laboratoriya mashg'ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko'rsatmalar

DOC 45 стр. 787,5 КБ Бесплатная загрузка

45 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 787,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 45

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 45

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti “noorganik va analitik kimyo” kafedrasi fanidan laboratoriya mashg`ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko`rsatmalar termiz-2020 mazkur uslubiy qo‘llanma 5140500- kimyo ta’lim yo‘nalishi 4- kurs talabalari uchun tasdiqlangan namunaviy fan dasturi asosida tuzilgan. tuzuvchilar: k. o’q. alimnazarov b.x. t.f.n., k.o’q. jumayeva z.e. o’q. safarova e.r. taqrizchi: dots. muqimova g.j. noorganik va analitik kimyo kafеdrasining 2020 yil 29 avgustdagi 1-sonli yig‘ilishida muhokama qilingan va foydalanish uchun tavsiya etilgan. kafеdra mudiri: dots. muqimova g.j. mazkur uslubiy qo‘llanmatеrdu kimyo va texnologiya fakultеti ilmiy kеngashining 2020 yil ___ avgustdagi __-sonli yig‘ilishida foydalanish uchun tavsiya etilgan. fakultеt dеkani : prof. x.x. to’rayev uslubiy qo‘llanma tеrmiz davlat univеrsitеti ilmiy-uslubiy kеngashining 2020 yil _______ dagi ___-sonli yig‘ilishida muhokama etilgan va nashr etishga tavsiya etilgan. annotatsiya ushbu uslubiy ko’rsatma kimyo yo`nalishi bakalavrlariga “analizning fizik-kimyoviy usullari” fanining muhim mavzularini qamraydi. “analizning fizik-kimyoviy usullari” fanini o`qitishda olingan ma`lumotlar ilmiy-tadqiqot institulari laboratoriyalarida murakkab …

2 / 45

myoviy laboratoriyada ishlashda amal qilinishi lozim bo‘lgan asosiy qoidalar: 1. ishning asosiy maqsadi aniq bo‘lmasdan, tajribani o‘tkazish uchun lozim bo‘lgan idishlar, asbob-uskunalar, reaktivlar tayyor bo‘lmasdan tajribani boshlamaslik; 2. tajribani o‘tkazishda ko‘rsatilgan tartib va ketma-ketlikni aniq bajarish; 3. ayni tajriba uchun ko‘rsatilgan barcha xavfsizlik qoidalariga rioya qilish; 4. ayni laboratoriya ishlari uchun tayyorlangan reaktivlardangina foydalanish. umumiy qo‘llanadigan reaktivlarni, konsentrlangan kislota va ishqorlarni ish joylariga olib ketmaslik; 5. reaktivlarni ishlatishdan oldin uni ayni tajriba uchun ishlatish mumkinligini idishdagi yozuvga qarab aniqlash; agar idishda yozuv bo‘lmasa o‘qitivchining ruhsatisiz ishlatmaslik. 6. ayni tajriba uchun reaktiv miqdorini ko‘rsatilmagan bo‘lsa undan imkoniyati boricha kamroq ishlatish; 7. ortiqcha olingan reaktivni qaytarib o‘z idishiga quymaslik va uning uchun ajratilgan mahsus idishga quyish; 8. reaktiv olingan zahotiyoq uning idishini qopqog‘ini yopib, o‘z o‘rniga qo‘yish; 9. quruq reaktivlarni farfor, metall yoki shisha qoshiqchalarda olish va ishlatilgandan so‘ng qoshiqchalarni filtr qog‘oz bilan tozalab qo‘yish; 10. agar reaktiv pipetka yordamida olingan bo‘lsa, …

3 / 45

oyini tartibga solib, laborantga topshirishi kerak. baxtsizlik holatlarida birinchi yordam ko‘rsatish qanday baxtsizlik yuz berishidan qat’iy nazar zudlik bilan shifokorni chaqirish lozim. quyida yozilganlar faqat birinchi yordam sifatida qo‘llaniladi: 1. kuyish: birinchi darajali kuyishda- terini qizarishi kuzatiladi. kuygan joyga 90-96% li etil spirt bilan ho‘llangan paxta qo‘yiladi, bu bir necha marta takrorlanadi. ikkinchi darajali kuyishda terida pufakchalar hosil bo’ladi, teri spirt bilan yuqorida ko‘rsatilgandek ishlanadi, yoki 3-5%li kmno4 eritmasi yoki yangi tayyorlangan 5%li tannin eritmasi bilan teri jigar rangga kirguncha ho‘llanadi. uchinchi darajali kuyishda to‘qimalarning buzilishi kuzatiladi, bunda kuygan joy sterillangan bint bilan boylanadi va shifokor chaqiriladi. 2. katta kesilishlar. suv bilan jarohatni yuvmaslik kerak! qonning o’zi jarohatni tozalaydi. mustahkam joylashib olgan jismlar, masalan, shisha bo‘laklari shifokor ishtirokisiz jarohatdan olinmasligi lozim. jarohat sterillangan quruq doka bilan boylanadi. paxta ishlatilmasligi kerak. agar sterillangan doka bo‘lmasa, foydalanilmagan va dazmollangan dastro‘mol bilan jarohatni boylash ham mumkin. kuchli qon oqishda jarohatdan yuqori qism qattiq …

4 / 45

va lablarning ishqorlar, kislotalar va og‘ir metallar tuzlarining eritmalari ta’siridan kuyishi. zaharga qarshi vositalar, masalan, sut, oqsil, suli qaynatmasi iste’mol qilinadi. kislotalar ta’sirida kuyganda og‘iz bo‘shlig‘ini bor yoki magniy oksidi suspenziyasi bilan chayiladi, ishqorlar ta’sirida kuyganda esa og‘iz bo‘shlig‘i sirka kislotasining 1% li eritmasi yoki limon sharbatining suvli eritmasi bilan chayiladi. 6. nafas olish yo‘llarini yallig‘lantiruvchi gazlar, xlor, brom, vodorod xlorid, azot oksidlari ta’sirida zaharlanishi. zaharlangan odam toza havoga olib chiqilib, bezovta qilinmaydi. suv bug‘lari, natriy gidrokarbonat eritmasini purkash bilan ingalyatsiya qilinadi. kislorod bilan nafas oldiriladi. nafas olish to‘xtab qo‘lsa, jabrlangan sun’iy nafas oldiriladi. brom bug‘ini ammiyak hidlash yoki toza havoda nafas olish bilan ketkazish mumkin. 7. vodorod sulfid, is gazi, sianid kislota, arsin gazi, fosfin bilan zaharlanish. jabrlangan toza havoga olib chiqilib, bezovta qilinmaydi. og‘ir ahvolda bo‘lsa, sun’iy nafas (kislorod bilan) oldiriladi. sianid kislota ta’sirida zaharlanganda 2 gr natriy tiosulfat va 0,5 gr natriy nitratning 50 ml suvdagi eritmasi …

5 / 45

a shu ma’lum qalinlikga ega bo‘lagan rangli eritma qavatining optik zichligi (nur yutilishi) ni o‘lchashga asoslangan. kimyoviy bosqich, asosan metodning analitik imkoniyatlarini, aniqlikni, sezgirlikni, tanlab ta’sir etishini va analizni bajarish uchun sarflanadigan vaqtni aniqlaydi. agar optik zichlikni o‘lchashda ma’lum to‘lqin uzunlikga ega nurdan foydalanilsa, u holda bu metodni spektrofometrik metod deyiladi. agar optik zichlikni o‘lchashda ma’lum to‘lqin uzunliklarga ega bo‘lgan (taxminan monoxromatik) nurdan foydalanilsa bu metodni fotokolorimetrik metod deyiladi. spektrofotometrik metod fotokolorimetrik metodga qaraganda aniqroq va selektivroq hisoblanadi, lekin murakkab va qimmatbaho asboblarni talab qiladi. fotokolorimetrik metod hamma analitik parametrlar bo‘yicha spektrofotometrik metoddan orqada turadi, lekin u asboblarning juda oddiyligi va arzonligi bilan afzaldir. hamma fotometrik metodlar asosida lamberg-buger-berning nurning yutilishi qonuni yotadi. bu qonunning matematik ifodasi quyidagicha: a = e · с · l bu erda с-rangli eritma konsensentratsiyasi, mol/l larda; l - eritmaning nurni yutadigan qatlami qalinligi.santimetrlarda (sm), e - nur yutilishining molyar so‘ndirish koefitsienti va a - …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 45 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "laboratoriya mashg'ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko'rsatmalar"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti “noorganik va analitik kimyo” kafedrasi fanidan laboratoriya mashg`ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko`rsatmalar termiz-2020 mazkur uslubiy qo‘llanma 5140500- kimyo ta’lim yo‘nalishi 4- kurs talabalari uchun tasdiqlangan namunaviy fan dasturi asosida tuzilgan. tuzuvchilar: k. o’q. alimnazarov b.x. t.f.n., k.o’q. jumayeva z.e. o’q. safarova e.r. taqrizchi: dots. muqimova g.j. noorganik va analitik kimyo kafеdrasining 2020 yil 29 avgustdagi 1-sonli yig‘ilishida muhokama qilingan va foydalanish uchun tavsiya etilgan. kafеdra mudiri: dots. muqimova g.j. mazkur uslubiy qo‘llanmatеrdu kimyo va texnologiya fakultеti ilmiy kеngashining 2020 yil ___ avgustdagi __-sonli yig‘ilishida foydalanish uchun tavsiya e...

Этот файл содержит 45 стр. в формате DOC (787,5 КБ). Чтобы скачать "laboratoriya mashg'ulotlarini bajarish uchun uslubiy ko'rsatmalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: laboratoriya mashg'ulotlarini b… DOC 45 стр. Бесплатная загрузка Telegram