oziqalarning to‘yimliligi

DOCX 13 pages 308.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 308.3 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyasi universisteti “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi va zoogigiyena” kafedrasi “tasdiqlayman” kafedra mudiri _______b.x.djambilov “__”____________2022 yil ta’lim yo‘nalishi: 60840100-veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo‘yicha) 2- bosqich talabalari uchun “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi” fanidan oziqalarning to‘yimliligini hazmlanish darajasiga qarab baholash. mavzusidagi amaliy mashg’ulot bajarish boʻyicha uslubiy ko‘rsatma 2-amaliy mashg‘ulot: oziqalarning to‘yimliligini hazmlanish darajasiga qarab baholash. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarning to‘yimliligini hazmlanish darajasiga qarab baholashni o‘rganish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqalarning kimyoviy tarkibi ular to‘yimliligi to‘g‘risida to‘liq ma’lumot bermaydi. oziqa to‘yimliligiga aniqroq baho berish uchun uning tarkibidagi to‘yimli moddalar hayvon organizmiga ko‘rsatadigan ta’siri o‘rganiladi, buning uchun oziqalarning hazmlanishini aniqlash kerak. hazmlanish deb, oziqa tarkibidagi to‘yimli moddalarning oshqozon-ichak shirasi tarkibidagi ferment va mikroorganizmlar ta’sirida gidrolitik parchalanish natijada, o‘zlarining tarkibiy qismlariga, ya’ni oqsillar -aminokislotalarga, uglevodlar - monosaxaridlarga, yog‘lar - yog‘ kislotalar va glitserinlarga, minerallar – suvda eruvchi tuzlarga parchalanib qon va limfaga so‘rilishiga aytiladi. demak, hazm bo‘lgan …

2 / 13

bo‘lgan nisbatini foizda ifodalanishi hazmlanish koeffitsienti deb aytiladi. hazmlanish koeffitsienti quyidagi formula yordamida hisoblanadi: bunda: x – hazmlanish koeffitsienati, %; a – hazm bo‘lgan modda miqdori, g; b – iste’mol qilingan modda miqdori, g; 100 – foizga o‘tkazish koeffitsienti. masalan: qo‘chqor ustida o‘tkazilgan tajribada ratsion tarkibidagi oziqalar bilan 135 g protein iste’mol qilingan, shundan tezak bilan 44 g protein ajralib chiqqan, demak 91 g (135-44) protein hazm bo‘lgan. proteinning hazmlanish koeffitsienti 67,4% (91×100÷135) ga teng. oziqa tarkibida asosan organik (protein, yog‘, kletchatka va aem) moddalarning hazmlanish koefitsientlari aniqlanadi. oziqalar to‘yimligiga baho berishda uning tarkibida to‘yimli moddalar yig‘indisi (htmy) ham aniqlanadi. buning uchun qo‘yidagi formuladan foydalaniladi: htmy = hazm.protein+(hazm.yog’ x 2,25)+hazm.kletchatka+hazm.aem yog‘ning energetik qiymati oqsil va uglevodlarga nisbatan 2,25 marotoba yuqori bo‘lganligi uchun ushbu koeffitsientga ko‘paytiriladi. masalan: 1 kg paxta kunjarasi tarkibida 39,9 % protein, 7,4 % yog‘, 12,0 % kletchatka va 25,1 % aem bor, ularning hazmlanish koeffitsientlari mos ravishda …

3 / 13

darajasi yuqori bo‘lishi uchun ayrim moddalarning nisbatini ham hisobga olish lozim, jumladan protein nisbati. bu ko‘rsatkich oziqalarning hazm bo‘lishiga katta ta’sir ko‘rsatadi. protein nisbati deb – ratsion tarkibidagi hazm bo‘lgan azotsiz moddalarning hazm bo‘lgan azotli moddalar nisbatiga aytiladi. protein nisbati quyidagi formula bilan aniqlanadi: ; bunda: pn – protein nisbati; h.y – hazm bo‘lgan yog‘, g; h.kl – hazm bo‘lgan kletchatka, g; h.aem - hazm bo‘lgan aem, g; h.pr – hazm bo‘lgan protein, g. protein nisbati uch hil bo‘ladi, agar bir qism hazm bo‘lgan proteinga 8 va undan ziyod qism hazm bo‘lgan azotsiz moddalar to‘g‘ri kelsa ushbu nisban katta, agar 6-8 bo‘lsa - o‘rta, agar - 6 va undan kam bo‘lsa bu kichik nisbat deyiladi. kavsh qaytaruvchi hayvonlar ratsionida ushbu ko‘rsatkich 8-10 nisbatda bo‘lishi katta qorinda hazmlanish jarayonida ishtirok etadigan mikroorganizmlarning ko‘payishiga ijobiy ta’sir etadi va iste’mol qilingan oziqalarning hazmlanish darajasining yuqori bo‘lishini ta’minlashda yordam beradi. oziqalarning hazm bo‘lishi maxsus …

4 / 13

un 7-10 kun, cho‘chqa va otlarda 6-7 va parrandalar uchun 5-6 kun davom etadi. oxurlarda qolgan qoldiq ozuqalarning kimyoviy tarkibini aniqlash uchun ularni guruhlarga, ya’ni dag‘al, shirali, konsentratlarga ajratib olinishi kerak. agar tajribalarda ushbu qoldiqlar ko‘p miqdorda bo‘lsa unda ulardan o‘rtacha namuna olish yo‘li bilan takribini o‘rganish mumkin. hisoblash davrining yakunida tajribadagi hayvonlar tomonidan ite’mol qilingan oziqa, tezak bilan ajralgan va hazm bo‘lgan to‘yimli moddalar miqdori va ularning hazmlanish koeffitsientlari hisoblab topiladi. oziqalarning hazmlanish darajasi asosan uchta usulda aniqlanadi: inert indikatorlari yodamida, oddiy va differensial usullari bilan. oziqalarning hazmlanish darajasini inert indikatorlari yordamida aniqlash. inert indikatorlari sifatida oziqalarga temir oksidi, xrom oksidi, bariy sulfati, kremniy kislotasi kiritiladi yoki oziqalar tarkibidagi lignindan foydalanish mumkin. tajriba davomida hayvonlar tomonidan iste’mol qilingan oziqalarning hisobini olib borilishi bilan bir qatorda 10-15 ta tezak namunalari (qoramollardan 1-2 kg) olinadi. oziqalar namunalarida to‘yimli moddalar va tezak namunalari tarkibida inert indikatorlarining saqlanishi aniqlanadi. bunday tajribalarda oziqalarning hazm …

5 / 13

va bariy tuzlari ham hazm bo‘lmagan (tezak) qismlarida bir xil tekislikda joylashmasligi mumkin. oziqalarning hazmlanish darajasini oddiy usulda aniqlash. keyingi misolda ratsion tarkbidagi to‘yimli moddalarning hazmlanish koeffitsienti oddiy usul bilan aniqlanganligi ko‘rsatilgan. ushbu usul yordamida barcha oziqalar tarkibidagi to‘yimli moddalarning hazmlanishi aniqlanadi. masalan sog‘in sigir ratsioniga 7 kg beda pichani, 12 kg makkajo‘xori silosi, 10 kg xashaki lavlagi va 2 kg bug‘doy kepagi kiritilgan. bir kunda ajralib chiqilgan tezak miqdori 25 kg ni tashkil etgan. iste’mol qilingan va ajratilgan tezakning kimyoviy tarkibi 3-jadvalda ko‘rsatilgan. 2-jadval ratsion tarkibiga kiritilgan oziqalar va tezakning kimyoviy tarkibi № ko’rsatkichlar miqdor, kg protein, % yog’, % klet-chatka, % aem, % 1 beda pichani 7 12,0 3,0 24,0 36,0 2 makkajo’xori silosi 12 1,6 0,4 5,5 10,2 3 hashaki lavlagi 10 1,3 0,1 0,9 9,5 4 bug’doy kepagi 2 15,4 3,2 8,4 53,2 5 tezak 25 2,3 0,6 5,2 6,0 ratsion tarkibidagi proteinning hazm bo‘lishini aniqlash …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziqalarning to‘yimliligi"

oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyasi universisteti “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi va zoogigiyena” kafedrasi “tasdiqlayman” kafedra mudiri _______b.x.djambilov “__”____________2022 yil ta’lim yo‘nalishi: 60840100-veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo‘yicha) 2- bosqich talabalari uchun “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi” fanidan oziqalarning to‘yimliligini hazmlanish darajasiga qarab baholash. mavzusidagi amaliy mashg’ulot bajarish boʻyicha uslubiy ko‘rsatma 2-amaliy mashg‘ulot: oziqalarning to‘yimliligini hazmlanish darajasiga qarab baholash. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarning to‘yimliligini hazmlanish darajasiga qarab baholashni o‘rganish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqal...

This file contains 13 pages in DOCX format (308.3 KB). To download "oziqalarning to‘yimliligi", click the Telegram button on the left.

Tags: oziqalarning to‘yimliligi DOCX 13 pages Free download Telegram