котилнинг тугилишидан саробга (абдулла каххор)

DOC 144,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1662585602.doc котилнинг тугилишидан саробга абдулла каххорнинг илк тупламларидаги «бошсиз одам»дан ташкари кейинги китобларига киритилмаган ун бир хикоясининг айримлари узининг мавзуси, муаммоси, яратилган кахрамонининг оригинал киёфаси билан ёзувчининг келгусидаги баpзи асарлари учун «хамиртуруш» булиб хизмат килди. синчков адиб бу хикояларининг купларида ажойиб халк ибораларини куллаган булиб, уларни чикитга чикармасликни ният килди. ёзувчининг тажрибасизлиги туфайли уларнинг айримлари хикояда тасвирланган характер мантикига мос келмаса-да, бадиий тасвирга жон киритадиган даражада образли эди. шунинг учун санoаткор бундай топилмаларни хикоялари билан ташлаб юбормай, улардан кейинги асарларида унумли фойдаланишга харакат килди. бундан ташкари адиб баpзи хикояларига асос килиб олган бадиий гоя «узига боглик ва боглик булмаган сабабларга кура буш,жуда буш чиккан»лиги сабабли уларни кенгрок ёритиш максадида бошка жанрларга мурожаат килди. чунончи а.каххорнинг «котилнинг тугилиши» деб номланган илк хикояларидан бири узининг мавзуси ва илгари сурилган мухим гояси билангина эмас, балки образлар тизими, сюжети, бадиий нутк шакллари билан хам адибнинг кейинчалик яратилган «сароб» романига асос булган дейиш мумкин. ушбу …
2
ашта булган йигит. у бахт (эса) саттор кадам босган сайин уфк сингари ундан узоклашади.» саидий хам шундай кисмат эгаси. факат у оламнинг коридан хафа, аламзада шахс. бу иллат унда худбинликни тугдирган. 13-14 ёшларида ишлари юришмаган отасининг узини осиши сабабларини у яхши билади ва бунга янги тузумни айбдор хисоблайди. саттор тугилгандан буён бетартиб хаёт кечирган, «умр буйи маoлум тартибда мехнат килмаган.» мехнатнинг рохати хам унга бегона. саттор «якка-танхо йигит», етимликда усган. у ота-она тарбиясини эмас, куча тарбиясини олди. жуда ёшлигидан гулахлик килиб юриб, енгил-елпи хаёт кечиришга урганди. бу ерда буладиган кимор уйинларида чутал йигиб,пешонаси терламай пул топишга урганган. бу ердан кетгач,узок вакт гангиб,йулини тополмай юрди. «шу гангиш орасида у заводга хам кириб чикди.» аммо заводнинг тартибли, интизомли хаёти сатторни кабул килолмаганидек, бу «силлик, равон, гидирсиз завод хаёти»ни саттор хам ёктирмайди. рахимжон хам мудом уз бахтининг оркасидан кувади,аммо унга хеч качон етолмайди. у университетга хам илм олиш, келажагини таoминлаш ниятида кирмаган. рахимжоннинг …
3
килади; бу хам етмагандек, исломбек иккови угрилик билан шугулланиб, поезддан узини ташлаш окибатида икки оёгидан ажралади ва бир умрга ногирон булиб колади. майиб булгач, «дуст»лари учун ортикча «юк»ка айланади. шундан сунг улар саттордан кутилиш йулларини излай бошлайдилар. саидий хам худди шундай - мунисхон воситасида кармокка илинади. тугри, мунисхоннинг нияти саидийни акасининг гурухига опкириб куйиш эмас. улар аслида бу уйга дарс тайёрлаш ниятида келганлар. бирок бунака имкониятдан усталик билан фойдаланадиган устаси паранг салимхонлар учун рахимжон тайёр лукма эди. буни карангки, сатторга хам, рахимжонга хам мактов жуда хуш ёкади. улар бундай ожизликлари окибатида мактовларнинг кулига, базмларнинг гулига айланиб, гаразгуйларнинг чизган чизигидан чиколмай халокат сари йул оладилар. иккови хам оким каёкка олиб кетаётганлигини яхши биладилар ва узини шу оким ихтиёрига куйиб берадилар. бу хам уларнинг иродасизлиги, аник максадининг йуклигидандир. куринадики, хикоя композицион курилиши, схемаси, вокеаларни баён килиш усули, кахрамонлар такдири, сюжет йуналиши билан «сароб» романига якин туради. бу асарида муаллиф бахт излаб йулга …
4
.» факат иккиланувчи, аник максади булмаган одамгина «энди нима килсам экан-а?» дегандек, «кичишмаса хам бошининг оркасини кашлайди.» ёзувчи ана шу гоявий ниятини ишонарли ифодалаш учун бош кахрамонни зиёлилар тоифасидан, усиб келаётган ёш авлод орасидан танлади. бинобарин, а.каххор уз замондошлари орасида хали дурустрок палак отмай жувонмарг булиб кетаётган нихолларни куп кураётган эди. синчиклаб эoтибор берилса, а.каххорнинг хар икки асарида хам йигитларга ачиниш хисси сезилади. ёзувчи хикояда ошкора равишда сатторнинг бошкалардек нобакор, муттахам, бировнинг хаккига хиёнат киладиган йигит эмаслигига, уз кучи хисобига одмигина хаёт кечиришга уриниб юришига, факат бошкалар унинг устидан хужайинлик килишига унай олмаслигига ишора килади. «бу одам (яpни саттор - й.с.) бир неча замон хаммоллик килиб угрини хам курди, бангини хам курди, яна куп одамларни хам курди. унинг шу вактдаги улфатлари узларининг кандай килиб одам улдирганликлари, кечаси якка колган хотинларга кандай тегишганликлари, юк кутарганда пайт пойлаб улжа туширганликлари хакида сузлашар, у эса уларнинг хаммасига хайрон колар эди. чунки у узининг …
5
ва узини енгил хис этди. бирок у тушган такяхона мухити сатторнинг характеридаги озгина одамийликни хам йукка чикарди. у такяхонага «новча, котма, букчайган,кирк беш ёшлардаги бир одам» абдулла хожининг юкини кутариб келади. бу ерда узи «зохиран бадбуруш, палид,хаммомнинг лунгисидай жирканч куринса хам куп дилкаш чол» булган такянинг эгаси «ринд табиатли» асрор бобо, «куса соколига умр кузининг кирови тушган,ранги захил,шалпанг кулок,ингичка буйинли, котма ва урта буйли» кундузхон, яккабогнинг имоми эгамберди махсум, «хамма вакт узини зурлаб булса хам кулиб туради»ган олим саркор, «собик полицмейстер исломбек»лар билан танишади. булар орасида айникса, олим саркорнинг мактови «сатторга куп ёкар ва качон булса хам у мактаганча» йигит булишга тиришарди. зеро,улар кушилган мухит сатторнинг хам,саидийнинг хам истак-хохишига,табиий хусусиятларига мос келади. шунинг учун саттор такяга кадам босган биринчи кунданок бу ерга каттик богланиб колади. дастлаб келганида «бурчакдаги бир парча пустак устида бурканиб» ётган булса-да, бу ерда олган рохатидан «борадиган еридаги рохати» ортик эмасди. шунинг учун саттор бу ерга тез-тез …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "котилнинг тугилишидан саробга (абдулла каххор)"

1662585602.doc котилнинг тугилишидан саробга абдулла каххорнинг илк тупламларидаги «бошсиз одам»дан ташкари кейинги китобларига киритилмаган ун бир хикоясининг айримлари узининг мавзуси, муаммоси, яратилган кахрамонининг оригинал киёфаси билан ёзувчининг келгусидаги баpзи асарлари учун «хамиртуруш» булиб хизмат килди. синчков адиб бу хикояларининг купларида ажойиб халк ибораларини куллаган булиб, уларни чикитга чикармасликни ният килди. ёзувчининг тажрибасизлиги туфайли уларнинг айримлари хикояда тасвирланган характер мантикига мос келмаса-да, бадиий тасвирга жон киритадиган даражада образли эди. шунинг учун санoаткор бундай топилмаларни хикоялари билан ташлаб юбормай, улардан кейинги асарларида унумли фойдаланишга харакат килди. бундан ташкари адиб баpзи хикояларига асос килиб олган бадии...

Формат DOC, 144,0 КБ. Чтобы скачать "котилнинг тугилишидан саробга (абдулла каххор)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: котилнинг тугилишидан саробга (… DOC Бесплатная загрузка Telegram