savod o‘rgatish metodikasi

PPTX 40 pages 37.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 40
презентация powerpoint 2-mavzu: savod o‘rgatish metodikasining maqsad va vazifalari mavzu: badiiy asar matni ustida islash reja: 1. savod o‘rgatish metodikasi haqida ma’lumot 2.savod o‘rgatishda analitik-sintetik tovush metodi; 3.analiz metodi. 4.sintez metodi. 5.analitik mashqlar. 6.sintetik mashqlar 7.savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari o‘qish va yozish - nutq faoliyatining turi. maktabda o‘qitish usullari o‘qish va yozishga o‘rgatishdan boshlanadi. „alifbe"ga asoslangan holda qisqa vaqt ichida o‘quvchilar o‘qish va yozishga o‘rgatiladi, ya’ni o‘qish va yozish ko‘nikmasini egallaydilar. savodga o‘rgatish davri 2-sentabrdan to dekabr oyining oxirigacha bo‘lgan muddatni, ya’ni ikki o‘quv choragini qamrab oladi. savodga o‘rgatish jarayoni tayyorgarlik va alifbe davridan tashkil topadi. tayyorgarlik va alifbe davrida ta’lim savodga o‘rgatishning tahlil-tarkib (analitik-sintetik) tovush usulida amalga oshiriladi. savodga o‘rgatishning tahlil-tarkib usuliga ko‘ra matndan gap, gapdan so‘z, so‘zdan bo‘g‘in va tovush, yoki aksincha, tovush > bo‘g‘in > so‘z > gap > matn uzviy aloqada butundan bo‘lakka, bo‘lakdan butunga qarab tahlil-tarkib qilinadi. bu esa o‘quvchilar tafakkur faoliyatini onglilik, tushunarlilik, mantiqiylik, …
2 / 40
qini yangi so‘zlar hisobiga boyitishga alohida e’tibor qaratiladi. o‘qish va yozish kishi nutq faoliyatining turi bo‘lib, u nutqqa oid malakadir. o‘qish malakasi ham, yozish malakasi ham nutq faoliyatining boshqa turlari bilan, ya’ni og‘zaki hikoya qilish, o‘zgalar nutqini eshitish orqali anglash, ichki nutq bilan uzviy bog‘liq holda shakllanadi. maktabda o‘qitishning muvaffaqiyati savod o‘rgatishming qanday tashkil etilganligiga bog‘liq. o‘quvchini savod o‘rgatish jarayonida o‘qish va yozishga o‘rgatishda o‘quvchilarning faoliyat ko‘rsatishi va nutq faoliyatiga kirishishlari uchun talab bo‘lishi, o‘z fikrini og‘zaki yoki yozma ifodalashi uchun zaruriyat va ehtiyojni yuzaga keltiruvchi vaziyat yaratilishi lozim. o‘zbek tilining tovush tizimi va yozuvi. o‘zbek tili yozuvi fonematik yozuv hisoblanadi. 1993-yil 2-sentabrdagi „lotin yozuvi-ga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida"gi qonunga muvofiq o‘zbek tili yozuvi uchun lotin grafikasi asos qilib olindi. nutqning har bir tovushi uchun unga mos gratik’shakl qabul qilindi. o‘qituvchi savod o‘rgatish jarayonida o‘quvchilarni tovush va harf­lar bilan tanishtirishda, ularni sintezlab o‘qishga o‘rgatishda o‘zbek tilining fonetik xususiyatlarini …
3 / 40
ez). savod o‘rgatishda oldin so‘z boshida ketadigan e, so‘ngra undoshdan keyin keladigan e tovush-harfi bilan tanishtiriladi. o harfi o‘zbekcha, umumturkiy so‘zlarda quyi keng, lablangan o tovushini ifodalaydi, ruscha-baynalmilal so‘zlarda urg‘usiz bo‘g‘inda a tarzida (botanika), o‘ tovushi kabi (tonna), qisqa i tarzida (traktor) talaffuz qilinadi. shuning uchun bu unli qatnashgan ruscha-baynalmilal so‘zlar savod o‘rgatish davridan so‘ng o‘quv jarayoniga kiritiladi. a tovushi bahor, savol kabi so‘zlarda o kabi, muomala, munosabat kabi so‘zlarda i tovushiga yaqin talaffuz qilinadi, lekin a yoziladi. u tovushi qovun, sovun kabi so‘zlarda i tovushiga yaqin talaffuz etilsa ham u yoziladi. 1 tovushi bilan, sira kabi so‘zlarda talaffuz etilmasa ham yozuvda doimo saqlanadi. 2. o‘zbek tilida 24 ta undosh tovush bor. yozuvda ular 23 ta harf bilan ifodalanadi: shulardan 3 tasi harf birikmasi, 21 tasi yakka harf bilan belgilanadi. ular quyidagilar: b, d, f, g, h, j (jurnal), j (jo‘ja), k, 1, m, n, p, q, r, s, t, …
4 / 40
di. boshlang‘ich ta’limda o‘quv dasturi – o‘quvchilarning savodxonligini ta’minlash, ularni og‘zaki va yozma nutqida adabiy nutq me’yorlariga rioya qilishga o‘rgatishdan iborat. mazkur ona tili o‘quv dasturi quyidagi bo‘limlarni o‘z ichiga oladi: savod o‘rgatish va nutq o‘stirish. fonetika, grammatika, imlo va nutq o‘stirish. analitik - sintetik (tahlil - tarkib) tovush metodiga k.d.ushinskiy asos solgan. bu metod hozirgi kunga qadar ancha takomillashdi. analiz va sintez metodlari savod o‘rgatish jarayonida bir-biri bilan bog‘liq ravishda olib boriladi. savod o‘rgatishda analiz-sintezdan oldin o‘tkazilsa-da, ular bir-birlaridan ajralmaydi. analiz va sintez savod o‘rgatish jarayonida bir-biri bilan bog‘liq ravishda olib borish bo‘g‘inlab o‘qish ko‘nikmasini shakllantirishning asosin . analiz metodi: nutqdan gapni ajratish; bo‘g‘in tartibidan o‘rganilgan tovushni ajratish va talaffuzini o‘rganish; gapni so‘zlarga ajratish va zarur bo‘lgan so‘z yuzasidan talaffuz mashqini o‘tkazish; yangi tovushning grafik belgisi-bosma harf bilan bolalarni tanishtirish. ajratib olingan so‘zni bo‘g‘inlarga bo‘lish; sintez metodi: a) kesma harflardan bo‘g‘in va so‘z tuzish; b) tuzilgan so‘zni o‘qish; v) …
5 / 40
dan bo‘g‘in tuzish va o‘qish; b)bo‘g‘inlardan so‘z tuzish va o‘qish; v)«alifbe» tushunchalarida bo‘g‘inlarga bo‘lib berilgan so‘zlarni o‘qish; e)«alifbe» dagi so‘z va gaplarni o‘qish. analitik-sintetik tovush metodining an’anaviy hamda shakllanish, tashkil topish jarayonidagi tamoyillari quyidagilardan iborat: 1. savod o‘rgatishda analitik-sintetik tovush metodi shaxsni shakllantirish maqsadiga ko‘ra ta’limiy va o‘stiruvchi xarakterda boiadi, nutqiy mashqlar orqali aqliy o‘sishini ta’minlaydi, o‘qishning ongli bolishini talab etadi. 2. analitik-sintetik tovush metodi tashkiliy tomondan quyidagi ikki davrga bo‘linadi: a) tayyorlov davri; b) alifbo davri. bunda yozuvga o‘rgatish o‘qishga o‘rgatish bilan parallel holda olib boriladi. 3. analitik-sintetik tovush metodida psixolingvistik nuqtayi nazardan quyidagilarga e’tibor qaratiladi: a) savod o‘rgatish bolalarning jonli nutqiga, ular egallagan nutq malakasiga asoslanadi; b) savod o‘rgatishga tovush asos qilib olinadi, unda tovushni ajratishga, tahlil va sintez qilishga, tovushlar artikulatsiyasiga, bolalarda fonematik eshitishni rivojlantirishga katta ahamiyat beriladi; d) o‘qish birligi sifatida bo‘g‘in olinadi, bo‘g‘in ustida ishlashga katta ahamiyat beriladi. metodning shakllanish va tashkil topish jarayonidagi tamoyillari …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "savod o‘rgatish metodikasi"

презентация powerpoint 2-mavzu: savod o‘rgatish metodikasining maqsad va vazifalari mavzu: badiiy asar matni ustida islash reja: 1. savod o‘rgatish metodikasi haqida ma’lumot 2.savod o‘rgatishda analitik-sintetik tovush metodi; 3.analiz metodi. 4.sintez metodi. 5.analitik mashqlar. 6.sintetik mashqlar 7.savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari o‘qish va yozish - nutq faoliyatining turi. maktabda o‘qitish usullari o‘qish va yozishga o‘rgatishdan boshlanadi. „alifbe"ga asoslangan holda qisqa vaqt ichida o‘quvchilar o‘qish va yozishga o‘rgatiladi, ya’ni o‘qish va yozish ko‘nikmasini egallaydilar. savodga o‘rgatish davri 2-sentabrdan to dekabr oyining oxirigacha bo‘lgan muddatni, ya’ni ikki o‘quv choragini qamrab oladi. savodga o‘rgatish jarayoni tayyorgarlik va alifbe davridan tashkil topadi. tay...

This file contains 40 pages in PPTX format (37.1 MB). To download "savod o‘rgatish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: savod o‘rgatish metodikasi PPTX 40 pages Free download Telegram