inklyuziv ta’lim va uning mohiyati

DOCX 13 стр. 53,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 53,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

reja 1. inklyuziv ta’lim va uning mohiyati 2. inklyuziv ta’limni joriy qilish davr talabi sifatida. 3. o’zbekiston respublikasida inklyuziv ta’lim tizimining joriy etilish masalalari. inklyuziv ta’lim va uning mohiyati har qanday jamiyatda kelajak vorislari bo’lmish farzandlarni mas’ulayatni his etadigan, ularni davlat taraqqiyoti va gullab-yashnashiga salmoqli ulush qo’shadigan munosib fuqarolar bo’lib etishishlariga katta umid bilan qaraladi. dunyoga “o’zbek modeli” deb nom olgan rivojlanish yo’li bilan tobora ko’proq tanilayotgan o’zbekistonda ham bolalar huquqlarini himoya qilishga juda katta e’tibor berilmoqda. mamlakatimizda maktab, litsey, gimnaziya, kollej kabi bilim dargohlari bilan birgalikda turli maxsus maktab internatlar, mehribonlik uylari faoliyat ko’rsatayotganligi ham fikrimizning isbotidir. ko’plab davlatlarda bo’lgani kabi o’zbekistonda ham imkoniyati cheklangan bolalar uchun maxsus tashkillangan maktablar bor. ularning vazifasi bolalarni maxsus o’quv yurtlariga tayyorlashdir. bolalarni himoya qilish xalqaro tashkiloti konvensiya tizimiga o’zining asosiy maqsadi etib bola huquqlarini asos etib oladi. bola huquqlari xalqaro konvensiya hamma bolalarning ehtiyojini hisobga olgan, huquq va qobiliyatlarini hurmat qiladigan ta’lim …

2 / 13

rtirishlar kiritishni taqazo etadi. bunda har bir bolaning ehtiyojini hisobga olgan holda o’quv rejalari tayyorlanadi, uslubiyotning psixologik muammolari bilan bog’liq tomonlari to’g’ri yo’lga qo’yiladi. inklyuziv ta’lim hamma bolalarni, shu jumladan, nogiron bolalarni ham o’zlari xohlagan maktabda o’qishi mumkin, deb xulosa chiqaradi. bolaning nogiron bo’lib qolishiga jamiyat, undagi muhit, tushunmovchiliklar, yo’l qo’yilgan xatolar sababchi bo’lgan. demak, uning o’qishi uchun ham shu jamiyatning o’zi jon kuydirishi shart. bola huquqlari xalqaro konvensiyadan kelib chiqib, yaxshi maktab ta’limini uch xil ibora bilan ta’riflash mumkin, ya’ni: - mos keluvchi; - rivojlantiruvchi; - inklyuziv; konvensiyaning 6-moddasida shunday satrlar bor: “tirik qolish va rivojlanish”. bu modda mos keluvchi ta’limga taalluqli. rivojlantiruvchi ta’lim 29-moddada ko’rsatilgan: “ta’lim shaxsning yuqori darajada rivojlanishiga, iqtidorli, aqliy va jismoniy qobiliyatlarini o’stirishga yo’naltirlgan bo’lishi, bolani erkin jamiyatda faol yashashga tayyorlash kerak”. 2-va 28-moddalar inklyuziv ta’limga tegishli bo’lib, ularda kamsitishning olsini olish, ta’lim hamma uchun qobiliyatiga yarasha ekanligi belgilab qo’yilgan. maxsus ehtiyojli bolalar, boshqa bolalar, …

3 / 13

iladilar,ularni turli o’yinlarga jalb qiladilar; - sinf tadbirlarida ishtirok etadilar; - tozalik va ozodalikni ta’minlaydilar; - jamoa oldida ma’suliyat hissini rivojlantiradilar; - didaktik va o’yin vositalarini tayyorlashda birgalikda ishtirok etadilar; - o’qituvchi va tarbiyachilar bolalarni bir-birlarining ichki dunyolarini tushunishga o’rgatadilar; - har bir bolaning qobiliyati va imkoniyatini hisobga oladilar; - har bir bolada hayotiy malaka va mustaqillikni shakllantiradilar; - ishlarni tahlil qiladilar va baholaydilar; - ota-onalarga amaliy yordam ko’rsatadilar; - barcha bolalarga birdek bilim berib, tarbiyalaydilar; demak; inklyuziv ta’lim maxsus ehtiyojli, nogiron bolalar ham faqat maxsus maktablarda emas, balki sog’lom bolalar o’qiydigan umumta’lim maktablarida ham ta’lim-tarbiya olishlari mumkin ekanligini e’tirof etadi. buning uchun esa maktab ham, o’qituvchi-tarbiyachilar ham inklyuziv ta’lim tizimiga tayyor bo’lishi, maktab darajasi, jismoniy sharoit va o’qishga imkon omillari shu ta’lim talablariga to’la javob berishi kerak. maktab darajasida integratsiyani muvaffaqiyatli kiritishga bir necha o’zaro bog’liq omillar ta’sir ko’rsatadi. markaziy omil o’quv dasturiga kiritish imkoniyatidir. shuningdek, binolarning jismoniy joylashuvi, …

4 / 13

zish qobiliyatlarida buzilish mavjud bo’lgan bolalarga tovush va tasvirni kattalashtirish etarli bo’lmaydi. bunda o’quvchilar imo-ishora yoki brayl xatini puxta o’rganishlari kerak. aqliy nuqsoni bor bolalar soddalashtirilgan yozma yoki og’zaki informatsiyani olishlari kerak. o’quv rejasini bunday differensiyalash o’qituvchilarda o’z ishlariga ijodiy yondashishni taqozo etadi. maktab ma’muriyati buning uchun o’qituvchilarga imkon yaratib berishi kerak. bunday ijodiy yondashuv o’quv rejasiga qattiq talab qo’yilgan joylarda birmuncha qiyinchilik tug’dirishi mumkin. “bolalarni qutqaring” (buyuk britaniya) tashkiloti, uning boshqa mamlakatlardagi tashkilotlari inklyuziv ta’limdagi asosiy to’siqlarni xalq ta’limi tizimi va maktablarga qo’yadi. bizning fuqarolik jamiyatiga qadam qo’yayotgan davlatimizda bunday to’siqlarni o’z-o’zini boshqarishning milliy modeli bo’lgan mahallalarda hal etish mumkin. e’tiborsizlik (1), yashirish (2), mablag’ masalasi (3), sharoitga moslashmaslik (4), kambag’allik (5), sinfda o’quvchilar sonining ko’pligi (6), kamsitish (7), qaramlilik (8), kutilmagan holatlar (9) kabi to’siqlarni mahallalarda bemalol bartaraf etsa bo’ladi, yoki bu muammolarni hal etishni quyidagi jadval asosida shunday taqsimlash mumkin (sxemaga qarang). bir qancha davlatlar tajribasi, jumladan, …

5 / 13

iladan uzoqda ta’lim tarbiya berish bilan hal qilib bo’lmaydi. jamiyat o’z a’zolariga javobgarlikni o’z bo’yniga olmas ekan, cheklab qo’yilgan huquq va imkoniyatlar qaytarib berilmas ekan ijtimoiy integrasiyaga erishish qiyin. maxsus ehtiyojli bolalarni ta’lim tarbiyasida tenghuquqlilik muammosini hal etish bugungi kunning dolzarb muammolaridan biridir. ammo bugungi kunda ham juda ko’plab bolalar turli xildagi sabablarga ko’ra ta’limdan chetda qolib ketmoqdalar. inklyuziv ta’limga jalb qilishning tashkiliy, ilmiy-uslubiy choralarini ko’rib chiqish ya’ni mutaxassislarini tayyorlash, malakasini oshirishga oid tadbirlarni ishlab chiqish lozim. alohida yordamga muhtoj bolalarni umumta’lim muassasalariga jalb qilishning ikki asosiy omili bor: birinchidan, alohida ehtiyojga ega bo’lgan bolalar ham sog’lom bolalar bilan birgalikda o’zaro faoliyat ko’rsatishlari mumkin. inklyuziv ta’lim maqsadga muvofiq tarzda tashkil etilsa, maxsus ehtiyojli bolalar ijtimoiy tomondan himoyalanadilar, sog’lom bolalar esa ijtimoiy adolat va tenglikning tan olinishi buyukligini nogiron bolalarga nisbatan yanada mehribon va e’tibor bilan munosabatda bo’lishni his etadilar. ikkinchidan, nogiron bolalar ham sog’lom tengdoshlari bilan yonmayon o’qish, tarbiyalanish huquqiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "inklyuziv ta’lim va uning mohiyati"

reja 1. inklyuziv ta’lim va uning mohiyati 2. inklyuziv ta’limni joriy qilish davr talabi sifatida. 3. o’zbekiston respublikasida inklyuziv ta’lim tizimining joriy etilish masalalari. inklyuziv ta’lim va uning mohiyati har qanday jamiyatda kelajak vorislari bo’lmish farzandlarni mas’ulayatni his etadigan, ularni davlat taraqqiyoti va gullab-yashnashiga salmoqli ulush qo’shadigan munosib fuqarolar bo’lib etishishlariga katta umid bilan qaraladi. dunyoga “o’zbek modeli” deb nom olgan rivojlanish yo’li bilan tobora ko’proq tanilayotgan o’zbekistonda ham bolalar huquqlarini himoya qilishga juda katta e’tibor berilmoqda. mamlakatimizda maktab, litsey, gimnaziya, kollej kabi bilim dargohlari bilan birgalikda turli maxsus maktab internatlar, mehribonlik uylari faoliyat ko’rsatayotganligi ham fikr...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (53,0 КБ). Чтобы скачать "inklyuziv ta’lim va uning mohiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: inklyuziv ta’lim va uning mohiy… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram