nodiraning lirik merosi

DOC 69,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1665262968.doc nodiraning lirik merosi nodiraning lirik merosi reja kirish 1. bob. mohlar oyim-nodiraning tarjimai holi 2.bob. nodirabegim lirikasi 3.bob. fors-tojik tillardagi she’rlari xulosa adabiyotlar ro‘yxati kirish shukurkim, homiyi din nodira sulton bo‘ldi, adlidin bog‘i jahon ravzai rizvon bo‘ldi. adlu ehsoni jahon mulkini obod etti, dahr eli himmatidin xurramu shodon bo‘ldi. muhammad sharif xviii asr oxiri-xix asrning birinchi yarmida markazlashgan qo‘qon xonligi o‘z taraqqiyotining yuqori bosqichiga ko‘tarildi. mazkur mamlakatda iqtisodiy hayot ancha jonlandi, shu tufayli xalq ma’naviy-madaniy turmushida katta ijobiy o‘zgarishlar yuz berdi. yozma adabiyot, ilm-fan, turli san’at va hunarlar rivoj topdi, qo‘qon tom ma’noda shoirlar, fozillar shahriga aylandi. bu yerdan o‘zbek va tojik adabiyotiga munosib hissa qo‘shgan shuaro, ulamolar yetishdi. mavlono fazliy namangoniyning mashhur “majmuai shoiroi” (“shoirlar to‘plami”) tazkirasidan ma’lum bo‘lishicha shu davrda qo‘qon adabiy muhitida 85 shoir yashab, ijod etgan. mazkur tazkiraga kiritilmagan nodira ham ana shu muhitda kamol topdi. xalqimizning go‘zal, oqila, fozila farzandi tarjimai holiga doir mufassal …

adi, ijodiy ishlarni rag‘batlantirdi. oyim qishlog‘iga qadam ranjida qilishingiz bilan katta yo‘l yoqasidagi dilbar ayol haykaliga ko‘zingiz tushadi. u go‘yo poyi qadamingiz qutlug‘, qani biz tomonga mar- habo, deyayotgandek, ark ichidan qarshingizga peshvoz chiqib kelayotgandek. o‘zbek mumtoz adabiyotining nuqtadon shoirasi bu yerda ganch holatda qo‘nim topganligi bejiz emas. nainki, mohlaroyimning oyim qishloq tuprog‘iga poyi qadamlari tekkan uning otashnafas g‘azallariga bog‘-rog‘lar, bulbullar, qoradaryo suvi, turna ko‘z bo‘yoqlari guvoh bo‘lgan. nodirabegim irfoniy hikmat va insoniy poklik, ilohiy ma’rifat, ishq-muhabbat, ozodlik kabi g‘oyalarining she’r va g‘azallarida o‘z ifodasini topishi, shoiraning mahorat egasi ekanligini ko‘rish mumkin. shoira nodirabegimdan qator devonlar va she’riy to‘plamlar meros bo‘libgina qolmasdan, balki shoiraning o‘zbek qizlariga xos ibo-hayosi, yoriga bo‘lgan sadoqati ham bo‘lg‘usi avlod uchun o‘rnak bo‘lib qoldi. u yaratgan asarlar va u haqidagi asarlar, ilmiy maqolalar, to‘plamlar kutubxonalarimiz katalog va kartotekalarida o‘z aksini topgan. 1.bob. nodirabegimning tarjimai holi sharq adabiyotida robia, ismati va oysha (xi asr), munisa ho‘jandiy, sittixonim …

unadan farq qilardi. mohlaroyim-nodira xviii asr oxiri va xix asrning birinchi yarmida yashab ijod etgan, ajoyib she’rlari bilan o‘zbek mumtoz adabiyoti tarixida o‘ziga xos o‘rin tutgan ma’rifatparvar shoira, davlat arbobi, madaniyat va adabiyot homiysidir. mohlaroyimdan bizgacha komila, nodira, maknuna taxalluslari bilan o‘zbek va fors-tojik tillarida yaratilgan lirik asarlardan iborat kattagina adabiy meros yetib keldi. mohlaroyim 1792 yili andijon hokimi rahmonqulibiy oilasida tavallud topdi. shoiraning ota-onasi amir temur xona- doniga mansub edi. uning onasi oyshabegim shoir tabiatli donishmand ayol bo‘lgan. mohlaroyim shu muhitda tarbiya oldi, xalqimiz tarixi, madaniyati, ilm va adabiyotidan yaxshigina xabardor bo‘lib o‘sdi. yoshligidan o‘tkir zehni, nozik tabiati va shoironа salohiyati bilan ajralib turgan mohlaroyim she’riyatga erta havas qo‘ydi. ustoz navoiy, jomiy va bedil kabi allomalar- ning asarlariga bo‘lgan e’tiqod bilan ruhan barkamollashib bordi. ma’lumki, bu yillarda qo‘qon xonligini olimxon idora qilardi. uning ukasi umarxon esa farg‘ona vodiysining nufuzli shaharlaridan bo‘lgan marg‘ilonda hokim edi. umarxon va mohlaroyim 1807 yilda …

i. o‘ttiz yoshida beva qolgan nodirabegim ham yosh xonning yonida mamlakatni boshqarish ishida faol ishtirok eta boshlaydi. nodira davlat va mamlakat ishlarini tadbir va adolat bilan idora qilishda homiylik namunalarini ko‘rsatarkan, bu yillarda mamlakatda birmuncha osoyishtalik saqlandi. qo‘shni o‘lkalar va ularning hukmdorlari bilan savdo-sotiq va boshqa sohalarda hamkorlik amalga oshirildi. shoira mamlakatdagi qurilishlar sohasida olib borgan ishlari, madaniyat va adabiyot borasida ko‘rsatgan tashabbuskorliklarini o‘zining devoni debochasida shunday deb ta’kidlaydi: “… sayyidu sodot, mashoyixu ulamolardin tuhaf va hidiya birla duolar oldim. masokin va benavolarga xayru ehsonlar birla bahra etkurdim. karam va ato xonidan fuqaro xalqini mamnun va mustag‘in aylab, marhamat va shafqatlar ko‘rguzdim. va javorida madrasai fayzosor ulumi diniy talabalarig‘a bino qildim. jiddu jahd birla sipohiylag‘a anjom, fuqarolarg‘a orom yetkurdim. mamlakatni obod, musta mandlar ko‘nglini shod qildim. ulamoi din rivojlarig‘a imdod yetkurdim, to shari sharif rivoj topdi, zuhd ahlig‘a ixlos va aqidatan zohir qildim, to din va millat kamol topdi. fazlu …

ar yaratdiki, haqiqatan ham, uning go‘zal va sermazmun so‘zlarini o‘qiganda, “ahli davron marhabo” demay qo‘ymas edi: nodira har so‘zki, nishon ayladim, aydi anga ahli davron marhabo! zamоndoshlaridan shoir xotifning guvohlik berishicha, mohlaroyim “mamlakat nizomi va xalq ehtiyojlarini tadbir va adolat rasmida kamoli aql va farosat bilan shunday olib bordiki, tamomi umaro va fuzalolar davrasida yagonai zamona, “nodirai davron” bo‘lib tanildi va xalqlar taxsiniga sazovor bo‘ldi”. biroq, xonliklar o‘rtasida davom etib turgan muttasil kelishmovchiliklar mohlaroyimning o‘z faoliyatini keng ravnaq toptirishiga rahna solar edi. oqibat shunday bo‘ldiki, 1842 yili buxoro amiri nasrullo go‘yo bu yerda izidan chiqqan shariat qoidalarini nizomga solmoqchi bo‘lib, turli vaj-karsonlar bilan qo‘qon ustiga bostirib keladi. xonlikning hamma e’tiborli nodira-badiiyat ilmidagi san’atlarni mukammal o‘rgan- gan va she’riyatiga tabiiy tatbiq eta olgan shoira. u badiiy usul imkoniyatlaridan foydalanib aqlni hayratga soluvchi manzaralar ijod qilgan. nodira ishq-muhabbat, ilm-ma’rifat, el-yurt, do‘stlik, osoyishtalik, obodonlik va maishiy farovonlik haqida asarlar yaratgan edi. albatta, uning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nodiraning lirik merosi"

1665262968.doc nodiraning lirik merosi nodiraning lirik merosi reja kirish 1. bob. mohlar oyim-nodiraning tarjimai holi 2.bob. nodirabegim lirikasi 3.bob. fors-tojik tillardagi she’rlari xulosa adabiyotlar ro‘yxati kirish shukurkim, homiyi din nodira sulton bo‘ldi, adlidin bog‘i jahon ravzai rizvon bo‘ldi. adlu ehsoni jahon mulkini obod etti, dahr eli himmatidin xurramu shodon bo‘ldi. muhammad sharif xviii asr oxiri-xix asrning birinchi yarmida markazlashgan qo‘qon xonligi o‘z taraqqiyotining yuqori bosqichiga ko‘tarildi. mazkur mamlakatda iqtisodiy hayot ancha jonlandi, shu tufayli xalq ma’naviy-madaniy turmushida katta ijobiy o‘zgarishlar yuz berdi. yozma adabiyot, ilm-fan, turli san’at va hunarlar rivoj topdi, qo‘qon tom ma’noda shoirlar, fozillar shahriga aylandi. bu yerdan o‘zbek va t...

Формат DOC, 69,5 КБ. Чтобы скачать "nodiraning lirik merosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nodiraning lirik merosi DOC Бесплатная загрузка Telegram