фалсафа: унинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли

PPT 43 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

43 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла PPT

Страницы 43

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 43

фалсафанинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли * фалсафа: унинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли режа 1. фалсафа тушунчасининг келиб чиқиши. 2.дунёқараш тушунчаси ва унинг тарихий шакллари. (миф, дин, фалсафа ва фан) 3 фалсафанинг предмети ва асосий функциялари ва вазифалари. * «фалсафа» тушунчаси юнонча phileo – севаман ва sophia – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. қадимги юнон мутафаккири пифагор милоддан аввалги vi асрда тайёр ҳолда (афсоналар, ривоятлар, анъаналар орқали) авлоддан авлодга ўтувчи билим билан инсон ўз ақлига таяниб, мушоҳада юритиш ва танқидий фикрлаш йўли орқали олиши мумкин бўлган билимни фарқлаш мақсадида ишлатган. фалсафа сўзини илк бор шарқда иккинчи муаллим деб ном олган абу наср форобий “философия” сўзини “ҳикматни қадрлаш” дея талқин қилган. ўша замонда ҳикматни қадрлаш эса олам ва одам ҳамда умрнинг қадрига етиш деган маънода тушинилган. “дарҳақиқат, фалсафа барча фанларнинг отаси. фалсафани билмайдиган одам – медицина ёки таълим, …

2 / 43

дий ўзгаришлар юз бергани йўқ, яъни у ҳозирги одамлардан деярли фарқ қилмайди. айни шу даврдан бошлаб инсоннинг анча ривожланган дунёқараши шакллангани ҳақида ва умуман тўпланган билимлар, амалий кўникмалар, вужудга келган қадриятлар, ўзи ва ўзини қуршаган дунё ҳақидаги тасаввурлар мажмуи сифатидаги одамлар дунёқараши тўғрисида ишонч билан сўз юритиш мумкин. * дунёқараш – инсоннинг ўзини қуршаган борлиққа ва ўз-ўзига бўлган муносабатга нисбатан ёндашувлар тизими, шунингдек одамларнинг мазкур ёндашувлар билан белгиланган ҳаётий идеаллари, эътиқодлари, билиш ва фаолият тамойиллари, қадрият ва мўлжалларидир. ақл пайдо бўлиши билан инсон ўзини фикрловчи мавжудот сифатида англай бошлайди, унда ўз «мени» ва ўзгалар ҳақида тасаввури шаклланади ва ривожланади. * дунёқарашнинг функциялари: билиш функцияси қадриятларга муносабат хулқ-атворни белгилаш (инсонда қизиқиш уйғо- тувчи барча саволларни ва муайян йўл билан то- пилувчи жавобларни ўз ичига олади, билиш- одамлар дунёқарашини бойитади); инсоннинг энг ав- вало, ўзини олий қадрият эканли- гини англашга, сўнгра атрофида- гиларни қадр- лашга ундайди); (инсонни ўз-ўзи- ни тарбиялаш жараёни) * …

3 / 43

и. шу тариқа тўпланган билимлар ва тажриба кейинги авлодларга ўтиши ҳам таъминланади. * миф, инсоният тарихининг илк босқичларида, одамлар хулқ-атвори ва ўзаро муносабатларини тартибга солиш функциясини бажарган, чунки унда ахлоқий қарашлар, инсоннинг борлиққа эстетик муносабати ўз ифодасини топган. мифлар жавоб бермокчи бўлган асосий саволлар • оламнинг, ернинг ва инсоннинг пайдо булиши; • табиат ҳодисаларини тушунтириш; • инсоннинг ҳаёти, тақдири ва ўлими; инсон фаолияти ва унинг эришган ютуклари; • ахлок, бурч, шаън саволлари. миф хусусиятлари табиатни инсонийлаштириш; • фантастик худоларнинг борлиги, уларнинг мулоқоти, инсон билан алокада булиши; • абстракт мулоҳазаларнинг йуклиги (рефлексиялар); мифларнинг конкрет ҳаётий масалаларгни ечишга каратилганлиги (хужалик, офатлардан асраш ва б. д.); • мифологик сюжетларнинг бир хиллиги ва юзакилиги. * мифологик тафаккурнинг ўзига хос хусусиятлари бу оддий ривоят, бирор бир воқеа ҳақидаги ҳикоя эмас, балки оғзаки матннинг архаик онгдаги воқеа-ҳодисаларга, инсонга ва у яшаётган дунёга таъсир кўрсатувчи муайян борлиқ сифатидаги инъикос. инсоният тарихининг илк босқичларида одамлар хулқ-атвори ва ўзаро …

4 / 43

лит тушуниш бўлиб, унда шубҳага ўрин йўқ. * диний дунёқараш дин сўзи арабчадан таржимада эътиқод, ишонч, ишонмоқ деган маъноларни англатади. диний дунёқараш одамларнинг ғайритабиий нарсалар (худолар, «олий ақл», қандайдир абсолют ва ш.к.)га бўлган эътиқодига асосланувчи тегишли хулқ-атвори ва ўзига хос ҳаракатларидир. * мифологик ва диний дунёқарашнинг ўзаро ўхшашлиги ва фарқи: ўзаро ўхшашлиги: миф каби дин замирида ҳам эътиқод, туйғу ва эмоциялар ётади фарқи: агар мифологияда анънага, ривоят қилувчининг яъни оқсоқолнинг обрўсига эътибор кучли бўлса, динда ғайриоддий нарсаларга эътиқод биринчи ўринда бўлади. олий кучлар номидан ривоят қилувчи руҳонийлар обрўси эса, иккинчи даражали рол ўйнади. дин – мураккаб маънавий тузилма ва ижтимоий ҳодиса бўлиб, унда эътиқод биринчи ўринга қўйилади ва ҳамиша билимдан устун туради. * диннинг асосий функциялари: дунёқарашни шакллантириш фукнцияси бутун борлиқ қачон ва нима учун пайдо бўлган ва бунда ғайриоддий кучнинг оламшумул роли қандай намоён бўлган, деган саволларга жавоб беради. коммуникатив функцияси мулоқот ва шахслараро алоқаларнинг муайян типини таъминлайди, жамиятнинг …

5 / 43

тотемизм негизини муайян одамлар гуруҳининг тотем, яъни сиғиниш объекти саналган аждод деб эълон қилинадиган у ёки бу ҳайвон, ўсимлик, предмет билан умумий келиб чиқишига бўлган ишонч ташкил этади, зеро тотем мазкур жамоа ёки уруғнинг қудратли ҳомийси, ҳимоячиси ҳисобланади, уни озиқ-овқат ва шу кабилар билан таъминлайди. (ҳиндистонда хонумон маймуни, турли қабилаларда у ёки бу илоҳий предмет ) магия (юнон. mageia – сеҳргарлик) ҳам ибтидоий дин шаклларидан бири бўлиб, унинг замирида табиий кучлар ёрдамисиз сирли тарзда, масалан расм-русумлар, ўзига хос амаллар мажмуи билан нарсалар, одамлар, ҳайвонлар ва ҳатто ғайритабиий кучлар – руҳлар, инсу жинслар ва шу кабиларга таъсир кўрсатиш мумкинлигига бўлган ишонч ётади. * монотеизм - кўп сонли худолар орасида куч-қудратда ягона бир худони фарқлаб, шу тариқа дунёвий подшо ҳукм сурувчи реал ҳаёт ҳақидаги ўз тасаввурларини ягона ва қудратли худо яшайдиган нариги дунё билан гўёки мувофиқ ҳолатга келтирилишидир, (юнон. mono – бир ва theos – худо ). иудаизм буддизм христианлик ислом * …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 43 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафа: унинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли"

фалсафанинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли * фалсафа: унинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли режа 1. фалсафа тушунчасининг келиб чиқиши. 2.дунёқараш тушунчаси ва унинг тарихий шакллари. (миф, дин, фалсафа ва фан) 3 фалсафанинг предмети ва асосий функциялари ва вазифалари. * «фалсафа» тушунчаси юнонча phileo – севаман ва sophia – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. қадимги юнон мутафаккири пифагор милоддан аввалги vi асрда тайёр ҳолда (афсоналар, ривоятлар, анъаналар орқали) авлоддан авлодга ўтувчи билим билан инсон ўз ақлига таяниб, мушоҳада юритиш ва танқидий фикрлаш йўли орқали олиши мумкин бўлган билимни фарқлаш мақсадида ишлатган. фалсафа сўзини илк бор шарқда иккинчи муаллим д...

Этот файл содержит 43 стр. в формате PPT (1,5 МБ). Чтобы скачать "фалсафа: унинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафа: унинг предмети, мазмун… PPT 43 стр. Бесплатная загрузка Telegram