қозоқ адабиёти

DOC 80,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662706163.doc козок адабиёти www.arxiv.uz қозоқ адабиёти режа: 1. қозоқ халқ оғзаки ижоди намуналари. 2. xviii асрнинг охири ва хх асрнинг бошларида қозоқ ёзма адабиётининг шаклланиши. 3. хх аср қозоқ адабиёти. проза ва драматургиянинг ривожи. 4. қозоқ адиблари таянч иборалар: қозоқ фольклор жанрлари: қўшиклар, эртаклар, достонлар. «қубланди ботир», «қамбар ботир», «эртаргин» достонларида қаҳрамонлик, дўстлик, ватанпарварлик ғояларининг куйланиши. «қиз бежик», «баян сулув», «сулувшаш» да ишқий; инсоний мухаббатнинг мадҳ этилиши. оқин шеърияти ва жанрлари. м.утемисов, ч.валихонов, и.олтинсарин ва абай кунонбоевлар ижоди. хх аср бошлари қозоқ адабиёти – ж.жабаев, и.кубеев, с.торайгировлар ижоди. қозоқ адабиёти тараққиёти босқичлари: қозоқ халқи хам туркий халқлардан бўлиб, ўзбек халқи билан биргаликда ўрта осиё худудида қадимдан бирга яшаб келмоқда. барча туркий халқлар бошидан кечирган муғуллар босқини, араблар босқини даврларини хам босиб ўтган. шунинг учун халқ оғзаки ижодида ўзбек адабиётидагига ўхшаш мотивлар, образлар учрайди. xvi асрга келиб қозоқларнинг каттажўз, ўртажўз, кичикжўз деган уруғлари ташкил топди. xix асргача қозоқ адабиётида ёзма адабиёт …

лари ҳақида. улар турли айтишувларда тарбияланадилар. биржон сол ва сора, суюмбой ва кенекей айтишувлари машҳурдир. оқинлар бошка халқларнинг достонларини хам куйлаганлар. масалан, ўзбек адабиётидан «юсуф ва зулайхо», форсий адабиётдан «шоҳнома», «лайли ва мажнун», қирғиз эпоси «манас», туркий халқлар оғзаки ижодидан «гуруғли» ва ҳоказолар. жамбўл жабаев, нурпеис байганин, нортой бегижонов каби оқинлар етишиб чикдилар. оқинлар хам гуруҳларга бўлинган – қиссахон оқинлар /поэт-книжник/, оқин /акин-певец/, манасчи оқин /факат «манас» ни кўйлаб, маромига етказадиган/. xix аср охирига келиб қозоқ халқи ичида маърифатпарварлик ғояларини ёювчи зиёлилар етишиб чиқа бошлади. улардан чукон валихонов, иброй олтинсарин, абай қунонбоевлар номи тарихда ўчмас из қолдирган. абай қозоқ классик адабиётининг отаси хисобланади. у шоир ва прозаикдир. думбира чертиб улан айтган. «шурлик қозоғим», «бой боласи билан камбағал боласи» каби шеърлари машҳур. достонлари: «искандар», «маъсуд»; насрий хикоялари: «насихат» /дидактик-фалсафий/. хх аср қозоқ адабиётининг илк босқичида бир қатор ижодкорлар ўз ижодлари билан адабиётни хар томонлама бойитдилар, унга янги шакллар, жанрлар, образ ва …

сарлари. с.муконов – «адашганлар» романи. бу асарлар аёллар такдири, улар озодлиги масаласини кутариб чикди. айникса, м.ауэзов куп асарлар яратди. «уйланиш», «утмиш соясида» каби асарлари айнан шу мавзуга багишланган. биринчи қозоқ драма театри ўз сахнасини м.ауэзовнинг «енлик-кебек» пьесаси билан очди. биринчи драматик асарлар с.сайфуллин, б.майлин, м.ауэзовлар қаламига мансуб эди. м.ауэзовнинг «енлик-кебек», «кундошлар», «қарагоз» пьесалари катта ахамиятга эга бўлди. драматургиянинг ривожланишида кўзга куринган драматург, режисёр, халқ артисти жумат шанин катта хисса кушди. унинг «аркалык-батыр», «шахта», «торсыкбай-айдарбек» каби асарлари муваффакиятли чикди. урушгача бўлган давр ва уруш йиллари адабиётида косим омонжулов, холижон бекхожин, сирбой мавленов, жумагани сонилар номи алохида жаранглайди. уруш даври адабиётининг характери бошқа қардош халқлар адабиётиникига ўхшайди. умумий, муштарак жиҳатлари кўп. образлар системасида, шаклларда, рамзларда, мавзуда ва ҳоказо. урушдан кейинги йилларда, айниқса, проза ривожланди. проза қозоқ адабиётини умумиттифок миқёсига олиб чикди. собит муконов – 30 йиллардан прозага ўтди. «темиртас», «бўтакоз», «хаёт мактаби», «полвон чулоқ» каби қисса ва романлари билан қозоқ адабиёти ривожига …

гия сохасида ишқий-қаҳрамонлик достонлари асосида: «қиз жибек», «кўзи курпеш ва баян сулув» /г.мусрепов/, «жомар гилами» /а.тожибоев/, «биржон ва сора» /жумалиев/; тарихий-биографик мазмундаги асарлар: «абай», «туги сарин» /м.ауэзов/, «омонгелди» /г.мусрепов/; замонавий мавзудаги асарлар: «чегарада», «номус гвардияси», «яланғоч қилич» /м.ауэзов/, «якка дарахт ўрмон эмас», «майра» /а.тожибоев/ ва бошқалар яратилди. сўнгги йилларда кинодраматургия хам ривож топди. «она», «алдар кўса», «севги достони», «бутакўз» фильмлари ишланди. қозоқ ёзма адабиёти анча кеч шаклланди. xix асргача қозоқларда адабиёт, асосан, халқ оғзаки ижодиёти шаклида ривожланди. қадим замонлардан бери оғиздан-оғизга кўчиб келган халқ мақоллари, ашула ва қўшиқлари, эртак ва достонларида қозоқ меҳнаткашларининг оғир аҳволи, озодлик учун олиб борган курашлари акс эттирилган. қозоқ халқ қўшиқлари, эртак ва достонлари турли-туман мавзуларни қамраб олган. уларда қозоқ мазлума аёлларининг оҳу фиғони ҳам, халқ қўзғолончиларининг мардлик-шижоати ҳам, тадбиркор, доно алдаркўсанинг мароқли саргузаштлари ҳам, қўбланди ботир, эртарғин ва қамбар ботир сингари ҳалқ баҳодирларининг қаҳрамонликлари ҳам ўз аксини топган. қозоқ халқ оғзаки ижоди асарларида турли ижтимоий …

рланишича, ошиқ ва маъшуқанинг чин инсоний муҳаббатига баян сулувнинг бой хонадондан, қўзи кўрпешнинг эса камбағал оиладан бўлганлиги тўсқинлик қилади. мана шу қарама-қаршилик ошиқ ва маъшуқларнинг фожиали ҳалок бўлишига олиб келади. қозоқ халқ оғзаки ижодидаги прогрессив оқим xix асрнинг бошларига келиб шаклланган қозоқ ёзма адабиёти учун замин бўлди. қозоқ классик адабиётининг асосчилари чўқон валихонов, иброй олтинсарин ва абай қўнонбоев каби ижодкорлар ўзларининг сермаҳсул ижодлари билан қозоқ халқининг маъданий-маърифий хаётида алоҳида саҳифани очдилар. чўқон валихонов нафақат форс ,араб каби шарқ халқларини, балки рус фани ва маданияти ютуқларини чуқур ўзлаштирган,замонасининг энг ўқимишли, зиёли кишиси эди. олим ва маърифатпарвар ч. валихонов кўп саёҳат қилди, илмий экспедицияларда юрди. у қозоқ даштлари, иссиқкўл қўшни қашқар ўлкаси қолаверса тяньшан тоғи этакларида яшовчи элатларнинг тарихи ҳамда фолклорини ўрганишга доир бир қанча илмий асарлар яратди. чўқон валихоновнинг фольклористик ва публицистик ёзувчилик фаолияти ҳам катта аҳамиятга эга. чўқон валихоновнинг замондоши иброй олтинсарин ўзининг шоирлик ва маърифатпарварлик фаолиятини болаларни ўқитиш иши …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"қозоқ адабиёти" haqida

1662706163.doc козок адабиёти www.arxiv.uz қозоқ адабиёти режа: 1. қозоқ халқ оғзаки ижоди намуналари. 2. xviii асрнинг охири ва хх асрнинг бошларида қозоқ ёзма адабиётининг шаклланиши. 3. хх аср қозоқ адабиёти. проза ва драматургиянинг ривожи. 4. қозоқ адиблари таянч иборалар: қозоқ фольклор жанрлари: қўшиклар, эртаклар, достонлар. «қубланди ботир», «қамбар ботир», «эртаргин» достонларида қаҳрамонлик, дўстлик, ватанпарварлик ғояларининг куйланиши. «қиз бежик», «баян сулув», «сулувшаш» да ишқий; инсоний мухаббатнинг мадҳ этилиши. оқин шеърияти ва жанрлари. м.утемисов, ч.валихонов, и.олтинсарин ва абай кунонбоевлар ижоди. хх аср бошлари қозоқ адабиёти – ж.жабаев, и.кубеев, с.торайгировлар ижоди. қозоқ адабиёти тараққиёти босқичлари: қозоқ халқи хам туркий халқлардан бўлиб, ўзбек халқи билан...

DOC format, 80,5 KB. "қозоқ адабиёти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: қозоқ адабиёти DOC Bepul yuklash Telegram