7-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari

DOCX 22 стр. 218,6 КБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 218,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

7-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari reja: 1. islomdagi ilk bo`linish. 2. islomdagi oqim va yo`nalishlarning hozirgi kundagi ko`rinishi. 3. islomdagi mazhablar. 1. islomdagi ilk bo`linish vii asrda islom 2 ta yirik oqimga: sunniylik va shialikka bo`linib ketdi. bu bo`linishning asosida turli hukmron guruhlarning hokimiyat uchun olib borgan kurashlari yotadi. muhammad payg`ambar (s.a.v.) ning kuyovi, to`rtinchi xalifa ali vaqtidayoq (656-661) xalifa hokimiyati tan olingani bilan hokimiyat tepasiga muhammad payg`ambar avlodlarigina kelish huquqiga egadirlar, deb hisoblangan. 1. xalifalar hokimiyati tarafdorlari (ya’ni xalifalarning muhammad avlodiga mansubligi shart emas, deb hisoblovchilar) bo`lgan ummaviylar islomdagi an’anaviy diniy ta’limotga amal qiluvchilarni da’vo qilganlar sunniylikni tashkil qildilar. 2. ali (4-xalifa) va uning avlodlari hokimiyatining tarafdorlari esa shialikni tashkil qildilar. muqaddas qur'oni karimda musulmonlarga qarata firqalarga bo`linmang, degan mazmundagi ko`rsatmalar bor. shuning o`zi turli oqimlarga bo`linib, odamlarni to`g`ri yo`ldan adashtirishga dinimiz mutlaqo qarshi ekaniga yaqqol dalil emasmi? shavkat mirziyoyev, 485-bet, 1-jild, 2017. payg`ambar muhammad (s.a.v.) ogohlantirib …

2 / 22

fdorlari degan ma’noni bildiradi) – tarafdorlari o`zlarini ahl as-sunna, ya’ni sunna ahli deb ataydilar va muhammad payg`ambar (s.a.v.)ning shialar tomonidan buzilayotgan an’analariga faqat bizgina amal qilyapmiz, deb hisoblaydilar. islomning muhammad (s.a.v.) davridayoq shakllangan ta’limotining to`g`riligini, sunnani (hadisni) qur’ondan keyingi ilohiyoti va shariatning ikkinchi manbai deb tan olgan, islomning an’anaviy diniy marosimlariga, maishiy, ijtimoiy qoidalariga amal qiladigan har bir musulmon sunniy hisoblanadi. bugungi kunda sunniylar butun jahon musulmonlarining asosiy qismini tashkil etishadi. 5.1.2-chizma sunniylik (ahli sunna val-jamoa)ga mansublikni bildiruvchi asosiy belgilar 1. islom ta’limotida iymon shartlari 7 ta aqidaga asoslanadi: 1) allohga ishonish: alloh dunyodagi barcha mavjudotlarni yaratgan. 2) farishtalarga ishonish: farishtalarning mashhurlari: jabroil, mikoil, isrofil, azroil. 3) payg`ambarlarga ishonish. qur’onda 25 payg`ambarning ismlari zikr etilgan. payg`ambarlar 2 xil: a) rasullar; b) nabiylar. 4) muqaddas kitoblar (alloh taoloning kitoblari)ga ishonish. alloh taolo payg`ambarlarga 100 sahifa va 4 kitob yuborgan. 100 sahifa odam, shis, idris, ibrohimga, 4 kitob esa muso, dovud, iso …

3 / 22

tida “islom arkonlari”, 5 ta islom ustuni, diniy marosim talablari (ibodatga kiradigan): 1. kalima keltirish: kalimai ibodat; kalimai shahodat. 2. namoz o`qish. 3. ro`za tutish. 4. zakot berish. 5. haj qilish (imkoni bo`lsa). islom davlatlari hududlarining kengayib borishi, turli din, toifa, mazhab va mafkura tarafdorlarining musulmon bo`lishi oqibatida aqidaviy masalalar yana ham murakkablashib ketgan. buning ustiga turli tomonlardan musulmonlar aqidasini buzishga urinish va tanqid qilish ham avj olgan.[footnoteref:1] ana shunday murakkab holatda sunniylik (ya’ni ahli sunna val- jamoa) aqidasi va fikrlarini ilmiy asosda jamlash va tartibga solishni taqozo etgan. bu ishni musulmon olamining mashriq tomonida abu mansur moturudiy va ikkinchi tomondan abulhasan ash’ariy uddasidan chiqqan. ahli sunna val-jamoa (sunniylik)ning aqidaviy masalalari shu ikki olim shaxsiga nisbat berilib (ash’ariylik, moturudiylik) nomlanadigan bo`lgan. ahli sunna val-jamoa faqatgina aqida bobida emas, balki boshka sohalarda ham o`ziga hos mazhablarni birlashtirgan. [1: . islom. entsiklopediya. –t.: “o`zbekiston milliy entsiklopediyasi”. davlat ilmiy nashriyoti, 2017. -81 -bet. …

4 / 22

ida bag`rikyenglik g`oyasi asosida inson aql-zakovatining o`rni va ahamiyatiga yuksak e’tibor qaratadi. bu o`z navbatida ushbu ma’limotlarning kyeng ommalashuvida muhim o`rin tutgan. bunday g`oyalarga bugungi kunda ham insoniyat katta yehtiyoj syezmoqda. shavkat mirziyoyev, 1-jild, 29-byet, 2017. xx asr oxirida islomning dunyodagi siyosiy mavqei kuchayishi natijasida sunniylik va shialik o`rtasidagi munosabatlar ham keskinlashgan. bunday holat mamlakatlar o`rtasidagi (eron-iroq), shuningdek, turli mamlakatlarning ichki hayotida (saudiya arabistoni livan) ham ko`zga tashlanib, ko`p holatlarda uchinchi darajali ahamiyat kasb etgan (eron –iroq) yoki osongina hal etilgan. sunniylikning ko`pgina o`ziga xos hususiyatlari hozirgi vaqtda islomning haqiqiy demokratik din ekanligini isbot qilishda dalil sifatida ko`rsatilmaydi. islom olamidagi davlatlar aholisining ko`pchiligini (eron va iroqdan tashqari) sunniylar tashkil etadi. 2. shialik (arab, gurux, tarafdorlar, partiya, ya’ni alining guruhi degan ma’noni anglatadi) – islomdagi ikkinchi yo`nalishdan biri. ali va uning avlodini muhammad payg`ambar s.a.v.ning birdan-bir qonuniy vorislari deb tan olinadigan turli yo`nalish va sektalarning umumiy nomidir. o`zining tarqalishi va ijtimoiy-siyosiy …

5 / 22

r. imomat – shialikda davlat boshqarish huquqi haqidagi ta’limot, e’tirof etilgan 5 aqidadan biri. unga ko`ra, musulmonlar jamoasi yoki davlatida faqat muhammad payg`ambar (s.a.v) avlodi (kuyovi ali bilan qizi fotimadan tarqalgan avlod) hukmron bo`lish huquqiga ega deb hisoblanadi. 5.1.3-chizma shialik oqimidagi musulmonlar 5 aqidaga ishonadi va uning sunniylik oqimidan farqi 1. shialikdagi 5 aqida: 1) allohning yagonaligi (ya’ni tavhid). 2) adolat (adl)ga ishonish, ya’ni taqdir aqidasiga. 3) oxirat (qiyomatga) va o`lganlarning tirilishiga ishonish. 4) payg`ambarlik (nubuvvat)ka ishonish. 5) imomatga (imomlar hokimiyatini e’tirof etish) ishonadi. ali avlodlariga aloqador “abadiy ilohiy nur”ning namoyon bo`lishidir, ular ilohiy mohiyatga, beayb va g`ayriinsoniy bilimga ega. 2. shialar aqidasiga binoan, “imomlar” oddiy insonlar jumlasidan bo`lmay, quyidagi xususiyatlarga ega bo`ladilar: 1) faqat muhammad payg`ambarning (s.a.v.) qizlari fotimadan tug`ilgan zotlar va ularning bolalari payg`ambar oilasi hisoblanib, imomlik vakolatining haqiqiy va qonuniy egalaridirlar. 2) imom payg`ambar emas. ammo payg`ambar bilan oddiy insonlar o`rtasida turadi. 3) imom har qanday gunohlardan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "7-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari"

7-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari reja: 1. islomdagi ilk bo`linish. 2. islomdagi oqim va yo`nalishlarning hozirgi kundagi ko`rinishi. 3. islomdagi mazhablar. 1. islomdagi ilk bo`linish vii asrda islom 2 ta yirik oqimga: sunniylik va shialikka bo`linib ketdi. bu bo`linishning asosida turli hukmron guruhlarning hokimiyat uchun olib borgan kurashlari yotadi. muhammad payg`ambar (s.a.v.) ning kuyovi, to`rtinchi xalifa ali vaqtidayoq (656-661) xalifa hokimiyati tan olingani bilan hokimiyat tepasiga muhammad payg`ambar avlodlarigina kelish huquqiga egadirlar, deb hisoblangan. 1. xalifalar hokimiyati tarafdorlari (ya’ni xalifalarning muhammad avlodiga mansubligi shart emas, deb hisoblovchilar) bo`lgan ummaviylar islomdagi an’anaviy diniy ta’limotga amal qiluvchilarni da...

Этот файл содержит 22 стр. в формате DOCX (218,6 КБ). Чтобы скачать "7-mavzu. islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 7-mavzu. islom dinining aqidavi… DOCX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram