inklyuziv ta’lim fanining maqsadi, mohiyati va tamoyillari

DOCX 10 pages 39.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1-mavzu. inklyuziv ta’lim kursining predmeti,maqsadi va vazifalari, ob’ekti, tamoyillari. reja: 1. inklyuziv ta’lim fanining maqsad va vazifalari. 2. inklyuziv ta’limning mohiyati, integratsion ta’limdan farqi. 3. inklyuziv ta’limning tamoyillari. tayanch tushunchalar: inklyuziv ta’lim, imkoniyati cheklangan bolalar, korreksiya, tamoyillar. inklyuziv ta’lim (ingliz tilidan olingan bo‘lib, inclusive, inclusion–uyg‘unlashmoq, uyg‘unlashtirish, qamrab olmoq, qamrab olish ma’nolarini bildiradi) nogiron va sog‘lom bolalar o‘rtasidagi to‘siqlarni (diskriminatsiyani) bartaraf etish, maxsus ta’limga muxtoj bolalar, (ayrim sabablarga ko‘ra nogiron bo‘lgan) o‘smirlar rivojlanishida uchraydigan nuqsonlar yoki iqtisodiy qiyinchiliklardan qat’iy nazar ijtimoiy hayotga moslashtirishga yo‘naltirilgan umumta’lim jarayoniga qo‘shishni ifodalovchi ta’lim tizimidir. sharqning mashxur allomalari ibn sino, imom buxoriy, abu nasr farobiy, alisher navoiy, abdulla avloniylarning tarbiyaning maqsadlari har bir bola shaxsining rivojlanishiga ta’limning ta’siri to‘g‘risidagi qarashlari inklyuziv talim rivojlanishining metodologik bazasi hisoblanadi. inklyuziv» va «integratsiyalashgan» atamalari ko‘pincha bir xil ma’noda ishlatiladi. biroq ushbu tushunchalar orasida juda katta farq bor. nogiron bolani oddiy sharoitga joylashtirish integratsiyaga qarab qo‘yilgan birinchi qadamdir. imkoniyati cheklangan bolalarning …

2 / 10

r ta’lim olishiga oid qo‘shimcha moslamalarni tashkil qilib bolalarni ta’lim olishiga qulay sharoit yaratadi. inklyuziv ta’lim xar xil extiyojli bolalarning ta’lim olishiga qaratilgan metodologiyani rivojlantirishga xarakat qiladi. inklyuziv ta’lim turli extiyojlarni qondirishga qaratilgan ixcham turdagi dars berishga yondashadigan ta’limni ishlab chiqishni amalga oshiradi. agarda inklyuziv ta’limni tadbiq etishda dars berish, o‘qitish bir muncha samarali va unumli bo‘lsa unda nafaqat imkoniyati cheklangan bolalar balki barcha bolalar yutadi. inklyuziv ta’lim maktablari bolalarning bilim olish uchun shaxsiy huquqlarini himoyalaydi (vaholangki ular uqitilmasa ham). bunday yondashuv diskriminatsiyani bartaraf etadi, kamaytiradi chunki bolalar bir-birlari bilan muloqot qilish jarayonida o‘zlarining o‘qitilish jarayonida turli extiyojlarga ega individum ekanliklarini anglaydilar. sharqning mashxur allomalari ibn sino, imom buxoriy, abu nasr farobiy, alisher navoiy, abdulla avloniylarning tarbiyaning maqsadlari har bir bola shaxsining rivojlanishiga ta’limning ta’siri to‘g‘risidagi qarashlari inklyuziv talim rivojlanishining metodologik bazasi xisoblanadi. juda uzoq vaqt davomida maxsus yordamga muhtoj bolalarni umumta’lim muassasalariga nisbatan maxsus segregatsion ta’lim muassasalarida ta’lim tarbiya …

3 / 10

ta bo‘lmagan qismlari sifatida faoliyat yuritadi. imkoniyati cheklangan bolalarning maxsus ta’lim tizimida o‘qitilishi ularning maktabni tugatgach ijtimoiy jamiyatga moslashib ketishlarini qiyinlashtiradi. shuningdek, ularning o‘z oilasidan uzoqda bo‘lishga majbur qiladi. bu toifa bolalar boqimandalikka o‘rganib qoladilar, o‘z - o‘ziga xizmat qilishlarida qiyinchiliklarga duch keladilar. bundan tashqari juda ko‘plab maxsus extiyojli bolalar ta’limdan chetda qolib ketmoqdalar. hozirgi kunda respublikamizda alohida yordamga muhtoj bolalarning rivojlanish darajasi, imkoniyati, nuqson xususiyatlari va qobiliyatlariga ko‘ra maxsus yoki umumta’lim tizimida ta’lim olishini amalga oshirish maqsadida inkyuziv ta’lim siyosati amalga oshirilmoqda. inklyuziv ta’lim madaniyati! “salamanka deklaratsiyasiga muvofiq xar bir o‘quvchining tafovut, xususiyatlarini qo‘llab quvvatlovchi va ma’qullovchi isloxot sifatida qarashadi. uning maqsadlari, jinsi, irqi, madaniyati, ijtimoiy millati, dini, individual imkoniyat va qobiliyatidagi tafovutlar oqibatida yuzaga keladigan ijtimoiy segregatsiyaga yo‘l qo‘ymaslik. biroq bu konsepsiya universal foydalanish uchun yaroqsiz bo‘lib chiqdi. dunyo bo‘yicha maktablarda inklyuzivga ko‘pincha umumta’lim maktablarida nogironlarni o‘zlarining tengdoshlari bilan birga ta’lim olish deb qaraladi” (judi kugelmas). biroq inklyuziv …

4 / 10

shtirokida nogiron va sog‘lom bolalarning extiyojlarini qondirish, ijtimoiy xayotga erta moslashtirish; - imkoniyati cheklangan bolalar va o‘smirlarni oilalardan ajramagan holda yashash xuquqini ro‘yobga chiqarish; - jamiyatda imkoniyatti cheklangan bolalar va o‘smirlarga nisbatan do‘stona va mexr-muxabbatli munosabatni shakllantirishdir. yukoridagi vazifalarni tulaqonli amalga oshirishda eng birinchi galda kuyidagilarga e’tibor qaratish lozim: iisonparvarlik nuktai nazaridan imkoniyati quyidagi bolalarni quyidagi atamalar bilan nomlang tushunchaning izoxi imkoniyati cheklangan bola umumiy tushuncha bo‘lib, barcha turdagi imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan ishlatiladi maxsus yordamga muxtoj bola umumiy tushuncha bo‘lib, barcha turdagi imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan ishlatiladi maxsus extiyojli bola umumiy tushuncha bo‘lib, barcha turdagi imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan ishlatiladi aqliy rivojlanishida muammosi bo‘lgan bola bosh miyaning organik jaroxatlanishi natijasida aqliy rivojlanishi turgun buzilgan bolalar ko‘rishda muammosi bo‘lgan bola ko‘rish qobiliyati, ko‘rish o‘tkirligi qisman buzilgan yoki keskin pasaygan-ko‘zi ojiz yoki zaif ko‘rivchi bolalar xarakatlanishida muammosi bo‘lgan bola tayanch xarakat a’zolari faoliyatida buzilishlar bo‘lgan bolalar eshitishida mummosi bo‘lgan bola eshitish …

5 / 10

hunchalar ishlatilib kelindi. ammo ushbu tushunchalar mkoniyati cheklangan bolalarni xuquqlarini poymol kiladi. ota-onalarga xam salbiy ta’sir etadi. imkoniyati cheklangan bolalar me’yorda rivojlanishdagi bolalar kabi topshiriq va vazifalarni tezlik bilan mukammal amalga oshira olmasalarda, ammo imkoniyat darajasida bajara oladilar. bolaning xukuklarini ximoya kilish, ularga ijobiy munosabatda bo‘lish tarbiyalashning muxim usulidir. shuning uchun xam taxkirlashlarga yul kuymaslik talab etiladi. inklyuziv ta’limning muammolari. ko‘plab davlatlarda inklyuziv ta’limni joriy etish bo‘yicha davlat normativ xujjatlarida qayd qilinmaganligi; nogiron bolalarga nisbattan salbiy munosabat; imkoniyati cheklangan bolalarning hamjamiyatda ko‘rinmaslik muammosi; imkoniyati cheklangan bolalarning maktabda ko‘rinmaslik muammosi; moddiy mablag‘ muammolari; ta’lim muassasalarini moslashtirish; sinfda o‘quvchilar sonining ko‘pligi; kambag‘allik; jinsiy tafovutlarga qarab kamsitish; imkoniyati cheklangan bolalarning boshqalarga qaramligi; favqulodda vaziyatlar , mojarolar, qochoqlar; kadrlar masalasidagi muammolar. haqli savol tug‘iladi, nima uchun imkoniyati cheklangan bolalarni inklyuziv ta’lim tizimiga jalb etish kerak? yuqorida keltirilgan dalillarni hal etib inklyuziv ta’lim tizimiga o‘tishga qanday zaruriyat bor? darhaqiqat, bu ta’lim tizimi oldidagi muammolarni hal …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inklyuziv ta’lim fanining maqsadi, mohiyati va tamoyillari"

1-mavzu. inklyuziv ta’lim kursining predmeti,maqsadi va vazifalari, ob’ekti, tamoyillari. reja: 1. inklyuziv ta’lim fanining maqsad va vazifalari. 2. inklyuziv ta’limning mohiyati, integratsion ta’limdan farqi. 3. inklyuziv ta’limning tamoyillari. tayanch tushunchalar: inklyuziv ta’lim, imkoniyati cheklangan bolalar, korreksiya, tamoyillar. inklyuziv ta’lim (ingliz tilidan olingan bo‘lib, inclusive, inclusion–uyg‘unlashmoq, uyg‘unlashtirish, qamrab olmoq, qamrab olish ma’nolarini bildiradi) nogiron va sog‘lom bolalar o‘rtasidagi to‘siqlarni (diskriminatsiyani) bartaraf etish, maxsus ta’limga muxtoj bolalar, (ayrim sabablarga ko‘ra nogiron bo‘lgan) o‘smirlar rivojlanishida uchraydigan nuqsonlar yoki iqtisodiy qiyinchiliklardan qat’iy nazar ijtimoiy hayotga moslashtirishga yo‘naltirilgan umu...

This file contains 10 pages in DOCX format (39.0 KB). To download "inklyuziv ta’lim fanining maqsadi, mohiyati va tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: inklyuziv ta’lim fanining maqsa… DOCX 10 pages Free download Telegram