жанубий шотландиядаги водий

DOC 89.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404128824_51079.doc жанубий шотландиядаги водий жанубда бу депрессия (сойлик) оқ бўрдан таркиб топган куэста платоси билан алмашинади. бу плато рельефида яққол ажралиб турувчи чилтерн-хилс қирларидан иборат бўлиб, баландлиги 250 м га етади. бу қирлар жанубга-темза ҳавзаси ботиғкга ёки лондон ҳавзасига томон қия тушиб келади; бу ҳавза узунасига чўзилган депрессиядан иборат бўлиб, кайнозой эрасининг қалин денгиз ётқизиқлари билан тўлиб қолган. темза ҳавзасидан жануброқда бўр даври жинслари яна ер бетига чиқиб иккита гряда-шимолий ва жанубий даунс грядасини ҳосил қилади; шимолий даунс шимолга, лондон ҳавзасига, жанубий даунс эса-жанубга ла-маншга томон тиқ жарлик ҳосил қилиб тушган. жанубий даунс жанубий буюк британиянинг оппоқ бўр жинслари ярқираб турувчи баланд жарлик соҳилини ҳосил қилади; бу соҳилнинг ингрессион (чекинувчи) қўлтиқчаларида мамлакатнинг энг муҳим портлари ждйлашган. ирландия оролининг бутун ички қисмини марказий ирландия пасттекислиги банд этган. унинг юзаси карбон даврининг оҳактошларидан таркиб топган бўлиб, баъзи жойларда улар устида юпқа гилли ётқизиқлар қавати жойлашган. текисликда карст рельефи ва карст гидрографиясининг барча …

даги каррантуил чўққисининг баландлиги 1041 м. йрландия тоғлари рельефида кучли тектоник ва эрозион парчаланишдан ташқари қадимги музликларнинг кўплаб излари сақланиб қолган бўлиб, улар унча баланд бўлмаган жойларда ҳам кескин, деярли альп типидаги рельефни ҳосил қилади. бу ҳол қадимги қизғиш қумтошларнинг қалин қатламларидан таркиб топган керри тоғларида айниқса яққол кўзга ташланади. уларнинг ёнбағрида кўллар билан банд баҳайбат цирклар сақланиб қолган. керри тоғлари чуқур парчаланган соҳилга зинапоясимон тушиб келади. британия оролларининг фойдали қазилмалари асооан қадимги тоғларнинг чекка қисмлари ҳамда турли ёшдаги вулканизм процесслари билан боғлиқ. тошкўмир буюк британия оролларининг асосий минерал бойлигидир. унинг конлари уч асосий районда-ўрта шотландия пасттекислигида, пеннин тоғларининг чекка қисмларида ва жанубий уэльсда тўпланган. чўкинди йўли билан пайдо бўлган темир рудалари пеннин тоғларининг чеккаларида тарқалган. бу рудалар таркибидаги темир миқдори 28% дан ошмайди. корнуэл яриморолининг гранит интрузияларида мис ва қалайи рудалари конлари бор эди, бироқ ҳозирги вақтда улар қазиб олиб тугатилган. шимолий ирландияда неогендаги вулканизм билан боғлиқ бўлган рангдор …

. шарқий ва жануби-шарқий районларга йилига 700-800 мм ёғин тушади. бу ерларда ҳавода булут камроқ, шамоллар ҳам унча тез эсмайди. британия ороллари, айниқса уларнинг ғарбий ва жануби-ғарбий районлари температуранинг йиллик тебраниши кичик эканлиги билан характерланади. йиллик амплитуда ирландиянинг жануби-ғарбида тахминан 7-8°с ни (энг совуқ ойнинг ўртача температураси +6, +7°с), ирландиянинг шарқида 10-1гс, англиянинг жануби-шарқида-14°с ни ташкил этади. бутун область қишда деярли совуқ бўлмаслиги ва ёзининг салқин келиши билан характерланади; бироқ шарқ ва жануби-шарқда қишда совуқ кўпроқ бўлади ҳамда ёз ҳам шимоли-ғарбдагига қараганда анча иссиқ бўлади. лондон районида температура ёзда +30°c гача кўтарилиши мумкин. шотландиянинг шимолида ёзги температура +20°с гача кўтарилади. қуёшли кунлар жануби-шарқда 40% га етади, ваҳоланки, ғарбда у 17-29% ни ташкил этади. британия ороллари табиатининг ўзига хос томонларидан бири-унинг жуда сертуман эканлигидир; туман қишда катта шаҳарларда айниқса тез-тез тушиб туради, чунки бу ерларда ҳавода чанг ва тутун кўп бўлиб, улар конденсация ядроси (мағизи) ролини ўйнайдй. қуюқ туманлар тушишининг бош …

кўтарилганда эстуарийларга йирик океан кемалари бемалол кириб кела олади. бу эса портларни денгиздан анча беридаги қулай ва пана жойларга қуришга имкон беради. темза дарёсининг қуйи оқимида денгизлардан 60 км нарида дунёдаги энг катта шаҳарлардан бири лондон жойлашган. севери эстуарийсига қуйилувчи эйвон .дарёсининг қуйи оқимида бристоль, мерсей дарёси ирландия денгизига қуйилаверишда ливерпуль, клайд дарёсининг этагида эса шотландиянинг энг катта шаҳар ва порти глазго жойлашган. табиий сув йўллари кўпдан-кўп каналлар билан туташган. айрим дарё системалари орасидаги сувайирғичнинг нисбатан паст эканлиги ва яхши ривожланмаганлиги каналлар қуриш учун қулайлик яратган. кўпчилик каналлар xviii асрдаёқ қазилган, ҳозирги вақтда уларнинг кўпчилиги эскиди ва деярли-фойдаланилмайди ёки кичик кемалар кириб келнши учун яроқлидир. бироқ ўтмишда буюк британия учун ички сув йўллари жуда катта аҳамиятга эга бўлган. ирландия ороли дарё системасининг шаклланишида карст процесслари катта роль. ўйнайди. кўп дарёлар ер ости бўшлиқларига тушиб кўздан ғойиб бўлиб, сўнгра яна ер бетига чиқади. улар сувининг кўп қисмини карст булоқлари ва кўлларидаа …

монлар барча ороллар майдонининг атиги 4-5% ини эгаллайди. улар кўпинча кесиб юборилган, бироқ айрим жойларда ўрмонларнинг йўқлигини табиий шароитнинг натижаси деб ҳисоблаш мумкин. ҳозирги дарахт ўсимликлари кўп жиҳатдан иккиламчи ҳисобланади ва сунъий дарахтзорлардан иборат. катта майдонларни ўтзорлар, доимий яшил бутазорлар ва ботқоқликлар эгаллаб ётади. ўрмон ўсимликларининг юқори чегараси 200-300 м дан ўтади ва ҳеч қаерда 600 м дан юқорига чиқмайди. тоғ массивларидаги кучли шамоллар ва ортиқча намлик дарахтлар ўсишини қийинлаштиради. ҳозирги вақтда ўрмонлар буюк британиянинг шарқий қисми ва ирландиянинг жануби-шарқида энг кўп. соф дуб ўрмонлари ёки дубга бошқа хил кенг барглилар (бук, шумтол) аралашиб ўсадиган ўрмонлар энг кўп тарқалган. сунъий дарахтзорларда нина баргли дарахтлар, жумладан, уларнинг шимолий америкага ва шарқий осиёга хос турлари катта роль ўйнайди. оддий қарағайзорлар асосан шотландиянинг шарқий қисмида учрайди. баъзи районларда ороллар ландшафхи йўл ёқасида, далалар ва аҳоли пунктлари атрофида бунёд этилган сунъий дарахт-зорлар туфайли ўрман ландшафтини эслатади. кўп жойларда илгариги ўрмонлардан фақат якка ўсган баланд …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жанубий шотландиядаги водий"

1404128824_51079.doc жанубий шотландиядаги водий жанубда бу депрессия (сойлик) оқ бўрдан таркиб топган куэста платоси билан алмашинади. бу плато рельефида яққол ажралиб турувчи чилтерн-хилс қирларидан иборат бўлиб, баландлиги 250 м га етади. бу қирлар жанубга-темза ҳавзаси ботиғкга ёки лондон ҳавзасига томон қия тушиб келади; бу ҳавза узунасига чўзилган депрессиядан иборат бўлиб, кайнозой эрасининг қалин денгиз ётқизиқлари билан тўлиб қолган. темза ҳавзасидан жануброқда бўр даври жинслари яна ер бетига чиқиб иккита гряда-шимолий ва жанубий даунс грядасини ҳосил қилади; шимолий даунс шимолга, лондон ҳавзасига, жанубий даунс эса-жанубга ла-маншга томон тиқ жарлик ҳосил қилиб тушган. жанубий даунс жанубий буюк британиянинг оппоқ бўр жинслари ярқираб турувчи баланд жарлик соҳилини ҳосил қилади...

DOC format, 89.0 KB. To download "жанубий шотландиядаги водий", click the Telegram button on the left.

Tags: жанубий шотландиядаги водий DOC Free download Telegram