тоннеллар

DOCX 5 pages 554.7 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 554.7 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

6-7. тоннеллар хақида умумий маълумотлар ва уларни лойиҳалаш транспорт мақсадлари, сув ўтказиш, шаҳар коммунал тизимларини ўтказиш, ишлаб чиқариш корхоналарини жойлаштириш учун мўлжалланган, катта узунликка эга бўлган, горизонтал ёки қия жойлашган ер ости сунъий иншооти тоннел деб аталади. тоннеллар алоқа йўлларида турли тўсиқларни ошиб ўтиш учун ёки ер остида маълум бир қияликда йўл трассасини давом эттириш учун хизмат қилади. транспорт тоннелларига темир йўл тоннеллари, автойўл тоннеллари, кема қатнови учун мўлжалланган тоннеллар, метрополитенларнинг пиёдалар тоннеллари, шунингдек кўндаланг кесими катта бўлган, бир неча транспорт турлари ҳаракатланадиган тоннеллар киради. транспорт тоннелларининг классификатсияси уларнинг асосига қўйилган вазифалар билан белгиланади. тоннеллар жойлашишига қараб тоғ тоннеллари, сув ости тоннеллари ва турли вазифаларга эга бўлган шаҳар тоннеларига ажралади. қурилиш усулига кўра тоннеллар очиқ ва ёпиқ усулда қурилиши мумкин. очиқ усулда олдиндан қазилган котлованга тоннел конструксияси қурилади ва битказилгандан сўнг бу конструксия грунт билан кўмиб ташланади. қурилишнинг ёпиқ усулини ёки тоннелни кавлаб ўтишни тоғли ва қалқонли усулларга ажратиш мумкин. …

2 / 5

ологик шароитларда алоқа йўлларини трассалаш имкониятини кенгайтиради. йўл трассасида учрайдиган тўсиқларни баланд ва контурли тўсиқларга ажратиш мумкин. баланд тўсиқларга тоғ чўққилари, тепаликлар ва сув ажратувчи баландликлар киради. темир ёки автомобил йўлини трассалашда уч ечим бўлиши мумкин, яъни тепалик тўсиғини айланиб ўтиш, йўлни довон томонга кўтарилиши учун чуқурликда давом эттириш ва, ниҳоят, бу баланд тўсиқнинг икки тарафидаги қияликларини бирлаштириб турадиган тоннел қуриш (1.1-расм). расм 1.1. баланд тўсиқни ўтишда трасса вариантлари тўсиқ айланиб ўтилганда йўл анча узаяди, қияликлар катталиги ошади ва шу сабабдан темир йўлнинг алоҳида участкаларида поезд тортиш кучини бир неча баробар оширишга тўғри келади. бу эса алоқа йўлининг эксплуататсия кўрсаткичларини пасайишига олиб келиши мумкин. агар трасса довонни очиқ равишда кесиб ўтса, бу ҳолда йўлнинг узунлиги камаяди, лекин катта қияликлар қуришга эхтиёж кўпаяди. бу ҳолда йўлнинг юқорида жойлашган қисмларини қор уюмларидан, кўчкиларидан ва ер ўпирилишларидан галерея ва бошқа муҳандислик иншоотлари қуриш йўли билан сақлашга тўғри келади. баланд тўсиқларни тоннел орқали кесиб …

3 / 5

нишлари ва кўчкилари рўй берадиган, сув оқимлари ва ҳавзалари бор участкалар киради. тупроқ кўчкилари ва уюмлари йўл кўтармасининг мувозанатига ва водий бўйлаб ёки тоғ ёнбағирлари бўйлаб ўтган йўлдаги ҳаракат хавфсизлигига хавф туғдиради. кучсиз кўчкиларда йўлни структураси бузилмаган грунтларга таянган эстакадалар орқали ўтказиш мумкин. бу ҳолда, эстакада қурилиши пайтида кўчкиларга қарши албатта тадбирлар кўрилиши лозим бўлади. кучли кўчкилар (5 метрдан катта) ва ер ости сувларининг чуқур оқимлари бўлган тақдирда трассани кўчки зонасидан ташқарига-тоғ массивининг ичкарисига ўтказиш энг тўғри ечим бўлиши мумкин (1.2-расм). шундай ечим трасса ҳудудида қояли, қияликлари 30...35о дан ортиқ, дарзлари кўп, кучли тош тўкилишлари мумкин бўлган, нураган грунтлар бўлганда ҳам мақсадга мувофиқ бўлиши мумкин. йўлни қор уюмларидан ва кўчкиларидан ҳимоя қилиш катта эксплуататсион харажатларни талаб қилади ва жиддий муҳандислик тадбирларини ўтказишни, яъни хавфли участкаларда тошдан, бетондан ёки темирбетондан галереялар қуришни тақозо этади. шунинг учун бир қатор ҳолларда довонни очиқ равишда кесиб ўтишдан воз кечилади ва тоннелни қор кўчкилари ва …

4 / 5

қдир. бунга сабаб эса тоннелни қуриш ишлари тор майдонда, кам сонли забойларда олиб борилади, яъни бир пайтнинг ўзида иншоотнинг бир неча ерида қурилиш ишлари олиб борила олмайди. тоннел ўтувининг қиймати кўприк ўтувининг қийматига қараганда юқорироқ бўлади, чунки тоннелни қуришда кўприк қурилишига қараганда кўпроқ ҳажмдаги тупроқ ишлари бажарилади. лекин, шуни эътиборга олиш керакки, сув тўсиғининг кенглиги ортиши билан 1м кўприкнинг қиймати ортиб боради, 1м тоннелнинг қиймати эса камайиб боради. бундан ташқари кўприк баландлиги ортиши билан яқинлашув кўтармалари учун бажариладиган тупроқ ишлари ҳажми ҳам ортади. ишлаб чиқариш хавфсизлиги бўйича кўприк ўтуви тоннел ўтуви олдида афзалликларга эга эмас. сув ости тоннелларини махсус (герметик) қалқонлар билан ўтиш қурилишни ўз вақтида тугатишни ва ишлар хавфсизлигини тўла таъминлайди. бундан ташқари қурилиш ишлари фасллар ва климатик шароитлардан қатъий назар бутун йил давомида олиб борилиши мумкин. тоннел ўтувининг афзалликлари, айниқса, қирғоқда тайёрланган ва сув ости грунтини юқоридан очиб котлованга тушириладиган йирик сексиялардан фойдаланилганда кўпроқ намоён бўлади. кўприк кечуви …

5 / 5

- ер қатламидаги сунъий равишда хосил қилинган бўшлиқ бўлиб, у тоннелни жойлаштириш ёки қурилишнинг бошқа ёрдамчи мақсадлари учун мўлжалланган. унгур тоғ жинсларидан иборат бўлган массивнинг ичига жойлашади ва кейинчалик бу жинслар қмқ 2.06.05-98 бўйича грунт деб аталади. жойлашишига қараб унгурнинг горизонтал, қия ва вертикал турлари бўлиши мумкин. горизонтал ёки қия унгур (1.4-расм) икки қисмга, яъни юқориги кунгурали калотта (2) ва пастки штросса (1) ларга бўлинади ва тепадан том қисми (3) билан, остидан таглик (5) билан ва ёнларидан деворлар билан чегараланади. унгурнинг грунт кавланаётган уч қисми забой (4) дейилади. катта бўлмаган тоннел унгурининг тўла кесимини очиш учун ёки бошқа мақсадлар учун қўлланиладиган унгур штолня (6) деб аталади. ер юзасига чиқиш йўли бўлган, ер ости ишларини таъминлаш учун хизмат қиладиган ва тоннелни шамоллатишга мўлжалланган вертикал унгурлар стволлар (1.5-расм) деб аталади. стволнинг (3) юқориси унинг устки қисми (2) деб аталади. стволнинг пастки қисмида ствол ёни унгури (4) жойлашади. у стволни яқинлашув штолнялари билан …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "тоннеллар"

6-7. тоннеллар хақида умумий маълумотлар ва уларни лойиҳалаш транспорт мақсадлари, сув ўтказиш, шаҳар коммунал тизимларини ўтказиш, ишлаб чиқариш корхоналарини жойлаштириш учун мўлжалланган, катта узунликка эга бўлган, горизонтал ёки қия жойлашган ер ости сунъий иншооти тоннел деб аталади. тоннеллар алоқа йўлларида турли тўсиқларни ошиб ўтиш учун ёки ер остида маълум бир қияликда йўл трассасини давом эттириш учун хизмат қилади. транспорт тоннелларига темир йўл тоннеллари, автойўл тоннеллари, кема қатнови учун мўлжалланган тоннеллар, метрополитенларнинг пиёдалар тоннеллари, шунингдек кўндаланг кесими катта бўлган, бир неча транспорт турлари ҳаракатланадиган тоннеллар киради. транспорт тоннелларининг классификатсияси уларнинг асосига қўйилган вазифалар билан белгиланади. тоннеллар жойлашишиг...

This file contains 5 pages in DOCX format (554.7 KB). To download "тоннеллар", click the Telegram button on the left.

Tags: тоннеллар DOCX 5 pages Free download Telegram