biologik jaraonlar kinetikasi

PPT 22 pages 1.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 22
слайд 1 биологик жараёнлар кинетикаси кимёвий кинетика асослари ферментатив реакциялар кинетикаси михаэлис-ментен тенгламаси ҳароратнинг реакция тезлигига таъсири биологик жараёнларни математик моделлаш принциплари динамик тизимларни тасвирловчи математик моделлар, уларнинг геометрик ечимлари биологик триггерлар биологиядаги тебранма жараёнлар автотебранмали жараёнлар мундарижа * кимёвий реакциялар тезлиги тезлик – босиб ўтилган масофанинг вақт бирлигига нисбати v=s/t реакция тезлиги - вақт бирлиги ичида реакцияга киришаётган моддалар миқдорининг (концентрацияси) ўзгариши билан аниқланади реакция тезлигига таъсир қилувчи омиллар моддалар концентрацияси харорат босим катализаторлар ингибиторлар моддаларнинг табиати концентрация таъсири моддапларнинг кимёвий реакция тезлиги бир-бирига таъсир этувчи модда концентрациясига боғлиқ. концентрация ортган сайин кимёвий реакция тезлиги ортади. масалан, моддаларнинг ёниши ҳаводагига қараганда кислородда фаолроқ ёнади. чунки ҳаво таркибида кислороднинг концентрацияси 5 маротаба кичик бўлади. хароратни таъсири реакция тезлиги хароратга ҳам боғлиқ. харорат кўтарилса реакция тезлиги ҳам ортиб боради. харорат ҳар 10 °с га ортганда реакция тезлиги 2-4 маротабага тезлашади (вант-гофф қоидаси). бу ерда, v2 – t2 хароратдаги реакция тезлиги, v1 …
2 / 22
арда ўзгарувчилар сифатида турли ҳил катталикларни мисол қилиш мумкин: биокимёда – оралиқ моддалар концентрацияси; микробиологияда – микроорганизмлар сони ёки уларни биомассаси; экологияда – турларнинг сони; биофизикада – мембрана потенциали ва б. параметрла сифатида харорат, намлик, рн, мембраналарнинг электр ўтказувчанлиги. биологик жараёнлар кинетикаси кимёвий кинетика асослари реакциялар тартиби: реакция тезлиги реакцияга киришувчи битта модданинг концентрациясига боғлиқ бўлса, v = dp/dt = k[a]1, бу реакция биринчи тартибдаги реакция деб аталади. dp/dt = k[a]2 бўлса, яъни тезлиги реакцияга киришадиган икки модда концентрацияларининг кўпайтмасига пропорционал бўладиган реакция иккинчи тартибдаги реакция дейилади. кинетик тенгламада концентрация кўрсатилмаган бўлса, яъни тезлиги реакцияга киришувчи моддалар концентрациясига боғлиқ бўлмайдиган реакция нолинчи тартиб реакция деб аталади ва dp/dt = k0 кўринишида ифодаланади к.гулберг ва п.вааге қоидаси: кимёвий реакция тезлигига реакцияга киришаётган моддаларнинг концентрациялари ўзгаришининг таъсири 1867 йилда норвегиялик олимлар к.гулберг ва п.вааге томонидан ўрганилиб, кимёвий реакциялар тезлиги массалар таъсири қонуни орқали умумий кўринишда қуйидагича ифодаланган: кимёвий реакция тезлиги реакцияга киришаётган …
3 / 22
d) энергиясининг ўзгаришлари ва фаолланиш энергиясининг кўриниши бу ерда, e1-реакция тизимининг реакциядан олдинги умумий энергия қиймати; e2-реакциядан кейинги умумий энергия қиймати; e*1-туғри реакциянинг фаолланиш энергияси; e*2-тескари реакциянинг фаолланиш энергияси; q = e1- e2- реакциянинг иссиқлик эффекти; к- фаолланиш энергиясисини ифодалайди. * биологик жараёнлар кинетикаси кимёвий кинетика асослари активланиш энергияси бу ерда: δ g - реакция тизимида эркин энергиянинг стандарт ўзгариши; s-бошланғич субстрат; p-реакция маҳсулоти; e (1) ва e (2)-тегишли реакцияларнинг фаолланиш энергиясининг умумий қиймати; δe- e (1) ва e (2) биринчи ва иккинчи реакцияларда фаоланиш энергиялари ўзгариши ўртасидаги фарқни ифодалайди. * биологик жараёнлар кинетикаси 1913 йилда михаэлис ва ментен ферментлар таъсирининг умумий назариясини яратдилар. ушбу назарияга мувофиқ фермент ўзининг субстрати s билан нисбатан тез ва қайтар боғланади: е + s ↔ es оддий ферментатив реакцияда битта субстрат ва битта маҳсулот бўлган ҳолатда бу жараённи умумий кўринишда қуйидагича ифодалаш мумкин: бу ерда: s-субстрат; e-фермент; k1, k-1 – субстрат-фермент комплекси ҳосил бўлишида …
4 / 22
кита дифференциал тенглама қўллаш мумкин. d[s]/dt = -k-1[s][e0 - (es)] + k-1[es], d[es]/dt = k-1[s][e0 - (es)] - k-1[es] - k2[es]. агар ўлчамсиз катталикларни киритсак: x = [es]/[e0]; y=[s]/[s0]; τ=k2[e0]t/[s0]; k-1/k2=n. фермент миқдорининг ўзгармаслигини (сақланишини) қуйидаги тенглама ёрдамида ифодалаш мумкин: δ/δt ([e] + [es])=0, ёки [e]+[es]=[e0] = const. ёпиқ тизимда субстрат ва маҳсулот массаси [s] + [es] = const ҳолатда бўлади. бунда тенгламалар тизими қуйидаги кўринишга келади: δ[e]/δt = - [es]/δt * биологик жараёнлар кинетикаси ферментатив реакциялар кинетикаси [s] ва [es] ўзгарувчан қийматлар учун қуйидаги дифференциал тенглама қўллаш мумкин. d[s]/dt = -k-1[s][e0 - (es)] + k-1[es], d[es]/dt = k-1[s][e0 - (es)] - k-1[es] - k2[es]. агар ўлчамсиз катталикларни киритсак: x = [es]/[e0]; y = [s]/[s0]; τ= k2[e0]t/[s0]; k-1/k2= n. бунда иккинчи тенглама ўнг ва чап қисмларини k1[s0]/k2 = m қийматга бўлсак, унда қуйидаги тенглама ҳосил бўлади: δy/δτ = nx – my (1 - x); [e0]δx/[s0] δτ = my (1 –x …
5 / 22
са-ментен тенгламаси ферментатив реакция тезлигининг субстрат концентрациясига боғлиқлиги * биологик жараёнлар кинетикаси ферментатив реакциялар кинетикаси ферментатив реакция тезлигига муҳит рн -кўрсаткичи қийматининг таъсири ферментатив реакцияда еs комплекси ҳосил бўлиш механизмининг схематик тасвири. * биологик жараёнлар кинетикаси бир неча барқарор стационар ҳолатга эга ва улар ўртасида беқарор нуқта орқали ўтиш имконияти мавжуд бўлган тизим триггер тизим деб номланади. агар тизим триггер ўтишида фазали портрет деформацияси кузатилиб, бунда х- ўзгарувчи эмас, балки тизим параметрлари ўзгарса ва фақат битта стационар холат мавжудли тизимга ўтилса, бундай кўриниш - триггер ўтишнинг махсус бўлмаган ёки параметрик усули деб номланади. триггер ўтишлар тизимдаги барқарор стационар ҳолатлар ва улар ўртасидаги ўтишлар имкони бўлган биологик жараёнларнинг моделларини тузишда қулайлик яратади. биологик триггерлар * биологик жараёнлар кинетикаси биологик жараёнларни математик моделлаш тамойиллари тенгламалар сонини қисқартириш тамойили – биологик жараёнларнинг математик моделлаш учун тенгламалар тизимидан фойдаланилади, кўпроқ икки тенгламадан иборат моделларда яхши натижа беради. “тор жой” тамойили – жараёнлар занжиридаги энг …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik jaraonlar kinetikasi"

слайд 1 биологик жараёнлар кинетикаси кимёвий кинетика асослари ферментатив реакциялар кинетикаси михаэлис-ментен тенгламаси ҳароратнинг реакция тезлигига таъсири биологик жараёнларни математик моделлаш принциплари динамик тизимларни тасвирловчи математик моделлар, уларнинг геометрик ечимлари биологик триггерлар биологиядаги тебранма жараёнлар автотебранмали жараёнлар мундарижа * кимёвий реакциялар тезлиги тезлик – босиб ўтилган масофанинг вақт бирлигига нисбати v=s/t реакция тезлиги - вақт бирлиги ичида реакцияга киришаётган моддалар миқдорининг (концентрацияси) ўзгариши билан аниқланади реакция тезлигига таъсир қилувчи омиллар моддалар концентрацияси харорат босим катализаторлар ингибиторлар моддаларнинг табиати концентрация таъсири моддапларнинг кимёвий реакция тезлиги бир-бирига таъсир...

This file contains 22 pages in PPT format (1.8 MB). To download "biologik jaraonlar kinetikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik jaraonlar kinetikasi PPT 22 pages Free download Telegram