йилларида рус биохимиги а.я.данилевский томонидан ўртага ташланган эди. у биринчи марта протеолитик ферментлар иштирокида оқсилсимон …
2
оталар иштирок этади, деган ғоянинг вужудга келиши бу муаммонинг самарали ҳал этилишига имкон берди. * оқсил биосинтезининг умумий механизми барча тирик организмларда, жумладан, ўсимликларда ҳам бир хил бўлиб, қуйидаги асосий босқичлардан иборат. дастлаб аминокислоталар махсус ферментлар иштирокида атф билан реакцияга киришиб активлашади. сўнгра активлашган амино-кислоталар транспорт рнклар ёрдамида оқсил синтез қилинадиган жойга, яъни рибосомаларга кўчади. учинчи босқичда транспорт рнклар мунтазам равишда информацион рнкдаги тартиб бўйича жойлашади. ниҳоят, тўртинчи босқичда оқсил молекуласи ўзига хос бўлган учламчи структурага эга бўлади. * оқсил ҳосил бўлишида иштирок этадиган аминокислоталар аввал актив ҳолатга ўтиши керак. улар атфнинг энергияга бой бўлган пирофосфат боғлари ҳисобига активлашади. бу процессда аминокислота-ларнинг карбоксил группаси атф билан ўзаро реакцияга киришиб, амино-ациладенилат бирикмалар ҳосил қилади ва пирофосфат ажралиб чиқади. аминоациладенилатлар ҳосил бўлиш реак-циялари махсус ферментлар иштирокида катализланади, бу ферментлар активлаш-тирувчи ферментлар ёки аминоацил-рнк-синтетазалар деб юритилади. * юксак ўсимликларда 20 хил аминокислота бўлиб, уларни активлаштирувчи фермент-ларнинг барчаси топилмаган бўлса-да, бироқ кўпчилиги активлашиши кузатилган. …
3
кўпчилик аминокислоталар иккита ва ундан ортиқ т-рнк ёрдамида ташилиши аниқланган. ҳар бир т-рнк маълум аминокислотанинг ўзига хос бўлиб, нуклеотидли таркибининг мунтазамлиги билан бошқа т-рнклардан кескин фарқ қилади. * т-рнклар молекуласида структура жиҳатдан бир-биридан ажралган ва автоном ҳисобланган иккита актив қисм бор. булардан бири антикодон деб аталадиган жуфтлашмаган учта нуклеотид қолдиғидан ташкил топган бўлиб, и-рнк даги комплементлар асосларни (кодонни) аниқлаш хусусиятига эга қисмдир. турли т-рнклар антикодонидаги нуклеотидлар таркиби ва кетма-кетлиги ҳар хил бўлади. иккинчиси эса специфик аминоацил-т-рнк-синтетаза ферментларини аниқлашга муносабати бўлган қисмдир. * 1985 йилда ф.крик яратган “адапторлик гипотезаси”га кўра полинуклеотид занжир билан полипептид занжир ўртасида оддий стерик мувофиқлик мавжуд эмас. шунинг учун нуклеотидларнинг кетма-кетлигини ифодаламайди. аминокислоталарнинг полипептид занжирда маълум тартибда жойлашиши адапторлар иштирокида амалга ошади. адапторлик вазифасини т-рнклар бажариши кейинчалик аниқланган. бу адапторлар “нусха” вазифасини бажарувчи информацион рнк занжирининг маълум қисмларига комплементар бўлган асос группалар ёрдамида бирикади. * адапторлик гипотезасидан келиб чиқадиган муҳим хулосалардан бири шуки, янгидан ҳосил бўлаётган оқсил …
4
адиган жойга элтувчи рнкнинг бу тури информацион ёки матрицали рнк деб аталади. бундай рнк мавжудлигини биринчи бўлиб, 1958 йилда а.белозёрский ва а.с.спиринлар исботлаганлар. * информацион рнкга (қисқача и-рнк га) хос бўлган хусусиятлардан бири уларнинг метаболик жиҳатдан беқарор бўлиши, яъни тез синтезланиб, тез парчаланишидир. шу билан бирга, и-рнк ҳужайрада кўп тўпланмайди, яъни жуда кам миқдорда бўлади. иккинчидан, и-рнк молекула-сидаги нуклеотид қолдиқларининг кетма-кетлиги ва миқдори днкнинг қўш занжирларидан бирининг маълум қисмидаги нуклеотид қолдиқларига тўлиқ равишда мос келади. * и-рнк синтезланишида матрица сифатида днкнинг фақат битта поли-нуклеотид занжири иштирок этади. ҳосил бўлган и-рнкнинг полинуклеотид занжири днкнинг нусха сифатида олинган занжирига қатъий равишда комплементар бўлади. бунда днкда мужассамлашган оқсил молекуласидаги аминокислоталарнинг кетма-кетлиги тўғрисидаги информациф тўлиқ равишда и-рнкга кўчади. шу сабабли бу процесс транскрипция ёки кўчириб олиш деб аталади. * рнк-полимераза ферменти иштирокида рнк синтезланиши транскрипция процессини акс эттириши қуйидагилар билан исботланган. биринчидан, бу реакция фақат нусха днк иштирокида амалга ошади. агар муҳитда нусха днк …
5
лар и-рнк томонидан рибосомаларни аниқлашда иштирок этади, дейилади, чунки оқсилдан ажратилган и-рнк ўзининг нусхалик хусусиятини йўқотади. * г.п.георгиев и-рнк билан оқсиллардан ташкил топган заррачалар ҳужайра ядро-сида ҳам мавжуд эканлигини аниқлаган ва унга информафера деб ном берган. бу заррачалар и-рнкнинг ядродан цитоплазмага кўчишини таъминласа керак, деб тахмин қилинади. шундай қилиб, ядродаги днкда ҳосил бўлган информацион рнк цитоплазмага ўтади ва у ерда рибосомалар билан бирикиби, оқсилллар синтезланишида нусха ёки матрица вазифасини бажаради. * кейинги йилларда оқсил биосинтези фақат мембраналар билан боғланган рибосома-ларда актив бориши аниқланган. ўсимликлар ҳужайрасидаги рибосомалар сони турлича бўлиб, жадал ўсаётган қисмларида уларнинг миқдори энг кўп. турли сабабларга кўра, оқсил синтезининг интенсивлиги паст бўлган тўқима ва ҳужайраларда эса рибосомалар миқдори ҳам кам бўлади. барча рибосомалар таркибида рнк ва оқсил тутувчи бир қатор кичик бўлакчалардан, яъни кичик бирликлардан ташкил топган. улар ясси, сфероид ва ҳоказо шаклларда бўлиб, бўйи 160а0 га ва диаметри 250 а0 га тенг. * юксак ўсимликларнинг рибосомалари ҳам …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "оқсиллар синтези ва парчаланиши"

1681897968.ppt утилизация отходов сельскохозяйственного производства * оқсиллар синтези ва парчаланиши * режа: 1. ўсимликларда оқсил биосин-тезининг аҳамияти, оқсил биосинтези учун зарурий омиллар ва унинг аcосий босқичлари 2. аминоацил т-рнк синтетазалар 3. и-рнк ва транскрипция жараёни 4. р-рнк тузилиши ва хоссалари5. трансляция жараёни ва унинг босқичлари (инициация, элонгация ва терминация) 6. генетик коднинг тузилиши, триплетлар ва уларнинг вазифалари 7. оқсилларнинг парчаланиши, гидролитик парчаловчи ферментлар 8. аминокислоталарнинг дезаминланиши ва декарбоксилланиши. аминлашадиган ва аминлашмайдиган аминокислоталар * оқсиллар биосинтези энг мураккаб биохимиявий жараён бўлиб, унинг механизмини аниқлаш ўз навбатида, бир қатор умумбиологик масалаларни, чунончи, ирсият ва ўзгарувчанлик...

Формат PPT, 1,8 МБ. Чтобы скачать "оқсиллар синтези ва парчаланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: оқсиллар синтези ва парчаланиши PPT Бесплатная загрузка Telegram