arab xalifaligi va musulmon huquqi

DOC 233.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404137330_51477.doc arab xalifaligi va musulmon huquqi arab xalifaligi va musulmon huquqi reja: 1. arab xalifaligining tashkil topishi va taraqqiyot bosqichlari. 2. ijtimoiy va davlat tuzumi xususiyatlari. 3. musulmon huquqining asosiy belgilari. 4. musulmon huquqining manbalari. 5. shariat bo`yicha fuqarolik huquqi masalalarining tartibga solinishi. 6. musulmon huquqida nikoh-oila va meros masalalarining tartibga solinishi. 7. shariat bo`yicha jinoyat huquqi va sud ishlarini yuritish tartibi. 1. arab xalifaligining tashkil topishi va taraqqiyot bosqichlari vii asrda tashkil topib, xiii asrgacha hukm surgan arab xalifaligi insoniyat tarixida chuqurroq iz qoldirgan. arab xalifaligining davlat tuzu-mi va o`ziga xos xususiyatlarga ega bo`lgan huquqiy tizimi - musulmon huquqi yevropa, osiyo va shimoliy afrika hududlariga tarqalgan. xusu-san, o`zbekiston hududida ham viii asrdan xx asrgacha islom dav-latchiligi va musulmon huquqi amalda bo`lgan. musulmon huquqi hozirgi vaqtda ham yaqin va o`rta sharq hamda shimoliy afrikaning qator davlatlarida ma`lum darajada harakat qilmoqda. arab xalifaligining dastlabki hududi arabiston yarim oroli bo`lib, u hududiy …

hloq xo`jalik mahsulotlari bilan, eron va vizantiyada ishlab chiqariladigan hunarmandchilik buyum-lari bilan savdo qilish juda rivojlangan. yamandan misr, suriya va ikki daryo oralig`iga qadar savdo yo`llari o`tgan edi. yarim orolning eng katta qismi - najd - sug`oriladigan yerlari juda kam bo`lgan g`oyat katta yassi tog`liklardan iborat bir joy bo`lib, faqat chorvachilik uchun yarar edi. bu yerda cho`l aholisi - badaviylar («bad-havi»- arabcha cho`lda yashovchi odam, ko`chmanchi degani) yashardi. arab xalifaligi tarixini uch davrga ajratish mumkin. birinchi davr - arablarda davlatning tashkil topishidan to umaviylar sulolasining hokimiyat tepasiga kelishigacha bo`lgan vaqtga to`g`ri keladi va qarayib 30 yil davom etadi. bu vaqtda arab davlati tashkil topgan, arab-larning ijtimoiy va davlat tuzumida ibtidoiy jamoa tuzumining ko`pgina qoldiqlari, harbiy demokratiya belgilari saqlanib qolgan edi. aynan shu davrdan boshlab arab xalifaligining o`ziga xos belgilari - davlat boshlig`i qo`lida ham dunyoviy, ham diniy hokimiyatning qo`shilib ketishi sodir bo`ladi. ikkinchi davr - damashq (suriya) davri - umaviylar …

iyat faqat shularning qo`lida edi. biroq urug`chilik tuzumining yemirilish alo-matlari ro`y bera boshlagan edi. urug`-qabila zodagonlari eng yaxshi yay-lovlarni va dehqonchilik uchun yaroqli uchastkalarni - vohalarni (bunday uchastkalarning o`zi oz edi) o`z qo`liga kirgizib olmoqda edi. zodagon oilalarning ko`pdan-ko`p mollari, shuningdek, qullari bor edi. shayx va saidlar shu oilalardan chiqardi. urushda qo`lga kiritilgan o`ljalarning eng ko`p qismi bularga ajratilardi. arablarda urug`-qabila zodagonlaridan tash-qari, ya`ni qabila-urug` boshliqlari va oqsoqollaridan tashqari, yana sha-harli savdogar-sudxo`rlardan iborat boshqa bir yuqori tabaqa ham avj olib bordi, bu tabaqa ham muayyan bir qabila va urug`ga kirgan bo`lib, odatda badaviy qabilalarning boshliqlari bilan qattiq bog`langandi. o`rta dengiz-dan hindistonga boradigan muhim savdo yo`li qadimdan arabistondan o`tardi. shu savdo yo`lida ilk vaqtlardayoq katta-katta savdo punktlari, makka, yatrib va boshqalar vujudga keldi. makka shahri ayniqsa katta ahamiyatga ega edi. arablar o`rtasida juda dong`i ketgan ibodatxona bo`l-mish ka`ba va undagi muqaddas qora tosh (hajari asvad) shu makkada edi. makkada shu ka`ba …

. eroniylar hindistonga boradigan va o`zlari uchun foydali bo`lgan boshqa bir yo`lga, ya`ni tigr (dajla) va yevfrat (frot) daryolari bo`ylab fors qo`ltig`iga boradigan yo`lga homiylik qilardilar. ana shunday sha-roitda arablarda sinflarning tashkil topish jarayoni tezlashib ketdi. arab shaharlaridagi aholining quyi tabaqalari o`z ahvolidan norozi edi, ular sud-xo`r boylarga nafratlanib qarardi. bu norozilikni va nafratlanib qarashni dehqonchilik bilan shug`ullanuvchi o`troq qabilalardagi va chorvachilik bilan shug`ullanuvchi ko`chmanchi qabilalardagi oddiy omma ham quv-vatladi, bu qabilalar ham yerga muhtoj edi va o`z urug`-qabilasidagi feodallasha boshlagan zodagonlardan jabr-zulm ko`rardi. urug`doshlik tuzumining yemirilishi jarayoni ayniqsa hijozda, xusu-san, makkada ko`zga yaqqol tashlanadi. bu yerdagi quraysh qabilasida urug` - qabila aristokratiyasi ajralib chiqib, hokimiyatni qo`lga olgan edi. badaviylarda urug`chilik tuzumi ancha uzoq saqlanib qolgan. lekin ularda ham tez orada urug`-qabila aristokratiyasi - qabila oqsoqollari (shayxlar, amirlar, sayid (hukmron)lar, qoid (dohiy)lar) va boshqalar ajralib chiqadi. ularning hokimiyati amalda meros bo`lib o`tadigan bo`ldi. urushlar vaqtida maxsus dohiylar saylanardi. arablarda ham …

ning bosh-laridan muhammad (sav) arab qabilalarini birlashtirish maqsadida islom dinini targ`ib qila boshlaydi. 610 yilda u din targ`ibotchisi (payg`ambar) sifatida maydonga chiqqandi. shu bilan birga urug`lar o`rtasidagi o`zaro urush-janjallarni to`xta-tishni ham talab qildi, urug`larning bir-biridan qasos olishiga, urug` va qa-bilalarning tor qon-qarindoshlik doirasida biqinib yotishiga qarshi chiqdi. arab jamiyatining bundan buyog`iga rivojlanishiga g`ov bo`lgan urug`chi-lik tuzumining tor doirasiga qarshi olib borilgan bu kurash muhammad-ning ko`p xudolikdan qaytib, bitta xudoga - allohga sig`inish kerak, degan asosiy diniy talabida ifodalandi (islom dinining «lo iloha illalloh, muham-madun rasululloh» degan asosiy formulasi - «xudo - bir, muhammad uning payg`ambari», demakdir). alloh - quraysh qabilasidagi bosh xudoning nomi bo`lib, muhammad unga butun olam xudosi tusini berdi. mo`min musulmonlar «allohning haqiqiy payg`ambariga» (muhammad o`zini shunday deb e`lon qilgan edi) so`zsiz itoat qilishlari kerak edi. muhammad (sav) sudxo`rlikni qattiq qoraladi, har bir kishidan kambag`allarga yordam berishni, o`z daromadining o`ndan bir qismini kambag`allarni boqish uchun ajratishni talab qildi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "arab xalifaligi va musulmon huquqi"

1404137330_51477.doc arab xalifaligi va musulmon huquqi arab xalifaligi va musulmon huquqi reja: 1. arab xalifaligining tashkil topishi va taraqqiyot bosqichlari. 2. ijtimoiy va davlat tuzumi xususiyatlari. 3. musulmon huquqining asosiy belgilari. 4. musulmon huquqining manbalari. 5. shariat bo`yicha fuqarolik huquqi masalalarining tartibga solinishi. 6. musulmon huquqida nikoh-oila va meros masalalarining tartibga solinishi. 7. shariat bo`yicha jinoyat huquqi va sud ishlarini yuritish tartibi. 1. arab xalifaligining tashkil topishi va taraqqiyot bosqichlari vii asrda tashkil topib, xiii asrgacha hukm surgan arab xalifaligi insoniyat tarixida chuqurroq iz qoldirgan. arab xalifaligining davlat tuzu-mi va o`ziga xos xususiyatlarga ega bo`lgan huquqiy tizimi - musulmon huquqi yevropa, osiyo v...

DOC format, 233.5 KB. To download "arab xalifaligi va musulmon huquqi", click the Telegram button on the left.

Tags: arab xalifaligi va musulmon huq… DOC Free download Telegram