laboratoriya ishlarini bajarish bo’yicha uslubiy ko’rsatma

DOCX 57 pages 1.4 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

л а б о р а т о р и я и ш и № 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona politexnika instituti farg’ona - 2020 “fizika” fanidan laboratoriya ishlarini bajarish bo’yicha 5320300 – «texnologik mashina va jihozlar» yo’nalishi bo’yicha bakalavriat talabalari uchun uslubiy ko’rsatma “физика” кафедраси ushbu ko’rsatma o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qoshidagi fizika bo’yicha uslubiy birlashma tasdiqlagan amaldagi o’quv dasturiga asosan ishlab chiqilgan bo’lib, u texnika oliy o’quv yurtlarining talabalari uchun “fizika” fanidan laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazishga mo’ljallangan. ko’rsatma “fizika” fanidan 15 ta laboratoriya mashg’ulotlarini tashkillash va o’tkazish bo’yicha yo’riqnomalarni o’z ichiga olgan. tuzuvchilar: farpi energetika fakulteti fizika kafedrasi: f-m.f.n.dots: z.mirzajonov assistent: t.i.raxmonov taqrizchilar: farpi energetika fakulteti fizika kafedrasi: f-m.f.n.dots: e.raximov ushbu ko’rsatmani energetika fakultetining uslubiy komissiyasi ma’qullagan. bayonnoma №___ “___” _________ 20__ yil. ushbu ko’rsatmani «fizika» kafedrasining uslubiy seminarida muhokama qilingan. bayonnoma №__ “___” _________ 20__ yil. kirish hozirgi zamon …

2 / 57

izikadan laboratoriya ishlari uchun uslubiy ko’rsatma” kitobning ikkinchi qayta ishlangan va to’ldirilgan nashri bo’lib, fizika kursining “mexanika va molekulyar fizika” bo’limini o’z ichiga oladi. ko’rsatmani tayyorlashda birinchi nashrdagi aksariyat ishlarda yo’l qo’yilgan nuqsonlarni bartaraf etishga, formulalar, belgilar, chizma hamda grafiklar sifatining yaxshilanishiga erishilgan. ko’rsatmada har bir bajarilgan ish uchun nazariy ma’lumot, tajriba o’tkaziladigan qurilmaning tuzilishi, ishning bajarilish tartibi, o’zlashtirish uchun savollar va foydalanilgan adabiyotlar ko’rsatilgan. ushbu ko’rsatma 15 ta laboratoriya ishini o’z ichiga olgan. laboratoriya ishi №1 fizikaviy kattaliklarni o’lchash va xatoliklar klassifikatsiyasi haqida qisqacha ma’lumotlar 1. fizikaviy kattaliklarni o’lchash. biror-bir kattalikni o’lchash deganda bu kattalikning birlik sifatida qabul qilingan bir jinsli etalon kattalik bilan solishtirilib, undan necha marta katta yoki kichikligini bilish tushuniladi. fizikaviy kattaliklarni absolyut aniq o’lchab bo’lmaydi. fizikaviy kattaliklarni o’lchash jarayonida o’lchov asboblarining tuzilishiga hamda kuzatuvchining sezgi organlarining sezgirligiga bog’liq ravishda o’lchash natijalari ma’lum xatoliklar bilan aniqlanadi. topilgan natijalar o’lchanayotgan kattaliklarning taqribiy qiymatini beradi. o’lchashda ro’y beradigan …

3 / 57

ab bo’ladi. sistemali xatoliklardan ko’p xollarda ularni o’lchov asbobi ko’rsatishiga tuzatma sifatida hisobga olish yo’li bilan yoki o’lchov asboblarini etalon o’lchov asboblari bilan solishtirish natijasida qutilish mumkin. b) tasodifiy xatoliklar o’lchash jarayonining turli bosqichlariga ta’sir etuvchi alohida sabablar oqibatida paydo bo’ladigan xatoliklardir. masalan, o’lchov asboblarining ko’rsatishidagi noaniqliklar, sezgi organlarimizning nomukammalligi va tashqi (temperatura, bosim, namlik va x.k.) muhitning o’lchash jarayoniga uzluksiz ta’siri tufayli paydo bo’ladigan xatoliklar shular jumlasidandir. bu xatoliklarni tajriba oldidan e’tiborga olishning imkoniyati yo’q. bunday xatoliklarni butunlay yo’qotib bo’lmaydi, lekin ularning sonini minimal qiymatgacha kamaytirish mumkin. tasodifiy xatoliklarning ehtimollik qonuniyatlariga bo’ysunishi ularning o’lchanayotgan kattalikning xaqiqiy qiymatini o’z ichiga oladigan chegaraviy qiymatlarini aniqlash imkonini beradi. 2. bevosita o’lchash jarayonidagi xatoliklarni aniqlash. fizikaviy kattalikning bevosita o’lchash natijasida topilgan qiymati uning xaqiqiy qiymatidan u yoki bu tomonga og’gan bo’lishi mumkin. fizikaviy kattalikning uning xaqiqiy qiymatiga yaqin bo’lgan qiymatini olish uchun o’lchashlar bir necha marta takrorlanib, natijalarning o’rtacha arifmetik qiymati topiladi. kattalikning …

4 / 57

yordamida aniqlanib, bu kattaliklar ayrim o’lchashlarning nisbiy xatoliklari deyiladi. o’rtacha absolyut xatolik xo’r ning o’rtacha qiymat xo’r ga nisbati (3) ga o’rtacha nisbiy xatolik deyiladi va uning foizlardagi qiymati ifoda yordamida hisoblanadi. o’lchanayotgan kattalikning xaqiqiy qiymati (4) yordamida aniqlanadi. laboratoriya ishlarini bajarishda nisbiy xatolikning qiymati 3 - 5% oralig’ida bo’lishi kerak. nisbiy xatolikning qiymati 0,5 % dan oshmaydigan o’lchashlar yetarli darajada sifatli o’lchashlar hisoblanadi. 3. laboratoriya ishlarini bajarish. har bir laboratoriya ishini bajarish quyidagi sxema asosida olib boriladi: 3.1. ushbu qo’llanmada berilgan laboratoriya ishining tafsiloti diqqat bilan o’qib, chiqiladi va puxta o’zlashtiriladi. 3.2. laboratoriya ishlarini bajarish uchun kerak bo’ladigan asbob-uskunalar bilan tanishgandan so’ng qo’llanmaga muvofiq asboblarni o’rnatish yoki qurilmani yig’ishga kirishiladi. ba’zida ishlar tayyor qurilmada bajariladi. 3.3. kuzatish va o’lchash ishlari bajariladi. ishning bu qismi juda ma’suliyatli bo’lib, uni bajarishda, ushbu qo’llanma ko’rsatmalariga qat’iy amal qilish kerak. barcha o’lchash natijalari har bir ish uchun ko’rsatilgan jadvalga yoziladi. 3.4. o’lchash natijalari …

5 / 57

i yoziladi. agar qo’llanma bo’yicha talab qilinsa, fizik kattaliklarning bog’liqlik grafigi chiziladi. 4.5. xulosa. xulosada tajribadan olingan natijaning mazmuni qisqacha bayon qilinadi. eslatma. ish yuzasidan tayyorlangan hisobotni alohida varaqqa yoki o’quv daftariga yozish mumkin. l a b o r a t o r i ya i sh i №2 richard metodi bilan havo uchun adiabata ko’rsatkichini cp/cv aniqlash ishning maqsadi po’lat zoldirning ossillyattsiya davrini o’lchash. havo uchun adiabata koeffitsientini aniqlash. nazariy ma’lumotlar gazlarning kinetik nazariyasi ideal gazlarning adiabata koeffitsientini ko'rsata oladi. gazning ichki energiyasini u unga tashqaridan uzatilayotgan issiqlik miqdorini δq oshirish yoki uning ustida mexanik ish δw bajarish orqali o'zgartirish mumkin: (1) holatni adiabatik o'zgartirishlarda tashqi atrof muhit bilan issiqlik almashinuv bo'lmaydi. shu sababli issiqlik miqdori o'zgarmaydi: δq = 0 (ya'ni entropiya doimiy qoladi).ideal gaz qonunidan pv = mrt ,δu= cvmδt hamda (1) tenglamadan puasson tenglamasi kelib chiqadi, u temperatura o'zgarganda holatning adiabatik o'zgarishini ifodalaydi: (2) bu yerda k …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya ishlarini bajarish bo’yicha uslubiy ko’rsatma"

л а б о р а т о р и я и ш и № 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona politexnika instituti farg’ona - 2020 “fizika” fanidan laboratoriya ishlarini bajarish bo’yicha 5320300 – «texnologik mashina va jihozlar» yo’nalishi bo’yicha bakalavriat talabalari uchun uslubiy ko’rsatma “физика” кафедраси ushbu ko’rsatma o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qoshidagi fizika bo’yicha uslubiy birlashma tasdiqlagan amaldagi o’quv dasturiga asosan ishlab chiqilgan bo’lib, u texnika oliy o’quv yurtlarining talabalari uchun “fizika” fanidan laboratoriya mashg’ulotlarini o’tkazishga mo’ljallangan. ko’rsatma “fizika” fanidan 15 ta laboratoriya mashg’ulotlarini tashkillash va o’tkazish bo’yicha yo’riqnomalarni o’z ichiga olgan. tuzuvchilar: farpi ener...

This file contains 57 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "laboratoriya ishlarini bajarish bo’yicha uslubiy ko’rsatma", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya ishlarini bajarish… DOCX 57 pages Free download Telegram