қурилиш материаллари

DOC 11 стр. 833,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
i-боб i-боб қурилиш материалларининг асосий хоссалари таянч иборалар: қурилиш материаллари ва буюмлари, стандартлаш, сертификация, гостлар, микроструктура, макроструктура, физик хоссалар, гидрофизик хоссалар, иссиқлик-физик хоссалар, мустаҳкамлик, деформативлик, технологик хоссалар, радиацияга бардошлилик. 1.1 умумий маълумотлар қурилиш материалларининг ҳар бир тури ўзига хос физик, механикавий, кимёвий ва махсус хоссаларга (радиацияга муносабат, технологик ишлов) эга бўлади. материалларнинг таркиби, структураси физик-кимёвий ва технологик жараёнлар таъсирида ўзгариши билан уларнинг барча хосса ва хусусиятлари ўзгаради. қурилиш материаллари келиб чиқишига кўра табиий ва сунъий бўлади. улар хоссаларига нисбатан пластик (битум, гилтупроқ) эластик (ёғоч, пўлат, резина), мўрт (сопол, шиша, бетон, чўян), материал мустаҳкамлигига қараб- мустаҳкамлиги юқори (пўлат, гранит, шиша, шишапласт, ситалл, бетон-полимер), мустаҳкам (бетон, ёғоч, полимербетон, пишиқ ғишт) ва мустаҳкамлиги кичик (гипс, оҳактош, хом ғишт, кўпикбетон, газбетон) турларга бўлинади. материалларнинг ишлатилиш шароитига кўра конструктив (табиий тош материаллари, бетон, қоришма, сопол, ёғоч, полимербетон, пластмасса ва ҳ.к.) ва махсус (иссиқлик ва товуш изоляцияси, гидроизоляция, безак, коррозияга чидамли, оловга бардошли, радиациядан ҳимояловчи, биологик …
2 / 11
учун мажбурийдир. қурилиш материалларининг 1947 йилда ташкил топган “стандартлаш ҳалқаро ташкилоти (мос)” талабларига жавоб берувчи хиллари ҳам мавжуд. мос қурилиш материалларини давлатлараро ташиш ва ишлатишга қулайлик туғдиради. 1.2 материаллар таркиби, структураси ва хоссаларининг мутаносиблиги қурилиш материалларининг хоссалари уларнинг таркибига ва тузилишига боғлиқ бўлади. материалларнинг кимёвий, минерал ва фазавий таркибларини текширмасдан, улар асосида тайёрланган буюм ва конструкцияларни муайян муҳитда ишлатишга тавсия этилмайди. материалларнинг кимёвий таркиби элементлар ва оксидлар орқали ифодаланиб, улар хоссаларининг-мустаҳкамлигини, коррозия муҳити ва оловга бардошлилигини, сувга муносабати кабиларни белгилайди. материал таркибида кимёвий элементлар ва оксидлар эркин холда бўлмасдан ўзаро минералларга бириккан бўлади. материалларнинг минерал таркиби уларнинг қандай минераллардан қанча миқдорда ташкил топганини билдиради. гилтупроқ, оҳактош, гипс тоши ва ш.к. ларнинг минерал таркиби улардан олинган керамик материаллар ҳавойи ва минерал боғловчиларнинг мустаҳкамлигини ва турли муҳитларга чидамлилигини белгилайди. материалларнинг фазавий таркиби қаттиқ, суюқ ва газсимон ҳолатда бўлиб, уларни муайян шаклда ушлаб турувчи, деворлар ҳосил қилувчи (каркас) қаттиқ фазадан, деворлар орасида ҳосил …
3 / 11
микроструктура материалнинг тузилиши ва ундаги ғовакларнинг ўта кичиклигини (1-2.10-7см гача) билдирувчи кўрсаткич. материалда микроғоваклар буюмнинг киришиши натижасида ҳосил бўлади ва улар ўзаро туташ ёки ҳар томонлари берк бўлиши мумкин. материални ташкил этувчи боғловчи (портландцемент, гипс, битум, полимер), ўта майда тўлдирувчи (қум кукуни, андезит) минерал ёки полимер қўшимчалар, сув ва ш.к. компонентлардан иборат мажмуадир. қурилиш буюм ва конструкцияларнинг барча хосса ва хусусиятлари микроструктурага, унинг ҳосил бўлиш шароитига боғлиқ бўлади. микроструктура хоссаларига боғловчининг активлиги, дисперслиги, микроғоваклиги, ўта майда тўлдирувчиларнинг юза табиати катта таъсир этади. макроструктура материалларнинг тузилиши ва ундаги ғоваклар-йирик, кўзга кўринадиган ҳолатдаги кўрсаткич бўлиб, у микроструктура, майда-йирик тўлдиргичлар ва бошқа тўлдирувчи ёки арматураловчи компонентлар мажмуасидан ибратдир. макроструктура композит (конгломерат), уячали, майда ғовакли, толасимон, қатламли, донадор шаклларда бўлиши мумкин. композитларга бетонлар, қурилиш қоришмалари, керамика, силикалцитлар, полимербетонлар ва ш.к. киради. бундай материаллар сунъий конгломератлар ҳам деб юритилади. майда ғовакли материалларга сув ёки ёнувчи қўшилмалар аралаштирилиб куйдирилган керамика, пластмассаларнинг баъзи турлари киради. уяча структурали …
4 / 11
ристалл тузилишли материаллар юқори мустаҳкамликка, турли муҳитларга чидамлиликка эга. одатда кўпчилик материаллар аморфдан кристалл тузилишга ўтади. бир материал ҳам кристалл (кварц), ҳам аморф тузилишда бўлиши мумкин. материалнинг тузилиши ҳолатига қараб бу материалларнинг кимёвий бирикишларида иштирок этиши турли тезликда ва шароитда бўлиши мумкин. кристалл тузилишдаги материаллар ўзгармас босимда муайян эриш ҳароратига эга бўлади. кристалл панжарани нейтрал атомлар, ионлар, молекулалар ҳосил қилиши мумкин. мураккаб кристаллар (калций, дала шпати) ковалент ва ион боғланишларда бўлганликлари сабабли уларнинг ҳоссалари турличадир. қурилиш материалларининг асосий жинс ҳосил қилувчи минераллари-силикатлар мураккаб тузилишга эга бўлиб, тетраэдрлардан тузилган ва ҳажмий панжара тузилишига эга. шу сабабли силикатлар ноорганик полимерлар дейилиши ҳам мумкин. 1.3 физик хоссалар зичлик, ( (г(см3, кг(м3) - абсолют зич материалнинг ҳажм бирлигидаги массасидир. агар материаллар массасини m, зич ҳолатдаги ҳажмини va деб белгиласак, унда: ρ(m(va абсолют зич материаллар жуда кам бўлиб, уларга кварц, шиша, пўлат, пластмассаларнинг баъзи турлари киради. амалиётда бундай қаттиқ материалларнинг зичлиги тарозилар ва ҳажм ўлчаш …
5 / 11
............................................ 2,9-3,1 шиша ................................................................. 2,5-3,0 пўлат .................................................................. 7,8-7,9 ўртача зичлик, (m (кг(м2) - материал табиий ҳолатдаги массасининг ҳажмига бўлган нисбатидир. агар материал массасини m, табиий ҳолатдаги ҳажмини v деб белгиласак, унда (m(m(v баъзи қурилиш материаллариниг ўртача зичлиги (кг(м3) қуйида келтирилган: оғир (оддий) бетон .................................... 2100-2600 енгил бетон ................................................. 1200-1800 гранит ........................................................... 2600 оддий ғишт .................................................. 1700-1900 ойна шишаси .............................................. 2650 шишапласт ................................................... 2000 кўпик полимер (минора) .......................... 15-20 қарағай ёғочи .............................................. 400-600 минерал пахта ............................................ 200-400 пўлат ............................................................. 7850 ғоваклик (п) материал тўла ҳажмидаги (v) ғоваклар (vп) ҳажми билан белгиланади: п(vп(v ёки п((1-(m(().100% материаллар ғоваклари ҳаво, газ ёки сув билан тўла бўлиб, катта оралиқда бўлади (0 дан 98% гача). ғоваклик материалларнинг асосий хоссаларини ифодаловчи кўрсаткичдир. бу кўрсатгичлар орқали материалларнинг мустаҳкамлиги, ўртача зичлиги, намланувчанлиги, иссиқлик ўтказувчанлиги, совуққа ва кимёвий муҳитларга чидамлилиги ва бошқа хоссалари тўғрисида тушунча ҳосил қилиш мумкин. ёпиқ ғовакларнинг кўплиги материал чидамлилигини белгилайди. унинг ғоваклари ҳақидаги тўлиқ маълумотни симоб …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қурилиш материаллари"

i-боб i-боб қурилиш материалларининг асосий хоссалари таянч иборалар: қурилиш материаллари ва буюмлари, стандартлаш, сертификация, гостлар, микроструктура, макроструктура, физик хоссалар, гидрофизик хоссалар, иссиқлик-физик хоссалар, мустаҳкамлик, деформативлик, технологик хоссалар, радиацияга бардошлилик. 1.1 умумий маълумотлар қурилиш материалларининг ҳар бир тури ўзига хос физик, механикавий, кимёвий ва махсус хоссаларга (радиацияга муносабат, технологик ишлов) эга бўлади. материалларнинг таркиби, структураси физик-кимёвий ва технологик жараёнлар таъсирида ўзгариши билан уларнинг барча хосса ва хусусиятлари ўзгаради. қурилиш материаллари келиб чиқишига кўра табиий ва сунъий бўлади. улар хоссаларига нисбатан пластик (битум, гилтупроқ) эластик (ёғоч, пўлат, резина), мўрт (сопол, шиша, бет...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (833,5 КБ). Чтобы скачать "қурилиш материаллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қурилиш материаллари DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram