қирғиз ( киргиз ) адабиёти

DOC 65,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1662585567.doc киргиз адабиёти қирғиз адабиёти режа: 1. қирғиз фольклори. «манас» эпоси. 2. xix аср охири хх аср бошлари қирғиз адабиёти. 3. қирғиз ёзма адабиётининг пайдо бўлиши. 4. хх аср қирғиз адабиёти. проза ва драматургиянинг пайдо бўлиши. 5. қирғиз адабиётининг сўнгги йиллардаги равнақи. таянч иборалар: халқ оғзаки ижоди. «манас». туғалок мўлда, тўхтагул сотилгоновлар ижоди. «беш кобон» асари. проза ва драматургиянинг пайдо бўлиши. адабиётнинг сўнгги йиллардаги ривожи. қирғиз адабиёти тарихи ҳақида сўз очганда, аввало унинг фольклори ҳақида гапириш лозим бўлади. қирғиз адабиёти ўзок асрлар давомида, асосан фольклор тарзида ривожланиб келди. қирғиз халқ оғзаки ижоди турли эртаклар, кушиклар ва достонлардан иборат. халқ эртакларида афсонавий воқеалар ва реалистик сюжетлар аралаш учрайди. хажвий эртакларда эса кўса, кал образлари яратилган. қирғиз халқ оғзаки ижодида «курманбек», «эртобилди», «эртуштук» ва бошқалар каби қаҳрамонлик достонлари мавжуд. композиция қурилиши ва воқеаларнинг берилишига караб, қирғиз эпосларини катта эпос, кичик эпос деган икки бўлимга бўлиш мумкин. кичик эпосга «кадейхон», «эртуштук», «эртобилди», «саринчи …
2
ртди, деган фикрни олга суради. достон беш юз минг байтдан иборат. кўп асрлик тарихни хикоя қилади. «манас» уч катта қисмдан иборат: 1. манас – халқ қаҳрамони ҳақидаги қисм; 2. унинг уғли семетейга бағишланган қисм; 3. манаснинг набираси сейтек ҳақидаги қисм. достон сюжети анча мураккаб. у кўп достонларни ўз ичига олади. манаснинг алвасти кожарт алп, кучку, жолай каби пахлавонлар устидан ғалабаси, фарғона водийсидаги саргўзаштлари, аджибай, чумак, сергак, алмамбет каби паҳлавонлар билан дўстлашуви тасвирланади. у халқни афғон ва қалмоқ хонлари зулмидан қуткаради. қолган икки қисми эса кўпрок оилавий хаёт, ишқ-мухаббат воқеалари тасвирланади. 1-қисмда ташқи душманларга қарши кураш тасвирланган бўлса, 2 ва 3-қисмларда ички душманларга қарши кураш тасвирланади. «манас» ни куйловчи махсус оқинлар бўлган. «манас» турли вариантларда етиб келган. достон саёкбой коралаев, сагинбой ўразбеков каби манасчилардан ёзиб олинган. xix аср охири хх аср бошлари қирғиз адабиёти оқинлар ижодида илғор ғояларнинг куйланиши билан ажралиб туради. бу даврда қирғизистон россия томонидан босиб олиниб, автоном республика …
3
дандир. туғалок мулда эса хотин-кизлар мавзуига мурожаат қилади. халқ оғзаки ижоди асарлари асосида «жонбокти», «кемчентой», «эшак ва будбўл» каби хажвий достон ва масаллар яратди. хх аср бошларида қирғиз ёзма адабиётининг пайдо бўлишига хам шу оқинлар катта хисса кушдилар. улар кўпрок давр воқеаларини куйлардилар. қирғиз халқи алохида республика бўлгандан эътиборан /1924 йил, 7 ноябрь/ араб алифбосидаги ёзувни қабўл қилди. шу куни «эркин тоо» газетасининг 1-сони чикди. 1-мухбирлар, янги кадрлар пайдо бўлди. шоир-ёзувчилар хам шу газета атрофига бирлашдилар. ижодкорлар майдонга чиқдилар. матбуотнинг пайдо бўлиши ёзма адабиётнинг шаклланиб, ривожланишига ёрдам берди. т.сотилгонов, тугалок мулдалардан ташкари, а.тукомбоев, м.элебоев, ж.боконбоев, ж.турусбеков, к.маликовлар хам октябрь тунтаришидан олдинги хаётни курганлар. улар ижодига аста-секин янги давр хусусиятлари кириб кела бошлади. 20-йилларда шеъриятда сатира ривожланди. туқомбоевнинг «мен-крапива», элебоевнинг «бой», боконбоевнинг «уч карға» шеърлари бунга мисол бўла олади. бадиий проза 30-йилларда пайдо бўлди. қирғиз адабиётида бунга замин бор эди: эпос, достонларда «қора сўз» деб аталадиган қисм бунинг мисолидир. қирғиз адабиётида …
4
«жанытма» /фельетон/ ва «майда ангемелер» /майда хикоялар/ асосий ўрин эгаллади. прозанинг қисса ва роман жанрида бирмунча асарлар дунёга келди. булардан а.тукомбоевнинг «жигарнинг қони», маликовнинг «офарин», к.жонтошевнинг «икки ёш» ва «канинбек», сидикбековнинг «кен-су» асарларини айтиб ўтиш мумкин. 30-йиллар охирида аали тукомбоевнинг «ярадор юрак», «куй сехри». т.сидикбековнинг «темир» романи нашр этилади. 30-йилларда қирғиз драматургияси усди. 20-йиллар драматургиясидан анча фарк килади. драма элементлари манасчиларнинг мимика, жестларида, охангларида бор эди; куудул-комиклар /бизда аскиячи, латифагуй/ кизикарли воқеаларни сўзлаб берардилар. бу йилларда адабиётда мавзу доираси хам кенгайди. 1-миллий опера «айчурек» /«лунная красавица» //1939/ шухрат топди. драматурглар эпосдан характерли эпизодлар, халқнинг озодлик орзулари, урф-одатларни олдилар. бу йилларда драматургиянинг сатира ва комедия жанрлари ҳам ривожланди. /р.шукурбеков. «жапалак жатпасов»/. уруш йилларида адабиётнинг мавзуси ватанпарварлик, озодлик, дўстлик, садоқат, бурч каби ҳлмас мавзулардан иборат бўлди. бу йилларда тарихий мавзуда хам асарлар яратилди: «жонил», «курманбек», «манас». урушдан кейинги йилларда қирғиз адабиёти жуда катта ютуқларни қўлга киритди. айникса, энг катта ютуғи – чингиз …
5
унга мисолдир. сўнгги йиллар прозада ч.айтматов ўз романлари билан, умуман, барча асарлари билан янги сахифа очди. сўнгги йилларда инсон характерини, рухиятини очиб берувчи жудаям кўп шеърий асарлар яратилди. драматургияда хам янги муваффакиятлар кулга киритилди. илгариги драмаларда психологик анализ йук эди, асар воқеабанд эди. янги асарларда эса одатий схемалардан кочиш кўзга ташланди. ички монолог приёми кенг таркалди. қирғиз адабиёти хх асрнинг 20-йилларидан то хозирга қадар фольклордан романгача бўлган йулни босиб ўтди, дастлабки кичик асарлардан йирик эпик полотноларгача бўлган йулни босиб утди. адабиётлар: 1. история литературы средней азии и казахстана. м., 1960. 2. борбугулов м. «пути развития қирғизской драматургии». фрунзе, 1958. 3. богданова м. «от фольклора к письменной литературе». «вопросы литературы», №1, м.1957. 4. «манас», т., 1992. 5. а.токомбоев. «шеърлар». т., 1976. 6. м.байжиев. «менинг олтин баликчам», т., 1979. 7. ч.айтматов. танланган асарлар. 2 томлик. т., 1978. 8. ч.айтматов. «киёмат». т., 1986. 9. www.ziyonet.uz

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"қирғиз ( киргиз ) адабиёти" haqida

1662585567.doc киргиз адабиёти қирғиз адабиёти режа: 1. қирғиз фольклори. «манас» эпоси. 2. xix аср охири хх аср бошлари қирғиз адабиёти. 3. қирғиз ёзма адабиётининг пайдо бўлиши. 4. хх аср қирғиз адабиёти. проза ва драматургиянинг пайдо бўлиши. 5. қирғиз адабиётининг сўнгги йиллардаги равнақи. таянч иборалар: халқ оғзаки ижоди. «манас». туғалок мўлда, тўхтагул сотилгоновлар ижоди. «беш кобон» асари. проза ва драматургиянинг пайдо бўлиши. адабиётнинг сўнгги йиллардаги ривожи. қирғиз адабиёти тарихи ҳақида сўз очганда, аввало унинг фольклори ҳақида гапириш лозим бўлади. қирғиз адабиёти ўзок асрлар давомида, асосан фольклор тарзида ривожланиб келди. қирғиз халқ оғзаки ижоди турли эртаклар, кушиклар ва достонлардан иборат. халқ эртакларида афсонавий воқеалар ва реалистик сюжетлар аралаш учрай...

DOC format, 65,5 KB. "қирғиз ( киргиз ) адабиёти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: қирғиз ( киргиз ) адабиёти DOC Bepul yuklash Telegram