friksion uzatmalar va variatorlar

PPTX 19 pages 2.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1-маъруза. фан тўғрисида умумий маълумотлар umumtexnik fanlar kafеdrasi dotsenti ergashev orifjon akramovich friksion uzatmalar va variatorlar mavzu 02 mashina detallari fan: 1 maʼruza rejasi. 1. friksion uzatma va ularning turlari. 2. friksion uzatmalarning kinematikasi va ulardagi kuchlar. 3. friksion uzatmalarning afzalliklari va kamctiliklari. 4.variatorlar xaqida umumiy tushuncha. 5. friksion uzatmalarda ishlatiladigan materiallar. friksion uzatma va ularning turlari agar yetaklovchi valning harakati yetaklanuvchi valga ishqalanish kuchi vositasida uzatilsa, bunday uzatmalar friksion uzatmalar deyiladi. eng oddiy friksion uzatmalar bir-biriga ma’lum kuch vositasida siqilgan ikkita g‘ildirak va tayanchlardan iborat bo‘ladi. g‘ildiraklar silindrsimon va konussimon shakllarda tayyorlanishi mumkin. silindrik g‘ildirakli konussimon g‘ildirakli friksion uzatmalarning kinematikasi va ulardagi kuchlar uzatmaning kinematik ko‘rsatkichlari quyidagilardir: n1, n2 - yetaklovchi va yetaklanuvchi g‘ildiraklarning aylanishlar chastotasi, 1/min. , - yetaklovchi va yetaklanuvchi g‘ildiraklarning burchak tezliklari, rad/sek. d1 , d2 – yetaklovchi va yetaklanuvchi g‘ildiraklarning diametrlari. ε - sirpanish koeffitsiyenti (ε = 0,01-0,02). - uzatish nisbati. yetaklanuvchi g‘ildirakdagi aylana kuch …

2 / 19

0,20...0,25 fibra - po‘lat yoki cho'yan, moysiz 0.20...0,25 po‘lat - bronza (davriy moylash) 0,08.. .0,10 yog‘och - yog‘ooh 0,20...0,22 jun tasma - po‘lat yoki cho‘yan 0,35 rezinalashgan tasma - po‘lat yoki cho‘yan 0,30 charm - cho‘yan 0,3 ochiq friksion uzatmalarda ishqalanish koeffitsiyenti f kattaroq bo‘lgani uchun g‘ildiraklarni siquvchi fr kichikroq bo‘ladi. (1) - munosabatdan anglashiladiki, ishchi g‘ildiraklarni siquvchi kuch ishqalanish kuchlaridan 1/f qadar katta bo‘ladi. jadvalda keltirilgan ma’lumotlar asosida f = 0,04 ... 0,25, ilashish zaxirasi koeffitsiyenti esa s = 1,2 ... 2 ekanligi nazarda tutilsa, g‘ildiraklarni siquvchi fr kuch berilayotgan ft aylana kuchdan 4,8....50 marta ortiq bo‘lishi talab etiladi. bu holat val tayanchlariga tushadigan kuchlaming nihoyatda kattaligiga sabab boiadi. friksion uzatmalaming asosiy kamchiliklaridan biri mana shudir. friksion uzatmalarda ham, albatta elastik sirpanish hodisasi mavjud bo‘ladi va elastik siipanish g‘ildiraklar materialining elastiklik moduliga bog‘liqdir. agarda yetaklanuvchi g‘ildirakdagi aylana kuch ft2 uzatmaning yetaklovcti g‘ildirakdagi aylana kuch ft1 dan ortiq bo‘lsa, ya‘ni …

3 / 19

sligi; - o‘ta yuklanishlarda ishchi yuzalaming shikastlanishi xafvi. friksion uzatmalar mashinasozlikda nisbatan kam ishlatiladi. bunga sabab, ular o‘lchamlarining kattaligi, ishonchsizligi va katta quvvatlarni uzatish imkoniyati cheklanganligi. kichik quvvatlarni uzatish lozim bo‘lgan asbobsozlik jihozlarida esa, (spidometrlar, taksometrlar, magnitofonlar va boshqalar) shovqinsiz va ravon ishlaganligi uchun nisbatan ko‘proq qoilaniladi. variatorlar xaqida umumiy tushuncha dumalash elementlaridan (g‘ildiraklarining) birining radiusini o‘zgaruvchan qilib tayyorlab, uzatmaning uzatishlar nisbatini keng oraliqlarda pog‘onasiz o‘zgartirish imkoniyatini hosil qilish mumkin. bu holda friksion uzatma - variator deyiladi. tekkis variatorning sxemasi variatorlaming kinematik tavsifi sifatida boshqarish darajasi degan tushuncha kiritilgan bo‘lib, yetaklanuvchi g‘ildirak maksimal burchak tezligi (aylanishlar takroriyligi) ning minimal burchak tezligi (aylanishlar takroriyligi) ga nisbati tarzida aniqlanadi: g‘ildirak 1 val bo‘ylab ko‘chganda yoki surilganda yetaklanuvchi g‘ildirak 2 dagi dumalash radiusi rmax dan rmin gacha (aksincha ham bo‘lishi mumkin) o‘zgarib, uzatishlar nisbatining mos holdagi o‘zgarishiga, ya’ni pog‘onasiz boshqarilishiga olib keladi. variatorlar mashinasozlikda va boshqa sohalarda o‘zining munosib o‘rnini topa olgan. metall …

4 / 19

ildiraklarni tayorlashda шх-15, 18х2н4ма, 40хнд kabi sharikopodshipnik va legirlangan hamda toblangan poiatlar, 16л, 24а, кф-3 kabi sellyuloza bilan to‘ldirilgan friksion plastmassalar, tekstolit, getinaks, fibra kabi materiallari ishlatilishi mumkin. friksion uzatmalar moyli va moysiz sharoitlarda ishlatilishi mumkin. moysiz holda ular ishlatilganda yuklanish qobiliyati, ishqalanish koeffitsiyenti katta bo‘lganligi uchun, yuqoriroq bo‘ladi, ammo o‘ta yuklanish chog‘ida kontakt yuzalaming qizishi va shikastlanishi yuz beradi. moyli sharoit ishqalanish koeffitsiyentini kamaytirsada, uzatmaning ish maromini barqarorlashtiradi, umrboqiyligini va ishonchliligini ta’minlaydi. friksion uzatmalarni moylashda maxsus ishqalanish koeffitsiyentini oshiruvchi moylar, jumladan, santotrac-50, btm-1, btm-2 va boshqa moylar qo‘llaniladi. yopiq friksion uzatmalarda, to‘liq moylash va abraziv zarrachalardan muhofaza qilingan ish sharoitlarida, toliqishdan uvalanish uchraydi. siquvchi fr kuch dumalash jismlarining teginish joylarida davriy ravishda o‘zgaradigan yuqori kontakt kuchlanishlarni hosil qiladi. bunday yuqori kontakt kuchlanishlarning kattalashuvi va kontakt yuzalarda material dislokatsiyasining jamlanishi mikro yoriqchalarnining paydo bo‘lishiga va natijada, toliqishdan uvalanishga olib keladi. ishchi yuzalarning shikastlanish miqdori kontakt kuchlanishlarga bog‘liqdir. toliqishdan uvalanishning oldini …

5 / 19

iallar. 9. variatorlar nima uchun ishlatiladi? 10. variatorlaming boshqarish darajasi nima? image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.wmf image8.wmf image9.png oleobject1.bin oleobject2.bin image10.png image11.png image11.jpeg image12.gif image13.gif i ) 1 ( / / / 1 2 2 1 2 1 e - = = = d d w w n n i /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "friksion uzatmalar va variatorlar"

1-маъруза. фан тўғрисида умумий маълумотлар umumtexnik fanlar kafеdrasi dotsenti ergashev orifjon akramovich friksion uzatmalar va variatorlar mavzu 02 mashina detallari fan: 1 maʼruza rejasi. 1. friksion uzatma va ularning turlari. 2. friksion uzatmalarning kinematikasi va ulardagi kuchlar. 3. friksion uzatmalarning afzalliklari va kamctiliklari. 4.variatorlar xaqida umumiy tushuncha. 5. friksion uzatmalarda ishlatiladigan materiallar. friksion uzatma va ularning turlari agar yetaklovchi valning harakati yetaklanuvchi valga ishqalanish kuchi vositasida uzatilsa, bunday uzatmalar friksion uzatmalar deyiladi. eng oddiy friksion uzatmalar bir-biriga ma’lum kuch vositasida siqilgan ikkita g‘ildirak va tayanchlardan iborat bo‘ladi. g‘ildiraklar silindrsimon va konussimon shakllarda tayyorlanis...

This file contains 19 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "friksion uzatmalar va variatorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: friksion uzatmalar va variatorl… PPTX 19 pages Free download Telegram