innovatsion tadbirkorlik fanining maqsadi va mohiyati

DOCX 315 pages 1,2 MB Free download

315 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 1,2 MB

Fayl turi DOCX

Pages 315

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 315

1-mavzu: innovatsion tadbirkorlik fanining maqsadi va mohiyati. reja: 1. innovatsiyalarning mohiyati va xususiyatlari. 2. innovatsiya va tadbirkorlik. 3. innovatsiyalar tasnifi. 4. asosiy yangiliklar va texnologik tuzilmalar. 5. innovatsiya nazariyasining asosiy rivojlanish bosqichlari. 1. innovatsiyalarning mohiyati va xususiyatlari olimlar, iqtisodiy tarixchilar, iqtisodchilar hamda siyosatchilar har doim turli mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillarga qiziqish bildirishgan. ularning bu sohadagi bahs-munozaralarida texnologiyaning o‘rni doimo ustun bo‘lib kelgan. iqtisodiy rivojlanishning sabablari va omillarini tahlil qilish davomida, zamonaviy innovatsion iqtisodiy rivojlanish nazariyalari ilk bor xix asrning o‘rtalaridan boshlanadi. bular faqat taxminlar edi xolos. 1847-yilda ingliz olimi x. klark 1793-1847-yillardagi urush o‘rtasida 54 yil o‘tganligini payqadi. dastlab u bu oraliq tasodifiy emasligini va bunday falokatlarning ma’lum bir sabablari bo‘lishi kerakligini aytadi. rus iqtisodchisi n.d.kondratyev dastlab iqtisodiy muhitning uzoq to‘lqinlari muammosiga qiziqib qoldi va ular doirasida innovatsion jarayonlarni tadqiq qildi. n.d.kondratyev siklli inqirozlarni endogen xarakterga ega bo‘lgan uzoq to‘lqinlar o‘rtasida doimiy bog‘liqlik borligini taklif qildi va keyinchalik …

2 / 315

davrlarida u iqtisodiy, sotsiologik va tarixiy g‘oyalarni birlashtirib, uzoq muddatli iqtisodiy va ijtimoiy o‘zgarishlarni o‘rganishda yuqori darajadagi o‘ziga xos yondashuvni yaratdi hamda innovatsiyalarning hal qiluvchi roli va unga ta’sir etuvchi omillariga e’tibor qaratdi. shunday qilib, u o‘zini o‘sha paytlarda paydo bo‘lgan neoklassika maktabidan uzoqlashtirdi. chunki y. shumpeter: “iqtisodiy hayot o‘ta inertdir ... shuning uchun statik jarayonlar nazariyasi iqtisodiyotning nazariy asosining mohiyatidir ... erishilgan har qanday muvozanatni buzishingiz mumkin ... ” [5.12] kabi fikrlarini aytgan edi. u tushuntirmoqchi bo‘lgan yangilik “energiya manbai” edi. innovatsiyalarning o‘ziga xos mazmuni j. shumpeterning so‘zlari bilan aytganda, “o‘zgaradi” va innovatsiyalarning asosiy vazifasi “o‘zgarishlarni boshqarish funksiyasi”dir [5.12]. bu esa yangilikning umumiy va keng ko‘lamidir. shu nuqtai nazardan qaraganda, innovatsiyani “inson faoliyatining turli turlariga ushbu faoliyat samaradorligini oshiradigan yangi elementlarni (turlarni, usullarni) kiritish” deb tushunish mumkin [5.9]. bunday “innovatsion amaliyot” ming yillar davomida mavjud bo‘lgan bo‘lsa-da, innovatsiyalar faqat xix asr oxiri xx asr boshlarida, innovatsiya nazariyasining asoslarini shakllantirish …

3 / 315

nnovatsiyalarni “o‘zgarishlarning funksiyasi” sifatida ko‘rib chiqish mumkin (1.2-bandga qarang). umumiy keng yoki falsafiy ma’noda innovatsiya - bu jarayon yoki jarayonlar majmui holatining o‘zgarishidir. shu bilan birgalikda yangilik hamda rivojlanishning bir bo‘lagi hisoblanadi. innovatsiya ta’rifidan ko‘rinadiki, undan jamiyat hayotining barcha sohalarida jarayon sifatida foydalanish mumkin. har bir sohada innovatsion rivojlanishning o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. boshqa tomondan, innovatsiya jarayon sifatida innovatsiya mahsulot (yakuniy natija) tushunchasi bilan uzviy bog‘liqdir. qoida tariqasida mahsulot sifatida innovatsiya so‘zining tor ma’nosida mavzuli segmentlangan sohalarda ko‘rib chiqiladi. e’tibor berilsa, bizning tadqiqotimizning chegaralari iqtisodiy sohada amalga oshirilgan yangiliklardir. innovatsiyalarning mohiyati innovatsion konsepsiyani ilmiy muomalaga kiritgan va uning xususiyatlarini keltirgan j. shumpeter o‘zining “iqtisodiy rivojlanish nazariyasi” (theorie der wirtschaftlichen entwicklung, 1912) asarida allaqachon klassik bo‘lib qolgan “beshta odatiy o‘zgarishlarni” aniqladi: 1. iste’molchi hali tanish bo‘lmagan yangi mahsulotni yoki mavjud mahsulotlar uchun yangi sifat darajasini joriy etish. 2. ilmiy kashfiyotlarga asoslangan mahsulot yoki xom ashyoni tijoratlashtirishning yangi usulini anglatadigan yangi ishlab …

4 / 315

t texnologiyada, balki ishlab chiqarishni tashkil etishda hamda tadbirkorning ongli faoliyati natijasi bo‘lgan sifat o‘zgarishlarda ham ko‘rish mumkin. j. shumpeterning fikriga ko‘ra, innovatsiya - bu tadbirkor tomonidan amalga oshiriladigan ishlab chiqarish sharoitlari va omillarining yangi kombinatsiyasi (“yangi kombinatsiya”). xalqaro standartlarga muvofiq, innovatsiya quyidagi shakllarda mujassam bo‘lgan yangilikning yakuniy natijasi sifatida belgilanadi: 1. bozorlarga kiritilgan yangi yoki takomillashtirilgan mahsulotlar yoki xizmatlar. 2. yangi yoki takomillashtirilgan texnologik jarayonlar. 3. ishlab chiqarishni tashkil qilishning amalda qo‘llaniladigan yangi usullari. ko‘rib chiqilgan yondashuvlarni umumlashtirib, innovatsiyalar quyidagicha tuzilishi mumkin: a) mahsulot yangiliklari (yangi mahsulotlar va xizmatlar); b) innovatsion jarayonlar (mikro darajada - yangi texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni tashkil etish usullari; makro darajada - bozorlar tarkibini o‘zgartirish va yangi bozorlarni yaratish). shunday qilib, iqtisodiy sohada yaratish faoliyatining yakuniy natijasi sifatida innovatsion mahsulotlar va innovatsion jarayonlar bizning o‘rganishimiz ob’ekti hisoblanadi . 2020-yilning 24-iyulida qabul qilingan “innovatsion faoliyat to‘g‘risida”gi qonun muvofiq “innovatsiya — fuqarolik muomalasiga kiritilgan yoki shaxsiy …

5 / 315

ash) o‘tkazish, tashqi maslahatchilarni jalb qilish orqali amalga oshirilishi mumkin. korporativ baholashda kompaniyadagi innovatsiyalarning bir necha jihatlari, xususan, moliyaviy natijalarni baholash, innovatsion jarayonlarning samaradorligi, xodimlarning qaytishi va motivatsiya darajasi, shuningdek iste’molchilar uchun yaratilgan qiymat bilan bog‘liq bo‘lgan muvozanatli ko‘rsatkichlar falsafasidan faol foydalaniladi. siyosiy darajada innovatsiyalarni baholash ko‘proq ma’lum bir yangiliklarga asoslangan mamlakat yoki mintaqaning raqobatbardosh afzalliklariga qaratilgan. rivojlanish uchun iqtisodiy hamkorlik tashkiloti (oecd) tomonidan yaratilgan oslo qo‘llanmasida (1992) mahsulot va jarayonlar innovatsiyalarini baholash uchun standartlashtirilgan metodologiyalar mavjud. mazkur oslo qo‘llanma frascati (1963) bir hujjatga qo‘shimcha hujjat deb qaraladi ya’ni, tadqiqot va rivojlantirish (r & d) statistika yig‘ish metodologiyasi uchun asos vazifasini bajaradi. siyosiy darajada innovatsiyalarni baholash ko‘proq ma’lum bir yangiliklarga asoslangan mamlakat yoki mintaqaning raqobatbardosh afzalliklariga qaratilgan. rivojlanish uchun iqtisodiy hamkorlik tashkiloti (oecd) tomonidan yaratilgan oslo qo‘llanmasining (1992) mahsulot va jarayonlar innovatsiyalarini baholash uchun standartlashtirilgan metodologiyalari mavjud. oslo qo‘llanmasi frascati qo‘llanmasiga qo‘shimcha hujjat (1963) bo‘lib, tadqiqot va ishlanmalar (r&d) statistikasini …

Want to read more?

Download all 315 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "innovatsion tadbirkorlik fanining maqsadi va mohiyati"

1-mavzu: innovatsion tadbirkorlik fanining maqsadi va mohiyati. reja: 1. innovatsiyalarning mohiyati va xususiyatlari. 2. innovatsiya va tadbirkorlik. 3. innovatsiyalar tasnifi. 4. asosiy yangiliklar va texnologik tuzilmalar. 5. innovatsiya nazariyasining asosiy rivojlanish bosqichlari. 1. innovatsiyalarning mohiyati va xususiyatlari olimlar, iqtisodiy tarixchilar, iqtisodchilar hamda siyosatchilar har doim turli mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillarga qiziqish bildirishgan. ularning bu sohadagi bahs-munozaralarida texnologiyaning o‘rni doimo ustun bo‘lib kelgan. iqtisodiy rivojlanishning sabablari va omillarini tahlil qilish davomida, zamonaviy innovatsion iqtisodiy rivojlanish nazariyalari ilk bor xix asrning o‘rtalaridan boshlanadi. bular faqat taxminlar edi xo...

This file contains 315 pages in DOCX format (1,2 MB). To download "innovatsion tadbirkorlik fanining maqsadi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: innovatsion tadbirkorlik fanini… DOCX 315 pages Free download Telegram