musulmon huquqi yo`nalishlari va mazhablar

DOC 48,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1352869806_39277.doc musulmon huquqi yo`nalishlari va mazhablar reja: 1.islomning asosiy yo`nalishlari: sunniylik va shialik 2.sunniylik oqimi mazhablari: hanafiya mazhabi, molikiya mazhabi, shofi`iya mazhabi, xanbaliya mazhabi 3. shialik oqimi xususiyatlari va uning mazhablari -jafariya mazhabi -ismoiliya mazhabi -zaydiya mazhabi islomning asosiy yo`nalishlari: sunniylik va shialik islom dunyosining ikki yunalishga bulinish sababi paygambarimiz m.(sa,v) (632 yil)ning dunyodan utishi bilan davlat xokimiyatiga bulgan kurash natijasida kelib chikdi. chunki mazkur din tarqalgan hududdagi iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy kurashning kuchayishi, muayyan dinga e`tiqod qiluvchi turli xalqlarning ijtimoiy manfaatlari va madaniy darajalari turlicha bo`lganligi bilan bog`liqdir. sunniylarning fikricha davlat xokimiyati paygambar oilasiga xos ish bulmay, butun musulmonlar jamoasiga boglik bulgan bir siyosiy xukukiy masala xisoblanadi. sunniylarcha, davlat raxbari mavjud bulmagan xolatda, uni tayinlash va unga itoat kilish zaruriy masala xisoblanadi. sunniylik oqimiga mansub mazhablar imomlik masalasini, ya`ni davlat rahbarligiga doir muammoni shariat qoidalari va tarixiy tajribalarga tayanib hal qilishadi. sunniylarcha, hazrat muhammad vafotidan keyin abu bakr, umar, …

bo`lmagan holatda, uni tayinlash va unga itoat qilish zaruriy masala hisoblanadi. ammo shia mazhabiga ko`ra imom mavjud bo`lmagan holatda,g`oyib imomga itoat qilish zarur bo`ladi. 3.bir vaqtning o`zida ikki imom bo`lishi mumkin emas. agar o`rtada biror daryo masofa bo`lib, ikki tomon bir-biriga qarshi turib g`alaba qozona olmasa, o`shanda ikkita imom bo`lishi mumkin. 4.imom quraysh qabilasidan bo`ladi. chunki payg`ambar«imomlar qurayshdan bo`ladi» degan edilar. (lekin keyinroq buyuk mutafakkiir va muarrix ibn xaldun (14-asr) imomning qurayshdan bo`lishi shart emasligini ta`kidlagan). 5.sunniylik nazariyotchilari imom bo`lish uchun qo`yidagi to`rtta shartni o`rtaga qo`yadilar: birinchi shart: shariat ilmini puxta egallab, ijtihod qilish darajasiga yetgan bo`lsin. ikkinchi shart: oliy ahloq va yuksak fazilatlar egasi bo`lsin. uchinchi shart: hokimiyat ishlari bo`yicha yetarli tajriba va ma`lumotga, harbiy ishlarni tashkil etish qobiliyatiga ega bo`lsin. to`rtinchi shart: quraysh naslidan bo`lsin (albatta, ibn xaldun bufikrga qarshi). 6. shialar aqidasiga qarshi o`laroq, imom uchun ismat (gunoxdan butunlay poklik) shart emas. 7.musulmonlar jamoasi o`z salohiyatli namoyondalari …

talamiz. hanafiy mazhabi. musulmon ommasiga imom a`zam nomi bilan mashhur bo`lgan sunniylik oqimida huquqiy maktabga asos solgan abu hanifa no`mon ibn sobit 699 yil kufa shahrida dunyoga keldilar. u kishining ilmda benazir bo`lganliklari tufayli «imom a`zam», ya`ni «ulug` imom», «katta imom» nomi bilan ataydilar. buyuk olim o`zining huquqiy maktabini yaratishda quroni karim , sunna ijmo`,qiyos, sahobalarning qavmlariga asoslangan. hukmlar chiqarishda qiyos va istehsonga boshqalarga ko`ra ko`proq murojaat qildilar. imom a`zam ko`plab shogirdlar tayyorlaganlar. u kishining shogirdlari bo`lgan abu yusuf yoqub (bag`dodlik, qozilar qozisi nomi bilan mashhur) va muhammad ash- shayboniy hanafiy mazhabini o`zlarining bilim va tajribalari bilan yanada rivojlantirganlar. hanafiy mazhabi boshqa mazhablarga nisbatan musulmonlar uchun qulay, qonun-qoidalarini ishlab chiqarish jarayonida halqlarning urf-odatlari va an`analaridan kelib chiqilgan. bu mazhab orqali kishilarga islomni va shariat qonun-qoidalarini soda va oson yo`l bilan tushuntirishga harakat qilinadi. hanafiy mazhabi bo`yicha ko`plab fiqshunos olimlar yirik asarlar yozib, unda hanafiy huquqi maktabidan kelib chiqib, shariat qonun- …

uqiy maktabiga tayanib asos solgan. uning mashhur «al-muvatto» kitobi molikiya mazhabining asosi hisoblanadi. ushbu kitobga sharhlar ham yozilgan. «ar-raddu alal-qadariya», «al-maunatul-kubro» ham imom molik asarlari hisoblanadi. molik madinaning mashhur olimlaridan fiqhni o`rganib, ular qo`llaydigan ahli hadis uslubini qabul qildi va o`z shogirdlarini ham ushbu uslubda tarbiyaladi. madina ahli ko`pchiligining kelishuvi uning nazarida hukm chiqarish uchun bir hadisga teng edi. negaki, u ushbu shahar ahlini payg`ambar va uning sahobalari yo`l-yo`riqlarini mukammal bilib olgan va unga asoslanib amal qilib kelganlar deb e`tibor berar edi. «islomda huquq« kitobida ta`kidlanishicha, imom molik madina maktabini izohlashda o`ziga xos amaliyot va mantiqdan foydalanish bilan mo`tabar rivoyatlarni bir-biriga qo`shib ishlatishdek muayyan uslubga ega edi. uning ilmiy-huquqiy tafakkuri ko`pincha, to`g`ri va uyg`unlashgan bo`lib, ko`zga tashlanadi. molikiya mazhabi hanafiya mazhabi kabi urf-odatni tan oladi. molikiya faqihlaridan bo`lmish alvon shireziyning (1508 yilda vafot etgan) aytishicha, imkoni boricha urf-odatlarni ilohiy qonunlar bilan uyg`unlashtirsh kerak. molikiylar «masolihi-mursala» deb atalmish manfaat prinsipini qo`shimcha …

ulloh muhammad ibn idris ibnabbos ibn usmon ibn shofi` 767 yil g`azoda tug`ilib, 820 yilda misrda hayotdan ko`z yumgan. u kishi maka olimlarida fiqh ilmini o`rganganidan keyin madinaga borib, molik ibn anasdan fiqh ilmini o`rgandi. molik vafotidan keyin yamanga undan keyin bag`dodga safar qildi. shofi` iroqda istiqomat qilgan chog`ida abu xanifaning shogirdi muhammad ibn hasan shayboniydan fiqh ilmi bo`yicha iroq ahli yo`nalishini o`rgandi. shofi` olgan o`z ta`limotlarni qaytadan ishlab chiqib, ularga ayrim o`zgartirishlar hamda qo`shimchalar kiritadi va o`ziga xos uslubni yaratishga muvaffaq bo`ldi. uning fiqihiy uslubi qur`on, sunna, ijmo va osorga tayanadi, qiyoslash, fatvo berish uchun asos hisoblanadi. fiqh bo`yicha uning mashhur asari «kitobul-umm» va usulul fiqh bo`yicha «ar-risola» asari shofi`iy mazhabining asosiy manbai hisoblanadi. shofi` birinchi bo`lib usuli fiqh qoidalarini tartibga solgan.shofi`iy o`zining ilk madina huquqiy maktabining bir a`zosi hisoblasa ham, uning nazariyalarida shar`iy istidlol o`z rivojining oliy darajasiga olib borgan. payg`ambardan rivoyat qilingan hadislarga chuqur ishonchi unga boshqa …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "musulmon huquqi yo`nalishlari va mazhablar"

1352869806_39277.doc musulmon huquqi yo`nalishlari va mazhablar reja: 1.islomning asosiy yo`nalishlari: sunniylik va shialik 2.sunniylik oqimi mazhablari: hanafiya mazhabi, molikiya mazhabi, shofi`iya mazhabi, xanbaliya mazhabi 3. shialik oqimi xususiyatlari va uning mazhablari -jafariya mazhabi -ismoiliya mazhabi -zaydiya mazhabi islomning asosiy yo`nalishlari: sunniylik va shialik islom dunyosining ikki yunalishga bulinish sababi paygambarimiz m.(sa,v) (632 yil)ning dunyodan utishi bilan davlat xokimiyatiga bulgan kurash natijasida kelib chikdi. chunki mazkur din tarqalgan hududdagi iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy kurashning kuchayishi, muayyan dinga e`tiqod qiluvchi turli xalqlarning ijtimoiy manfaatlari va madaniy darajalari turlicha bo`lganligi bilan bog`liqdir. sunniylarning fikricha ...

Формат DOC, 48,5 КБ. Чтобы скачать "musulmon huquqi yo`nalishlari va mazhablar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: musulmon huquqi yo`nalishlari v… DOC Бесплатная загрузка Telegram