oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash

DOCX 11 pages 344.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 344.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyasi universisteti “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi va zoogigiyena” kafedrasi “tasdiqlayman” kafedra mudiri _______b.x.djambilov “__”____________2022 yil ta’lim yo‘nalishi: 60840100-veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo‘yicha) 2- bosqich talabalari uchun “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi” fanidan oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash. energetik oziqa birligi. mavzusidagi amaliy mashg’ulot bajarish boʻyicha uslubiy ko‘rsatma 5-mashg‘ulot:. oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash. energetik oziqa birligi. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarnig to‘yimliligini almashinuv energiya va energetik oziqa birligida hisoblashni o‘rganish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqalarning to‘yimliligini energetik jixatdan baholash uchun 1963 yilda almashinuv energiyasidan foydalanish tavsiya etilgan. almashinuv energiya oziqa tarkibidagi yalpi energiyaning bir qismi bo‘lib u hayvon organizmida issiqlik va mahsulot energiyasini hosil qilish uchun sarflanadigan energiyadir. hayvon organizmida energiyaning almashinuvi 3-chizmada ko‘rsatilgan. 3-chizma energiya almashinuvi chizmasi yalpi energiya tezak energiyasi hazm bo’lgan moddalar energiyasi siydil enegiyasi ichak gazlari energiyasi almashinuv yoki fiziologik foydali energiya issiqlik almashinuvi energiyasi mahsulot energiyasi …

2 / 11

o‘plangan, yoki ular mahsulot uchun (sut, tuhum va boshq.) sarflanadigan yoki mexanik ishlar (ishchi otlarda) uchun safarbar qilinadigan to‘yimli moddalar energiyasidir. oldingi mashg‘ulotlarda energiya balansi o‘rganilgandek, oziqa tarkibida yalpi energiyani aniqlash uchun kalorimetr asbobidan foydalanadi. bu asbobda atmosferadagi sof kislorod ishtirokida moddalar kuydiriladi va hosil bo‘lgan issiqlik energiya miqdori qayd etiladi. ushbu natijalar asosida 1 g yoki 1 kg oziqaning energetik qiymatiga megajoul (mdj) yoki kilokaloriya (kkal) o‘lchov birliklarida baho beriladi. quyidagi ma’lumotlar asosida to‘yimli moddalarning yonish natijasida hosil bo‘lgan issiqlik energiyasi to‘g‘risida hulosa qilinadi: 1 g hazm bo‘lgan yog‘ - 39,7 kdj yoki 9,5 kkal; 1 g hazm bo‘lgan protein - 23,3 kdj yoki 5,3 kkal; 1 g hazm bo‘lgan uglevodlar - 17,5 kdj yoki 4,2 kkal almashinuv energiyasini hosil qiladi. 9867-61 sonli davlat andozasiga asosan: 1 kal = 4,1868 dj; 1 dj = 0,2388 kal; 1kdj = 1000 dj; 1 mdj = 1000 kdj. oziqa tarkibidagi almashinuv energiyasini …

3 / 11

lan ham aniqlash mumkin, masalan konsentrat va ildizmevali oziqalar hisobiga metan bilan ajraladigan energiya yalpi energiyaga nisbatan 5% ni tashkil etadi, ko‘k va siloslangan oziqalarda – 10% va dag‘al oziqalarda – 15% ni tashkil etadi. umuman olganda oddiy ratsionlarda metan bilan ajraladigan energiya kavsh qaytaruvchilarda o‘rtacha 5-7% dan 12% gacha tashkil etadi. oziqalarning almashinuv energetik qiymatini energetik oziqa birligida (eob) ifodalanishi tavsiya etilgan, 1 eob o‘rtacha 2500 kkal yoki 10467 kdj (o‘rtacha 10 mdj) ga teng qilib qabul qilingan. 1 eob o‘rtacha 10 mdj ga teng bo‘lganligi uchun har xil hayvonlar uchun oziqalarning almashinuv energiyasi quyidagi formula yordamida eob hisoblab chiqariladi: ; a.e.petuxova (1990) o‘tkazgan tajriba natijalarini misol qilib ko‘rsatamiz: tirik vazni 550 kg kunlik sog‘imi 10 kg sutni tashkil etadigan sigir ustida balans tajribasida bir kunda 50 kg boshoqli-dukakli o‘t iste’mol qilgan. har 1 kg o‘tning umumiy energetik qiymati 4,20 mdj ga teng bo‘lgan, demak 50 kg o‘tning umumiy …

4 / 11

+31,23 h.y+13,65 h.kl+14,78 h.aem; 2) qo’ylar uchun: 17,71 h.pr+37,89 h.y+13,44 h.kl+14,78 h.aem; 3) otlar uchun: 19,46 h.pr+35,43 h.y+15,95 h.kl+15,95 h.aem; 4) cho’chqalar uchun: 20,85 h.pr+36,63 h.y+14,27 h.kl+16,95 h.aem; 5) parrandalar uchun: 17,84 h.pr+39,78 h.y+17,71 h.kl+17,71 h.aem. bunda: h.pr – hazmanuvchi protein; h.y – hazmanuvchi yog‘; h.kl - hazmanuvchi kletchatka; h.aem – hazmanuvchi aem. yuqorida keltirilgan misolimizda boshoqli-dukkakli o‘tning kimyoviy tarkibi quyidagicha bo‘lgan: protein – 2,4%, yog‘ – 0,6%, kletchatka – 6,0% va aem – 12,5%. balans tajribalarida aniqlangan to‘yimli moddalarning hazmlanish koeffitsientlari quyidagicha bo‘lgan: protein – 60%, yog‘ – 52%, kletchatka – 68% va aem – 78%. kimyoviy tarkibi va to‘yimli moddalarning hazmlanish koeffitsientlari asosida 1 kg o‘tning tarkibida: 14,4 g (24×60÷100) hazm bo‘ladigan protein; 3,1 g (6×52÷100) hazm bo‘ladigan yog‘; 40,8 g (60×68÷100) hazm bo‘ladigan kletchatka va 97,5 (125×78÷100) hazm bo‘ladigan aem borligi aniqlandi. yuqorida keltirilgan qoramollar uchun regressiya tenlamasi yordamida 1 kg boshoqli-dukkakli o‘t tarkibida saqlanadigan almashinuv energiyasini …

5 / 11

da keltirilgan misolimizda 1 kg boshoqli-dukkakli o‘tning tarkibida hazm bo‘lgan to‘yimli moddalar miqdorini hisoblab chiqamiz: htmy=14,4+(3,1×2,25)+40,8+97,5=159,7 g. hazm bo‘lgan to‘yimli moddalarning energiyasini hisoblab chiqamiz: 159,7×18,43=2942,7 kdj hazm bo‘lgan energiya. keyingi navbatda hazm bo‘lgan energiyani almashinuv energiyasiga o‘tkazish uchun qoramollar uchun qayta hisoblash koeffitsientidan foydalanamiz, ya’ni bu 82% ga teng: 2942,7×82÷100=2413 kdj yoki 2,41 mdj almashinuv energiya ko‘rinib turibdiki, ikkinchi usul yordamida 1 kg boshoqli-dukkakli o‘tning tarkibida aniqlangan almashinuv energiyasi birinchi usulga nisbatan 0,07 mdj ga yuqori bo‘lmoqda, yoki bu farq 2,9% ni tashkil etadi. uchinchi usul. oziqa yoki ratsionning to‘yimliligini almashinuv energiyasini aniqlash uchun j.akselson koeffitsienlaridan foydalaniladi, ma’lumki j.akselson koeffitsientiga asosan qoramollar uchun 1 g hazm bo‘lgan modda yig‘indisi 15,45 kdj (3,69 kkal) almashinuv energiyasiga teng. bizning misolimizda 1 kg boshoqli-dukkakli o‘t tarkibida 159,7 g htmy borligi hisoblab chiqarildi, demak ushbu oziqa tarkibida qoramollar uchun almashinuv energiyani hisoblash uchun j.akselson tavsiya etgan koeffitsientga ko‘paytirish kerak: 159,7×15,45=2467 kdj yoki 2,46 mdj …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash"

oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyasi universisteti “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi va zoogigiyena” kafedrasi “tasdiqlayman” kafedra mudiri _______b.x.djambilov “__”____________2022 yil ta’lim yo‘nalishi: 60840100-veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo‘yicha) 2- bosqich talabalari uchun “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi” fanidan oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash. energetik oziqa birligi. mavzusidagi amaliy mashg’ulot bajarish boʻyicha uslubiy ko‘rsatma 5-mashg‘ulot:. oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash. energetik oziqa birligi. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarnig to‘yimliligini almashinuv energiya va energe...

This file contains 11 pages in DOCX format (344.3 KB). To download "oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: oziqalarning to‘yimliligini alm… DOCX 11 pages Free download Telegram