savod o‘rgatish davrida bo‘g‘in ustida ishlash

DOCX 34 pages 90.5 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.5 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

mavzu: savod o‘rgatish davrida bo‘g‘in ustida ishlash mundarija kirish………………………………………………………………………………3 i bob. bo‘g‘in ustida ishlash va bo‘g‘inning turlari 1.1. savod o‘rgatish metodlarining qiyosiy-tanqidiy tahlili…………………….5 1.2. bolalarning savod o‘rgatishga tayyorligini o‘rganish…………………….….13 ii bob. o‘qishga o‘rgatishda bo‘g‘in asos qilib olinishi va o‘quvchilarga tabaqalashtirib yondashish 2.1. savod o‘rgatishning asosiy davrida o‘quvchilarni bo‘g‘inlab o‘qishga o‘rgatish…………………………………………………………………..…….…20 2.2. bo‘g‘in o‘rgatish mashqlarining asosiy turlari……………………………….28 xulosa……………………………………………………………………….……36 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………………37 kirish prezident shavkat mirziyoyev 29-dekabr kuni “ta’lim sifatini oshirish – yangi o‘zbekiston taraqqiyotining yakkayu yagona to‘g‘ri yo‘lidir!” mavzusidagi zamonaviy darsliklar ko‘rgazmasi bilan tanishdi. ta’lim sifatini oshirish, bolalarni o‘qishga qiziqtirishning muhim omili, birinchi navbatda, yaxshi darslik. davlat rahbarining 2019-yil 29-apreldagi farmoni bilan tasdiqlangan xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasida o‘qitish metodikasini takomillashtirish vazifalari belgilangan edi. shunga muvofiq, o‘tgan uch yil davomida darsliklarni yangilash bo‘yicha ish olib borildi. maxsus ishchi guruh tomonidan ilg‘or xorijiy metodika asosida 1-4-sinf kitoblari yangidan tayyorlandi. ko‘rgazmada davlatimiz rahbariga ushbu darsliklar mazmuni haqida ma’lumot berildi. ular xxi asr kishisi …

2 / 34

di. o'quvchilar so'zni bo'g'inlarga bo'lishda so'zda nechta unli bo'lsa, shuncha bo'g'in bo'ladi, degan tushunchaga asoslanadilar. bu tushunchani ular savod o'rgatish davridayoq hosil qiladilar. tadqiqotning obyekti. bolalar yozilgan so'zdan dastlab unli harfni topadilar, keyin so'zda nechta unli bo'lsa, uni shuncha qism (bo'g'in)ga bo'ladilar. 1-sinfda o'quv yilining birinchi yarmida og'zaki va yozma tarzda bo'g'inlarga bo'lish, shuningdek, o'qituvchi topshirig'iga ko'ra, muayyan bo'g'inli so'z tanlash mashqlari har darsda o'tkaziladi. so'zni bo'g'inlarga to'g'ri va tez bo'lish ko'nikmasini hosil qilish 1-sinfda o'tkaziladigan muhim mashqlar qatoriga kiradi. o'quvchilar o'qish va yozish jarayonini egallashda mana shu ko'nikmaga tayanadilar. o'zbek grafikasida bo'g'in tamoyili yetakchi tamoyil hisoblanadi. tadqiqotning predmeti. o'quvchi so'zni bo'g'inlarga bo'lish, bo'g'indagi har bir tovushning o'rnini, tartibini aniq ko'z oldiga keltirib, bo'g'inlab aytish ko'nikmasiga ega bo'lishi, so'zdagi harflarni tushirib qoldirmay, o'rnini almashtirmay yoza olishi tatqiqotning asosiy predmeti hisoblanadi. shuning uchun bo'g'in ustida ishlashga so'zni bo'g'inlab ko'chirib yozish. bo'g'inlab diktovka bilan yozish mashqlarini ham kiritish lozim. kurs ishining tuzilishi: …

3 / 34

i bilan tugagan bo’g’in ochiq bo’g’in deyiladi: ona, ota, opa. undosh bilan tugagan bo’g’in yopiq bo’g’in deyiladi: mak-tab, rah-bar, shah-mat. bir bo’gin bittadan to’rttagacha, o’zlashma so’zda beshtagacha tovushdan iborat bo’ladi: ona, bosh, tekst. o’zbek tilida bo’g’inning quyidagi tipi mavjud: 1.bir unlidan iborat: u (olmosh), e, o (undov so’z) 2.bir unli va bir undosh: un, uch urg’u. so’z bo’g’inlardan yoki gapda ishtirok etayotgan so’zlardan birining boshqasiga nisbatan kuchliroq aytilishiga, shuningdek, ayri so’zning ma’no va talaffuzini belgilab beruvchi fanetik hodisaga urgu deyiladi. urg’u zarb bilan aytiladi. urg’u, avvalo xosligiga ko’ra 2 xil a) so’z urg’usi b) ma’no urg’usi so’z bo’g’inidan biriga tushib, uning ma’no va talaffuzini belgilab beradigan urg’u so’z urg’usidir. zatovat, olma-ot, olma-fe’l. unli tovush urg’u oladi. o’zbek adabiy tilida urg’u ko’pincha oxirgi bo’g’inga tushadi. o’zakka qo’shimcha qo’shilganda ham urg’u oxirgi bo’g’inga ko’chaveradi. masalan: harakati va nafas kuchiga bog’liq. xizmatchi. so’z urg’usi so’zning qayeriga tushushiga ko’ra ikki xil bo’ladi: a) erkin …

4 / 34

berib yubordi kabi, takror so’zda katta-katta, asta-asta kabilarda urg’u so’zning birinchi bo’g’inida bo’ladi. juft so’zda urg’u ikkinchi so’zning oxirida bo’ladi: ota-ona, bola-chaqa. urg’u olmaydigan yuklama ham mavjud, qo’shimcha ham. -ta beshta, -cha ruscha, -tacha o’ntacha, -gina(-kina) (yuklama bo’lsa) ulargina; -dek, -day otdek, otday; -ov, -ova, -yev, -yeva ahmedov. -ma bo’lishsizlik qo’shimchasi: olma, ishlama. -shaxs ko’rsatuvchi olmosh qo’shimchasi: -man, -san,- miz,-siz talabaman, talabasiz. qo’shimcha(affiks) yuklama: -ku oldi-ku, -mi oldi-mi, -chi sin-chi, -da keldi-da; -ko’makchi(uchun, sara) kabi. aytilgan qo’shimcha sozning oxirida kelganda urg’u olmaydi: o’tirma-o’tirmayman. o’zlashma so’zni to’g’ri talaffuz qilishga intilish natijasida o’zbek tilining urg’u tizimida ma’lum o’zgarish yuz bermoqda. bu hol urg’uning o’zlashma so’zdan lekin qo’shma qo’llanishida, shuningdek qisman urg’u orqali so’z manosini farqlashida ko’rinmoqda. urg’u semantik(ma’no farqlovchi), marfalogik(gramatik ma’no ifodalovchi) uslubiy vazifa bajaruvchi hodisa hisoblanadi. afsuski, aslo, axl, albatta, direktor.gapdagi so’zdan birontasi boshqasiga nisbatan kuchli ovoz bilan ajratib aytilishi ma’no urg’usi deyiladi. gapda ma’no urg’usi qaysi so’zga tushgan bo’lsa, so’zlovchi …

5 / 34

hamda yozuvda bir satrdan ikkinchi satrga kochiridan foydalaniladi. tilshunoslikdagi bo’g’in adabiyotshunolikdagi hijo tushunchasiga har doim ham to’g’ri kelmaydi. hijo ham arabcha bo’g’in demakdir. she’rdagi so’zning bir nafas zarb bilan talaffuz etiladigan qismi yani she’r o’lchovidagi dastlabki ritmik birlik hijodir. hijo bazan bo’g’indan farqli o’laroq undosh tovushning o’zidan ham tuzulishi mumkin. vasl bog’i ichra sendek shoxi zolm ko’rmadim, ishq kuyida o’zimdek notovone topmadim. baytidagi vasl, ishq so’zidagi i va q undoshi mustaqil hijoni tashkil etadi. ko’p bo’g’inli so’zning oldingi satrga sig’may qoldgan qismi keyingi satrga bo’g’inlab ko’chiriladi: to’q-son, si-fat-li, pax-ta-kor kabi. tutuq belgisi oldingi bo’g’inda qoldiriladi: va’-da, ma’ri-fat, mash’-al kabi. so’zning bosh yoki oxirgi bo’g’ini bir harfdan bo’lsa, quyidagicha ko’chiriladi: 1)so’z boshidagi bir harfdan iborat bo’g’in yolg’iz o’zi oldingi satrda qoldirilmaydi 2)so’z oxiridagi bir harfdan iborat bo’g’in yolg’iz o’zi keyingi satrga ko’chirilmaydi o’zlashma so’zning bo’g’ini chegarasida kelgan undan ortiq undosh quyidagicha ko’chiriladi: 1)ikki undosh kelsa, ular keyingi satrga birgalikda ko’chiriladi 2)uch …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "savod o‘rgatish davrida bo‘g‘in ustida ishlash"

mavzu: savod o‘rgatish davrida bo‘g‘in ustida ishlash mundarija kirish………………………………………………………………………………3 i bob. bo‘g‘in ustida ishlash va bo‘g‘inning turlari 1.1. savod o‘rgatish metodlarining qiyosiy-tanqidiy tahlili…………………….5 1.2. bolalarning savod o‘rgatishga tayyorligini o‘rganish…………………….….13 ii bob. o‘qishga o‘rgatishda bo‘g‘in asos qilib olinishi va o‘quvchilarga tabaqalashtirib yondashish 2.1. savod o‘rgatishning asosiy davrida o‘quvchilarni bo‘g‘inlab o‘qishga o‘rgatish…………………………………………………………………..…….…20 2.2. bo‘g‘in o‘rgatish mashqlarining asosiy turlari……………………………….28 xulosa……………………………………………………………………….……36 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………………37 kirish prezident shavkat mirziyoyev 29-dekabr kuni “ta’lim sifatini oshirish – yangi o‘zbekiston taraqqiyotining yakkayu yagona to‘...

This file contains 34 pages in DOCX format (90.5 KB). To download "savod o‘rgatish davrida bo‘g‘in ustida ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: savod o‘rgatish davrida bo‘g‘in… DOCX 34 pages Free download Telegram